Հելենա Վեստերմարկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հելենա Վեստերմարկ
Helena Westermarck.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 20, 1857(1857-11-20)[1]
ԾննդավայրՀելսինկի, Ռուսական կայսրություն[1]
Վախճանվել էապրիլի 5, 1938(1938-04-05) (80 տարեկանում) կամ ապրիլի 6, 1938(1938-04-06)[1] (80 տարեկանում)
Վախճանի վայրՀելսինկի, Ֆինլանդիա
Մասնագիտություննկարչուհի, հեղինակ և գրող
ՔաղաքացիությունՖինլանդիա
ԿրթությունԿոլարոսսիի ակադեմիա
Helena Westermarck Վիքիպահեստում

Հելենա Շառլոտա Վեստերմարկ (շվեդ.՝ Helena Charlotta Westermarck, նոյեմբերի 20, 1857(1857-11-20)[1], Հելսինկի, Ռուսական կայսրություն[1] - ապրիլի 5, 1938(1938-04-05) կամ ապրիլի 6, 1938(1938-04-06)[1], Հելսինկի, Ֆինլանդիա), շվեդերեն ստեղծագործող ֆինն գրող, նկարչուհի, ֆեմինիստ գործիչ:

Ֆինն մարդաբան և սոցիոլոգ Էդվարդ Վեստերմարկի քույրը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հելենա Վեստերմարկը ծնվել է 1857 թվականին Հելսինկիում: 1874-1877 թթ. սովորել է Ֆինլանդիայի գեղարվեստի միության դպրոցում, որտեղ արժանացել է պրոֆեսոր Ադոլֆ ֆոն Բեքերի ուշադրությանը: Դպրոցում հանդիպել է ֆինն նկարիչ Հելենա Շերֆբեկին:

1880 թվականին մեկնել է Փարիզ, որտեղ 1880-1881 թթ. և 1884 թվականին սովորել է Կոլարոսի ակադեմիայում: 1889 թվականին Փարիզում անցկացվող համաշխարհային ցուցահանդեսում նկարչուհու «Strykerskor» ստեղծագործությունը մեծ արձագանքների է արժանացել:

Նկարչուհին Փարիզում թոքերի հիվանդություն է ձեռք բերել, բուժման փուլ անցել և, այլևս չկարողանալով նկարել, սկսել է գրել վերլուծական ակնարկներ «Finsk Tidskrift» ամսագրի համար: Ավելի ուշ գրական ստեղծագործությունը դարձել է նրա հիմնական զբաղմունքներից մեկը, և 1890 թվականին Հելենա Վեստերմարկը հրապարակել է իր առաջին ժողովածուն: 1900 թվականին լույս տեսած «I fru Ulrikes hem» («Տիկին Ուլրիկայի տանը») վեպը գրողի առաջին խոշոր աշխատանքն էր, որը բավականին հայտնի դարձավ:

1892 թվականին Ֆեմինիստների միության հիմնադրումից հետո գրողը դարձել է նրա առաջին անդամներից մեկը[2]: 1895 թվականին Հելսինկիում հիմնադրվել է կանանց իրավունքների հանրային քննարկմանը նվիրված «Nutid» ամսագիրը[3]:

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Lapsia tuvassa.jpg
Bondgard i Bretagne-1884.jpg
  • Ur studieboken I-II: Berättelser och utkast, 1890-91
  • Framåt. Berättelse, 1894
  • George Eliot och den engelska naturalistiska romanen. En litterär studie, 1894
  • Nyländska folksagor berättade för ungdom af Helena Westermarck, 1897
  • Lifvets seger, 1898
  • «Tecken och minnesskrift från adertonhundratalet» I-III, 1900-1911:
    • I I fru Ulrikas hem. Interiör från farmödrarnas tid, 1900
    • II Ljud i natten. Berättelse, 1903
    • III Vandrare. Roman, 1911
  • Fredrika Runeberg. En litterär studie, 1904
  • Dolda makter. Bilder och hägringar, 1905
  • Bönhörelse. En historia, 1909
  • Kvinnospår. Kulturbilder från 1800-talets förra del, 1913
  • Elisabeth Blomqvist. Hennes Liv och gärning I-II, 1916-17
  • Vägvisare. Berättelse, 1922
  • Mathilda Rotkirch, Finlands första målarinna. En kulturbild, 1926
  • Adelaïde Ehrnrooth. Kvinnospår i finländskt kulturliv, 1928
  • Finlands första kvinnliga läkare Rosina Heikel, 1930
  • Tre konstnärinnor. Fanny Churberg, Maria Wiik och Sigrid af Forselles, 1937
  • Mina levnadsminnen, 1941 (հետմահու հրատարակված հուշեր)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Register of the Artists' Association of Finland
  2. Alarto, Anne – Kyrki, Irma – Saraste, Maija։ «Saran sisaret: Naiskirjallisuuden perinnettä Suomessa 1800-luvulta 1900-luvun alkuun» (ֆիններեն)։ Վերցված է 2017-03-23 
  3. «Вестермарк, Елена Шарлотта»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Dahlberg, Julia: Konst och vetenskap: 
Intellektuell gemenskap i Helena Westermarcks brev till sin bror. Niin & näin 2/2016.
  • Weckman, Harriet: Kynällä vai siveltimellä. Helena Westermarck 1857-1938. Otava, 2009.