Միասեռ ամուսնություններ Իսլանդիայում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Իսլանդիայում միասեռ զույգերը ամուսնանալու իրավունք են ստացել 2010 թվականի հունիսի 27-ից՝ 2010 թվականի հունիսի 11-ին Ալտինգի (Իսլանդիայի խորհրդարան) կողմից համապատասխան օրենքի ընդունումից հետո[1]։ Փոփոխություն է մտցվել ամուսնության վերաբերյալ երկրի օրենսդրության մեջ, ըստ որի ամուսիններ կարող են լինել ոչ միայն տղամարդն ու կինը, այլև տղամարդն ու տղամարդը, ինչպես նաև կինը և կինը[2]։ Նախագահ Օուլավյուր Ռագնար Գրիմսոն ստորագրությունը ոչ այլ ինչ էր, քան ձևականություն։ Այսպիսով, Իսլանդիան դարձել է աշխարհում իններորդ երկիրը, որտեղ միասեռ զույգերի և հակառակ սեռի զույգերի իրավունքները իրավաբանորեն հավասարեցված են, այդ թվում՝ երեխաների որդեգրման և դաստիարակության ոլորտում։

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միասեռական միություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իսլանդիայի և Սլովենիայի առաջնորդները ամուսինների հետ։ Ձախից աջ․ Յոնինա Լեոսդոուտտիր, Դանիլո Տյուրկ, Յոհաննա Սիգուրդարդոտիր, Բարբարա Տյուրկ։

Միասեռական միությունների կամ միասեռ հարաբերությունների օրինականացման իրավունքը (իսլ.՝ Staðfesta samvist), համաձայն իսլանդական օրենքի, մտցվել է 1996 թվականի հունիսի 27-ից[3]։ Ավելին, միասեռ զույգերի միությունները օժտվում են նույն իրավունքներով և պարտականություններով, ինչ որ ամուսնության մեջ մտնող հակառակ սեռի զույգերը՝ որդեգրման ոլորտում որոշ սահմանափակումներով։ Օրինակ, ի թիվս այլոց, տրվել է զուգընկերոջ երեխային որդեգրելու իրավունք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ երեխան որդեգրվել է արտերկրից։ Օրենքն ընդունվել է բացարձակ մեծամասնությամբ, բացառությամբ պահպանողական Անկախության կուսակցության միակ պատգամավորի, ով դեմ է քվեարկել[4][5][6]։

2006 թվականի հունիսի 2-ին խորհրդարանը կողմ քվեարկեց մի օրինագծի, որը տրամադրում էր միասեռ զույգերի իրավունքների ամբողջական ցանկը որդեգրման, կրթության և արհեստական ​​բեղմնավորման ոլորտում[7]։ Օրենքն ուժի մեջ է մտել 2006 թվականի հունիսի 27-ից։ 2008 թվականի հունիսի 27-ին կատարված օրենքի փոփոխությունը թույլ տվեց Իսլանդիայի եկեղեցուն և այլ կրոնական կազմակերպություններին միասեռական միությունների օրհնության արարողություններ անցկացնել[8][9].:

Դաշինքի մեջ մտնող Իսլանդիայի հայտնի դեմքերից էին երկրի նախկին վարչապետ Յոհաննա Սիգուրդարդոտիրը և Յոնինա Լեուսդոտտիրը (իսլ.՝ Jónína Leósdóttir)[10][11]։

Միասեռ ամուսնություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իսլանդիայի նոր կառավարությունը, որն ընտրվել է 2009 թվականի ապրիլին, հայտարարել է մոտ ապագայում միասեռ ամուսնությունների օրինականացման մասին օրինագիծ ընդունելու մտադրության մասին։ 2009 թվականի մայիսի 19-ին այս մտադրությունը կրկին հաստատվեց կառավարական կոալիցիոն պլատֆորմի հայտարարությամբ, որը բաղկացած է Սոցիալ-դեմոկրատական ​​դաշինքից և Կանաչների ձախ կուսակցությունից[12][13]։ Այս նախաձեռնությանն աջակցել է նաև ընդդիմադիր Առաջադիմական կուսակցությունը[14]։

