Հերիզաու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Հերիզաու
շվեյց. գերմ.՝ Herisau
Զինանշան
Herisau gemeinde.jpg

Herisau.jpg
Կոորդինատներ: 47°23′6.4″ հս․ լ. 9°16′43.0″ ավ. ե. / 47.385111° հս․. լ. 9.278611° ավ. ե. / 47.385111; 9.278611
ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
Մակերես25,2 կմ²
ԲԾՄ771 մետր, 738 մետր
Պաշտոնական լեզուգերմաներենի շվեյցարական տարբերակ
Բնակչություն15 780 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2017)[1]
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ071
Փոստային ինդեքսներ9100
Ավտոմոբիլային կոդAR
Պաշտոնական կայքherisau.ch
##Հերիզաու (Շվեյցարիա)
Red pog.png

Հերիզաու (գերմ.՝ Herisau)[2], քաղաք և համայնք Շվեյցարիայում, Ապենցել Աուսերռոդեն կանտոնի վարչական կենտրոնը, որտեղ գտնվում են կանտոնի կառավարության ու խորհրդարանի նստավայրերը (դատական իշխանության կենտրոնական ղեկավար մարմինների նստավայրը Տրոգեն քաղաքում է): Հերիզաուի հետ միավորվել են մերձակա մի շարք բնակավայրեր: Կենտրոնական բնակավայրն ու գլխավոր հրապարակի շուրջը գտնվող շինությունները, 1580 թվականին կառուցված բողոքական եկեղեցին, Wetter և zur Rose շենքերը (երկուսն էլ կառուցվել են 1737 թվականին), Schwänberg ավանը, վարչական շենքը՝ պետական արխիվով հանդերձ, ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում[3]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմական փաստաթղթերում Հերիզաուն առաջին անգամ հիշատակվել է 837 թվականին՝ որպես Herinisauva,[4], իսկ նրա եկեղեցին՝ 907 թվականին: 1084 թվականին Հերիզաուն ավերվել է Սանկտ Գալլ վանքի շուրջ ծավալված մարտերի հետևանքով: 1248 և 1249 թվականներին քաղաքն ավերել են վանքին աջակցող ռազմական ուժերը՝ հավատարմություն պարտադրելու նպատակով:

1517-1518 թվականների միջակայքում քաղաքը կարողացել է վանքին որոշակի գումար վճարելով՝ ձեռք բերել իր ազատությունը: 1601-ին կառուցվել է քաղաքպետարանը: Դրանից հինգ տարի անց քաղաքը մեծապես վնասվել է հրդեհից: 1798-1803 թթ. Հերիզաուն եղել է Säntis կանտոնի մայրաքաղաքը: Քսաներորդ դարի վերջերին անդամագրվել է «Տարվա ալպիական քաղաք» ընկերակցությանը, որի նպատակն է ապահովել ալպիական գոտու բնակավայրերի նշանակալի զարգացումը: 2003 թվականին Հերիզաուն արժանացել է «Տարվա ալպիական քաղաք» մրցանակին:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքն զբաղեցնում է 25.2 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որի 56.8%-ն օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով, 27.1%-ն անտառապատ է: Գտնվում է տարածաշրջանի երկու խոշոր ավտոմայրուղիների՝ Սանկտ Գալլեն-Տոգենբուրգ և Գոսաու-Ապենցել ճանապարհների խաչմերուկում:

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2008 թվականի տվյալներով Հերիզաուն ուներ 15.527 բնակիչ, որոնց մոտավորապես 17.9%-ը օտարերկրացիներ էին[5]:

Հերիզաուն 1900 թ.

Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները[6][4]

Տարին Բնակչութ. Շվեյց. քաղաքացիներ % Գերմանախոս % Բողոքականներ % Կաթոլիկներ
1667 3,021
1734 4,816
1780 5,933
1813 6,863
1830 7,014
1850 8,387 8,189 97.1% 2.9%
1870 9,705 9,481 92.9% 6.2%
1888 12,937 12,082 98.9% 87.7% 12.0%
1900 13,497 12,426 98.1% 84.9% 14.7%
1910 15,336 13,550 95.0% 81.4% 18.0%
1930 13,599 12,784 98.4% 82.8% 16.6%
1950 13,407 12,819 97.6% 80.6% 18.6%
1970 14,597 12,128 86.0% 66.3% 31.3%
1990 15,624 12,731 84.6% 55.3% 34.1%
2000 15,882 12,535 87.0% 48.3% 32.1%

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Angelo Steccanella: Herisauer Goldschmiede[7]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Staatsangehörigkeit (Kategorie), Geschlecht und demographischen KomponentenFSO.
  2. Արտասահմանյան երկրների աշխարհագրական անվանումների բառարան / խմբ․ Ա․ Մ․ Կոմիկով. — 3֊րդ հրատարակություն. — Մոսկվա: Նեդրա, 1986. — С. 408.
  3. Swiss inventory of cultural property of national and regional significance (1995), p. 55.
  4. 4,0 4,1 Կաղապար:HDS
  5. Brief Statistics for the half-canton Archived 2011-06-12 at the Wayback Machine. (գերմ.) accessed 15 September 2009
  6. http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/fr/index/dienstleistungen/publikationen_statistik/cd_roms/uebersicht.Document.69585.zip 
  7. online: Herisauer Goldschmiede (PDF; 694 kB)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]