Մագելի քարանձավ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մագելի քարանձավ

Մագելի քարանձավ կամ Մագելանի քարանձավ, կարստային քարանձավ Հայաստանում, Վայոց ձորի Ուփի ձորում, Նորավանքի ձոր տանող ճանապարհի 2-րդ կմ-ին[1]։ Մագել անունից բացի հայտնի է Մագիլ անունով։ Կոչվել է որսորդ Մագելան Առաքելյանի անունով, ով 1980 թվականին որսին հետևելով գտել է քարանձավը[2]։ Հայաստանի ամենամեծ քարանձավներից է։ Ուսումնասիրված է մինչև 1,7 կմ խորությունը։ Ունի բազմաթիվ ճյուղեր, որոնք դեռ չեն ուսումնասիրված։

Առանձնահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քարանձավի մի քանի կետերում ստալակտիտների և ստալագմիտների կուտակումներ կան։
  • Մագելի քարանձավը նեոլիթի ժամանակաշրջանում բնակեցված է եղել, ինչը հաստատում են այնտեղ գտնված արջի ոսկորները, քարե գործիքներն ու այլ առարկաներ։
  • Խորության պատճառով քարանձավում մշտապես ջերմաստիճանը 14°С է։
  • Քարանձավի մուտքն այնաքան նեղ է, որ մեկ մարդ հազիվ է մտնում։
  • Մագելի քարանձավում ապրում են չղջիկների ութ տեսակ, որոնցից վեցը գրանցված են Հայաստանի կարմիր գրքում։ 2005 թվականին քարանձավում գտել են 600 առանձնյակից կազմված Արաքսյան գիշերաչղջիկների (լատ.՝ Myotis araxenus) մայրական գաղութ[3] Որսորդ Մագիլի պատմությունները մի ամբողջական ժողովածուի մեջ է ներկայացնում Նորիկ Առաքելյանը[4]՝ տպագրված 2014 թվականին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]