Հազազ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հազազ
Մոռամբ
Lycium ferocissimum
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Մորմածաղկավորներ
Ընտանիք Մորմազգիներ
Ցեղ Մոռամբ
Լատիներեն անվանում
Lycium
L., 1753
Հայերեն տարանուններ

Մոռամբ

Հոմանիշներ
Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 30531
NCBI 24646

IPNI38426-1

Մոռամբ (լատ.՝ Lycium), թուրքերեն-Հազազ, մորմազգիների ընտանիքի բազմամյա փշոտ թփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 150 (այլ տվյալներով՝ 100), ՀՀ-ում՝ 4 տեսակ։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Lycium-barbarum-fruits.JPG

Ցողունի բարձր, մինչև 2, 5 մ է, կեղևը՝ սպիտակ, ճյուղերը՝ փռված։ Տերևները թխակապույտ են, պարզ, ամբողջաեզր, հերթադիր, հակադիր՝ հաճախ հավաքված փնջերով։ Ծաղիկները ծոցային են, փնջերով կամ մեկական, վարդագույն, կարմիր, մանուշակագույն։ Ծաղկում է ապրիլ-օգոստոսին։ Պտուղը երկբուն, բազմասերմ, սև կամ կարմիր հատապտուղ է։ Սերմերը գորշադեղնավուն են, կլորավուն, երիկամաձև։ Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են թթուներ, յուղեր և այլն։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի է մոտ 150 (այլ տվյալներով՝ 100)։

Հայաստանի Հանրապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ-ում տարածված է հազազի չորս տեսակ։ Դրանք են՝

  • Մոռամբ սեղմված (L. depressum),
  • Մոռամբ անատոլիական (L. anatolicum),
  • Մոռամբ ռուսական (L. ruthenicum)
  • Մոռամբ բարբարոսական (L. barbarum

Հանդիպում է Տավուշի և Սյունիքի մարզերի ստորին լեռնային գոտիներում։ Աճում է չոր, քարքարոտ լանջերին, աղուտներում, գետափերին։ Անատոլիական հազազ հանդիպում է Սյունիքի մարգում (Ագարակ ք-ի շրջակայքում)։ Աճում է քարքարոտ լանջերին, ճամփեզրերին, ջրանցքների երկարությամբ, գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Lycium ruthenicum Baikonur 01.jpg

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Dharmananda, Subhuti (1997)։ Lycium Fruit. Retrieved 2007-OCT-17.
  • Gross, Paul M. (2007)։ Goji: What It Is … and Isn’t. Version of 2007-09-04. Retrieved 2007-OCT-17.
  • Gross, Paul M.; Zhang, Xiaoping & Zhang, Richard (2006). Wolfberry: Nature’s Bounty of Nutrition & Health. BookSurge Publishing, Charleston, South Carolina, United States. ISBN 1-4196-2048-7
  • Hitchcock, Charles Leo (1932)։ A Monographic Study of the Genus Lycium of the Western Hemisphere. Annals of the Missouri Botanical Garden 19(2/3)։ 179—348 + 350—366.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png