Ճապոնական այգի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox plant.png
Ճապոնական այգի
Կազմված էsuikinkutsu?
Սյուկեյեն այգին Հիրոսիմայում
Վակայամա ամրոցի այգին

Ճապոնական այգի (ճապ.՝ 日本庭園, にほんていえん` նիհոն մեյեն կամ ճապ.՝ わふうていえん` վաֆուն մեյեն), այգու տեսակ, որի ձևավորման սկզբունքները ստեղծվել են Ճապոնիայում 8-18-րդ դարերում:

Սկսելով բուդդայական միաբանների և ճգնավորների կողմից հիմնադրված առաջին տաճարների այգիներից` աստիճանաբար ավելացել է ճապոնական այգեգործական արվեստի ամբողջ գեղեցիկ և բարդ համակարգը:

794 թվականին Ճապոնիայի մայրաքաղաքը Նարաից տեղափոխվեց Կիոտո: Առաջին այգիները հիշեցնում էին բաց երկնքի տակ տոների, խաղերի և համերգների անցկացման վայրեր: Այդ շրջանի այգիներին հատուկ է դեկորատիվությունը: Դրանցում տնկում էին բազմաթիվ ծաղկող այգիներ (բալ, գիլաս), լեռնավարդեր, ինչպես նաև ոլորվող բույսեր` գլիցինիաներ:

Սակայն Ճապոնիայում կան նաև այգիներ առանց կանաչի: Դրանցում ավելի շատ քարեր են և ավազ: Գեղարվեստական տեսանկյունից նրանք հիշեցնում են աբստրակտ գեղանկարներ:

Ճապոնական այգին խորհրդանշում է ձմեռային բնության կատարյալ աշխարհը, իսկ երբեմն Տիեզերքի մարմնավորումն է դառնում: Այգու կոմպոզիցիայի բնորոշ տարրերն են արհեստական սարերն ու ձորերը, կղզիները, հոսող ջուրն ու ջրվեժները, արահետները և ավազային հատվածները` զարդարված ոչ սովորական քարերով: Այգու բնապատկերը ձևավորվում է ծառերի, թփերի, բամբուկի, հացազգիների, գեղեցիկ ծաղկող խոտաբույսերի, ինչպես նաև մամուռների օգնությամբ: Այգու տարածքում կարող են լինել նաև քարե լապտերներ տաղավարներ, թեյի տնակներ:

Ճապոնական այգեգործության ձևավորման հիմքում ընկած է ճապոնական ճարտարապետության էվոլյուցիայի ազդեցությունը, ինչպես նաև ճապոնական ազնվականության հոգևոր-փիլիսոփայական պատկերացումները: Ի սկզբանե այգին հանդիսանում էր ազնվականների նստավայրը, սակայն հետագայում այնտեղ կառուսվեցին բուդդայական տաճարներ և սկսեցին անցկացվել սամուրայների պարապմունքներ: 19-րդ դարում այգիները տարածում գտան ճապոնացի ռամիկների շրջանում` դառնալով շատ առանձնատների անբաժան մասը: 20-րդ դարում ճապոնական այգիները հայտնի դարձան նաև Ճապոնիայի սահմաններից դուրս:

Ճապոնիայի 3 հայտնի այգիները
Վանական այգիներ

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 『岩波 日本庭園辞典』小野健吉 岩波書店 ISBN 4-00-080207-0
  • 『植治の庭 小川治兵衛の世界』尼崎博正編 田畑みなお撮影 淡交社 ISBN 4-473-01158-5
  • 『枯山水』 重森三玲 河原書店 ISBN 4-7611-0159-8
  • 『古代庭園の思想―神仙世界への憧憬』金子裕之編 角川選書 角川書店 ISBN 4-04-703339-1
  • 『庭園の中世史』足利義政と東山山荘 歴史文化ライブラリー 飛田範夫 吉川弘文館 ISBN 4-642-05609-2

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]