Շատրիյոս Ռագանա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շատրիյոս Ռագանա
PečkauskaitėMarija.jpg
Ծնվել էմարտի 8, 1877(1877-03-08)
ԾննդավայրMedingėnai, Rietavas municipality, Telšiai County, Լիտվա
Մահացել էհուլիսի 24, 1930(1930-07-24) (53 տարեկանում)
Մահվան վայրŽidikai, Mažeikiai District Municipality, Telšiai County, Լիտվա
ՔաղաքացիությունԼիտվա
ԿրթությունՑյուրիխի համալսարան և Ֆրիբուրգի համալսարան
Մասնագիտությունթարգմանիչ, գրող և ուսուցչուհի
Marija Pečkauskaitė Վիքիպահեստում

Շատրիյոս Ռագանա (լիտ.՝ Šatrijos Ragana, «Վհուկը Շատրիա լեռից», իրական անվանումը՝ Մարիա Պյաչկաուսկայտեի, լիտ.՝ Marija Pečkauskaitė), լիտվացի գրող, լիտվացիների ազգային վերածննդի կողմնակից[1], մանկավարժ և թարգմանչուհի:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Պեչկաուսկայտեն ծնվել է 1877 թվականի մարտի 8-ին, Մեդինգենայ կալվածքում[lt] (Mėdingėnų dvaras) (այժմ Ռետավայի ինքնավարություն): Ծնողները՝ Ստանիսլավան և Անուպուրաս Պեչկաուսկասները կրթված ազնվականներ էին: Նա կրթությունն ստացել է տանը: Վարշավայում ուսաումնասիրել է մեղվապահութուն առարկան: 1905—1907 թվականներին Շվեյցարիայում ունկնդրել է էթիկայի դասընթացներին, իսկ Ցյուրիխի և Ֆրիբուրի համալսարաններում՝ մանկավարժության դասընթացներին:

Գրողի շիրիմը գտնվում է Մաժեյկի շրջանի Ժիդիկայ ավանում[2]։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկսել է տպագրվել 1895 թվականից։ Նրան հանրաճանաչություն են բերում 1903 թվականի «Վիկտուտե» („Viktutė“) պատմվածքը, 1906 թվականի «Վինցաս Ստոնիս» („Vincas Stonis“) պատմվածքը և 1922 թվականին «Սկայտիմայ» ամսագրում հրապարակված «Հին կալվածքում» („Sename dvare“) պատմվածքը՝ գրված Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ «Վիկտուտե» պատմվածքը գրված է օրագրի ձևով և սկիզբ դրեց լիտվիական լիրիկա-հոգեբանական արձակագրության զարգացմանը[3]։

Շատրիյոս Ռագանան եղել է XX դարի սկզբի ամենահայտնի հեղինակներից մեկը[1]։ Նրա պատմվածքները թարգմանվել են ռուսերեն և այլ լեզուներով։

Հիշողության հավերժացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այժմ Ժիդիկայի դպրոցը կրում է Մարի Պյաչկաուսկայտեի անունը, ինչպես նաև Ժիդիկայում կա նրա տուն-թանգարանը։ ՈՒժվենտիսի ազգագրական թանգարանում (գյուղ Գիրնիկայ, շրջան Կելմե, գավառ Շյաուլյայ) երկու ցուցադրություններից մեկը նվիրված է գրողին, որը 1887 թվականից մինչև 1898 թվականը ապրել է այժմյան թանգարանի շենքում[4]։ 1985 թվականին Մաժեյկյայ քաղաքում դրվեց նրա հուշարձանը, որը Յոնաս Մյաշկյալյավիչյուսի աշխատանքն է։ Գրականագետ Յանին Ժեկայտեի կողմից 1984 թվականին հրատարակվում է մենագրություն նվիրված Շատրիյոս Ռագանային[5], իսկ 1986 թվականին հրապարակվում են Շատրիյոս Ռագանայի նամակները։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Литовская литература\\Онлайн Энциклопедия «Кругосвет»
  2. Могила Шатриёс Раганы
  3. Залаторюс А. Литература начала XX Века // История литовской литературы / Под ред. Й. Ланкутиса. — Вильнюс: Вага, 1977. — С. 196—199. — 957 с. — 5000 экз.
  4. Филиалы этнографического музея Кельме, Шяуляй(չաշխատող հղում)
  5. Janina Žėkaitė. Šatrijos Ragana. Vilnius, 1984.