2009 թվականի նոյեմբերի 18-ին արդարադատության և մարդու իրավունքների նախարարը հայտարարություն արեց, որ օրինագիծը մշակման փուլում է, ամուսնությունները հասանելի կլինեն ինչպես հակառակ սեռի, այնպես էլ միասեռ զույգերի համար[15]։ 2010 թվականի մարտի 23-ին կառավարության կողմից ներկայացվեց միասեռ ամուսնությունների օրինականացման վերացման մասին օրինագիծ[16][17]։ 2010 թվականի հունիսի 11-ին օրենքն ընդունվեց Խորհրդարանի կողմից 49 կողմ, առանց դեմ ձայների, 7 ձեռնպահ և 7 բացակայող ձայների հարաբերակցությամբ[18][19]։ Օրենքն ուժի մեջ է մտել 2010 թվականի հունիսի 27-ին[1][20][21]։ Առաջին միասեռ զույգերից մեկը, ով օգտվեց տրված իրավունքից, Իսլանդիայի վարչապետ Յոհաննա Սիգուրդարդոտիրն էր և նրա զուգընկերուհին, գրող և լրագրող Ջունինա Լեուսդոտտիրը՝ վերագրանցելով իրենց քաղաքացիական միությունը լիարժեք ամուսնության մեջ[22][23][24]։ Այսպիսով, համաշխարհային պատմության մեջ առաջին անգամ կառավարության ղեկավարը պաշտոնական միասեռ ամուսնություն կնքեց[25]։

Արձագանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իսլանդիայի համալսարանի քաղաքագետ Գյունար Հելդի Քրիստինսոնը Ռոյթերս ընկերության համար հարցազրույցում ասել է, որ միասեռ ամուսնությունները վիճելի հարց չեն Իսլանդիայի ազգային քաղաքականության համար, և երկրում վաղուց օրինականացվել են քաղաքացիական միասեռական գործընկերությունները[21]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Iceland parliament votes for gay marriage»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-10-28-ին։ Վերցված է 2022-02-26 
  2. Однополые браки разрешены в Исландии
  3. «Iceland : Recognized partnership law, 1996»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-01-12-ին։ Վերցված է 2010-06-16 
  4. «Partnership law in Iceland»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-01-12-ին։ Վերցված է 2010-06-16 
  5. «A VICTORY FOR ICELANDIC LESBIANS AND GAYS»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-11-21-ին։ Վերցված է 2010-06-16 
  6. «DETAILS OF THE ICELANDIC PARTNERSHIP LAW»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-11-21-ին։ Վերցված է 2010-06-16 
  7. Important Improvements in Gay and Lesbian Rights in Iceland Archived 2012-02-27 at the Wayback Machine.
  8. В Исландии официально обвенчали в церкви лесбийскую пару
  9. «First Lesbian Couple in Iceland «Marries» in Church»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-01-28-ին։ Վերցված է 2010-06-16 
  10. «Iceland Picks the World’s First Openly Gay PM»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-05-19-ին։ Վերցված է 2010-06-16 
  11. Премьер-министром Исландии стала лесбиянка. Теперь — по воле народа
  12. Government Coalition Platform of the Social Democratic Alliance and Left-Green Movement
  13. Iceland: Homosexuality and the Law
  14. Framsóknarflokkurinn sendir frá sér ályktun um hjónabandslöggjöfina
  15. Unnið að setningu einna hjúskaparlaga
  16. Iceland Likely to Permit Gay Marriage by June Archived 2014-02-03 at the Wayback Machine.
  17. Iceland is fine-tuning marriage-equality bill
  18. «Atkvæðagreiðsla» (իսլանդերեն)։ Alþingi։ Վերցված է 2017-06-30 
  19. Страна, возглавляемая открытой лесбиянкой, узаконила однополые браки
  20. Hjúskaparlög, staðfest samvist o.fl. (ein hjúskaparlög)
  21. 21,0 21,1 Iceland passes gay marriage law in unanimous vote
  22. Iceland PM marries long-time partner as gay marriage gets legalised
  23. Премьер-министр Исландии первой опробовала новый закон об однополых браках… на себе(չաշխատող հղում)
  24. Премьер-министр Исландии сочеталась браком со своей подругой
  25. Icelandic leader in milestone gay marriage