Ոսկեգույն շուշան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ոսկեգույն շուշան

Ոսկեգույն շուշան[1], Շուշանների ցեղ, Շուշանածաղկավորների կարգ, միաշաքիլավորների դաս[2]: Ճապոնիայում էնդեմիկ է:

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է Ճապոնիայում[3]:

Կենսաբանական նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շուշանի արմատացողունը դեղնաշագանակագույն է (մինչև դեղնասպիտակ), սոխուկը մինչև 15 սմ տրամագծով և 7-8 սմ բարձրությամբ[4]: Կոթը ուղիղ է 50-ից մինչև 250 սմ բարձրությամբ[5]:

Տերևները 8-22 սմ երկարությամբ (սովորաբար 10-15 սմ) և 1,5-3,5 սմ լայնությամբ[6]:

Ծաղիկները 25սմ և ավելի տրամագծով, լայն բացված, սպիտակ գույնի է կարմիր գույնի բծերով և դեղին շերտով կախված տերևների եզրերին և ծաղկի ծայրամասային հատվածների ալիքային ծայրերը, հաճելի ուժեղ բուրմունքով, հավաքված պտտվող բրգաձև բազմագույն ծաղկաբուծության մեջ[7]: Որոշ ձևերի ծաղկաբույլըն ունի մինչև 30 ծաղիկ[8]:

Մշակաբույսը հարավում ծաղկում է օգոստոսին, Ռուսաստանի կենտրոնական և հյուսիսային շրջաններում՝ սեպտեմբերին[1]:

Կարիոտիպ՝ 2n = 24[9]:

Ոսկեգույն շուշան

Մշակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնկելու համար պահանջվում է մինչև 25 սմ խորություն, ցածր թփերի մեջ, ստվերոտ հողում[10]: Սոխուկը պետք է շրջապատված լինի խիտ մանրախիճով` լավ օդափոխության համար[11]: Ցողունայի վերին մասը պետք է լինի արևի տակ, անհրաժեշտ է բարձր խոնավություն, հատկապես աճի ժամանակ: Շուշանի այս տեսակի մշակումը ավելի լավ կարողանում են Բալթյան երկրներում և Ռուսաստանի հյուսիս-արևմտյան շրջաններում, քան կենտրոնական սև-երկրում և հարավարևելյան շրջաններում:

Անհրաժեշտ հողի խառնուրդ. լավ փտած տորֆոտ հող փոքր քանակությամբ տերևների հումուսով[12]: Կարող է ձմռանը լինել Սանկտ Պետերբուրգում:

Լավ պայմաններում սոխուկը հեշտությամբ վերարտադրվում է ինքնուրույն թեփուկավոր սոխուկներ և հիմնական ցողունից տալիս է շատ ճուտեր[13]: Շուշանի փոքր սոխուկները, որոնք ձեռք են բերվել թեփուկավոր սոխուկներից 2-3 տարում, չեն գերազանցում 2-3 սմ-ը, սակայն նրանք ունեն 1-2 ծաղիկ տալու ունակություն: Սերմերը լավ են բազմանում: Սերմերի բազմացումից առաջանում են ավելի դիմացկուն սոխուկներ[1]:

Ոսկեգույն շուշանը շատ դիմացկուն է սոխուկի խոցվելու հիվանդություններից (ֆուզարիոզ)[1]:

Թունավոր է կատուների համար[14]:

Ոսկեգույն Շուշաններ

Ձևեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն ունի բազմաթիվ ձևեր՝ մաքուր սպիտակ, բծավոր ծաղիկներով, ինչպես նաև ազնվամորու ծաղկման նման և նույն սահմանի ծաղիկների նման[15]: Տափակ տերևի ձևը ունի մինչև 30 ծաղիկներ և առանձնանում է ամբողջ բույսի և մեծ ծաղիկների հատուկ հզորությամբ: Շուշանի այս հիբրիդները, որոնք վերցված են որպես մայր բույս, ունեն վառ կարմիր շերտ երկայնքով և երկայնքով perianth հատվածների[16]: Այս հիբրիդները չեն գերազանցում 1 մ բարձրությունը և ունեն բավականին փոքր մուգ շագանակագույն սոխուկներ[1]:

Ծանոթագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Заливский И. Л. Лилии. — М.: Государственное издательство сельской литературы, 1959. — 112 с.
  2. Герасимова С. В., Хлесткина Е. К., Кочетов А. В., Шумный В. К. (2017)։ «Система CRISPR/CAS9 для редактирования геномов и особенности ее применения на однодольных растениях, "Физиология растений"»։ Физиология растений (2): 92–108։ ISSN 0015-3303։ doi:10.7868/s0015330317010079 
  3. The Royal Horticultural Society A-Z encyclopedia of garden plants։ Brickell, Christopher., Royal Horticultural Society (Great Britain) (1st ed ed.)։ London: Dorling Kindersley։ 1996։ ISBN 0-7513-0303-8։ OCLC 36638811 
  4. Sakasegawa Daisuke, Sato Takaya, Goto Motoaki, Suzuki Atsushi (2005)։ «Adhesion Properties between Swollen Hydrogels in Air»։ MRS Proceedings 897։ ISSN 0272-9172։ doi:10.1557/proc-0897-j08-10 
  5. Shimomura Hiroko, Sashida Yutaka, Mimaki Yoshihiro (1987-01)։ «Phenolic glycerides from Lilium auratum»։ Phytochemistry (անգլերեն) 26 (3): 844–845։ doi:10.1016/S0031-9422(00)84801-3 
  6. James Prue (2010-01-01)։ Britain and Japan: Biographical Portraits, Vol. VII։ Global Oriental։ ISBN 978-1-906876-26-5 
  7. Kamakura no teien : Kamakura yokohama no meien o meguru։ Miyamoto, Kenji, 1962-, 宮元, 健次, 1962-։ Yokohama: Kanagawa Shinbunsha։ 2007։ ISBN 978-4-87645-399-3։ OCLC 676575037 
  8. Grieve, M. (Maud) ([1982?])։ A modern herbal : the medicinal, culinary, cosmetic and economic properties, cultivation and folk-lore of herbs, grasses, fungi, shrubs & trees with all their modern scientific uses։ Leyel, C. F., Mrs., 1890-1957., Marshall, Manya.։ New York: Dover Publications։ ISBN 978-0-486-22798-6։ OCLC 11223901 
  9. «Lilium auratum L.»։ Tropicos։ Վերցված է 2017-02-17 
  10. «Brief aus Oesterreich»։ DMW - Deutsche Medizinische Wochenschrift 34 (48): 2082–2083։ 1908-11։ ISSN 0012-0472։ doi:10.1055/s-0028-1135884 
  11. Taylor Harriet (Osgood), Tyndale Walter (1912)։ Japanese gardens, by Mrs. Basil Taylour (Harriet Osgood) with twenty-eight pictures in colour by Walter Tyndale, R.I.։ London :: Methuen & Co., 
  12. Kingsbury, Noël,։ Garden flora : the natural and cultural history of the plants in your garden։ Portland, Oregon։ ISBN 978-1-60469-565-6։ OCLC 932002061 
  13. Campbell Alexander (2007-05)։ «Lily poisoning in cats»։ Companion Animal 12 (4): 91–92։ ISSN 1464-4630։ doi:10.1111/j.2044-3862.2007.tb00165.x 
  14. Lily toxicity in the cat. Kevin T. Fitzgerald, PhD, DVM, DABVP.
  15. Kawamura Minsetsu (1767)։ Hyaku Fuji։ [s.n.] 
  16. Toxic Plants of North America։ Oxford, UK: Wiley-Blackwell։ 2012-11-07։ էջեր 1288–1288։ ISBN 978-1-118-41342-5