Կորոնի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Փոքր քաղաք
Կորոնի
հուն․՝ Κορώνη
Koroni Winter.JPG
Կոորդինատներ: 36°47′45.96″ հս․ լ. 21°57′29.16″ ավ. ե. / 36.7961000° հս․. լ. 21.9581000° ավ. ե. / 36.7961000; 21.9581000
ԵրկիրՀունաստան Հունաստան
[[Պելոպոնես |Պերիֆերիա]]Հունաստան
Մակերես6,475[1] կմ²
ԲԾՄ20[1] մ
Խոսվող լեզուներՀունարեն
Բնակչություն1397[2] մարդ (2011)
Ազգային կազմհույներ
Կրոնական կազմհույն ուղղափառ եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+2 և UTC+3
Փոստային ինդեքսներ24004
Պաշտոնական կայքkoroni.gr
##Կորոնի (Հունաստան)
Red pog.png

Կորոնի[3][4] (հուն․՝ Κορώνη[2]), փոքր քաղաք Հունաստանում, Հոնիական ծովի Մեսինիակոս ծոցի հյուսիս-արևմտյան ափին, Պելոպոնեսի հարավ-արևմտյան ծայրին, Ակրիտաս [4] (Ακρίτας) հրվանդանի հյուսիս-արևմուտքում։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 20 մետր բարձրության վրա, Աթենքից 204 կիլոմետր հարավ-արևմուտք, Կալամատայից 31 կիլոմետր հարավ-արևմուտք և «Կապիտան-Վասիլիս-Կոստանդնուպոլիս» օդանավակայանից 30 կիլոմետր հարավ-արևմուտք։ Մտնում է Պիլոս-Նեստոր համայնքի մեջ, Մեսինի ծայրամասային միավորումում, Պելոպոնես պերիֆերիայում։ Բնակչությունը 1397 բնակչ է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի[2]։

Վենետիկյան և թուրքական տիրապետության ժամանակաշրջանում հայտնի է եղել Կորոնա (լատ.՝ Corone) անվանմամբ։ Քաղաքը տեղակայված է վեհապանծ վենետիկական ամրոցից ներքև՝ բլուրի վրա[5] և հասնում է անդունդի եզրին։ Կարոնին հաարվում է ծովային խոշոր բուժավայր։ Քաղաքում ծնվել է հույն անվանի գրող և փիլիսոփա Յաննիս Կամբիսիսը (1872—1901 թվականներ)։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այոս-Դիմիտրիոս եկեղեցին Կորոնիում

Քաղաքը հիմնադրվել է հին ժամանակներում։ Ըստ Պավսանիասի՝ Կորոնա քաղաքը իր անվանումը ստացել է Բեոտիայի Կորոնեից կամ հունարեն κορώνη՝ «ագռավ» բառից, որովհետև պատի հիմքում հայտնաբերվել է պղնձե ագռավ[6]։ Պավսանիասը և Ստրաբոնը Կորոնայի տեղադրությունը նկարագրել են ժամանակակից Պետալիդիոնի տարածքում, Կորոնա քաղաքից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա[7][8]։ Պավսանիասը գրել է նաև Արտեմիս Պայդոտրոֆի, Դիոնիսի և Ասկլեպիոսի տաճարների մասին, իսկ տարածքում Ասկլեպիոսի և Դիոնիսի մարմարյա արձանները և Զևսի Սոտերայի պղնձե արձանը[9]։

Մեր թվարկությունում VI—VII դարերում բյուզանդացիները կառուցեցին ամրոց հին Ասինա քաղաքի միջնաբերդի վայրում։ VII—VIII դարերում այստեղ վերաբնակեցվեցին Կորոնայի բնակիչները՝ հիմնելով ժամանակակից քաղաքը։ Կորոնիի թեմն առաջին անգամ հիշատակվում է բյուզանդական կայսր Լևոն VI Իմաստասերի Notitiae Episcopatuum աշխատությունում, որում թեմը հիշատակվում է որպես Պատրիի գահ[10][11]։ Պահպանված թղթագլանները տալիս են մի քանի հույն եպիսկոպոսների անուններ[12]։

Շուտով խաչակիրների կողմից Հռոմեական կայսրության գրավումից հետո, ինչպես նաև այլ ափամերձ բնակավայրերը, ըստ 1209 թվականի պայմանագրի՝ Ժոֆրուա I դե Վիլարդուենի հետ, Ախեական կայսրությունից անցան վենետիկցիների ձեռքը։ 1500 թվականին զավթվեց թուրք սուլթան Բայազիդ II-ի կողմից։ 1532 թվականին գենուեզական ծովակալ Անդրեա Դորիանը գրավեց Կարոնին։ 1533 թվականին սկսվեց Կորոնայի պաշարումը թուրք ծովակալ Հայրեդին Բարբարոսայի առաջնորդությամբ։ 1534 թվականին Կորոնան գրավվեց թուրքերի կողմից։ 1688-1715 թվականներին այն մտավ Մորեական թագավորության կազմի մեջ, դարձավ Կորոնա շրջանի վարչական կենտրոնը Նավարինո գավառում։ 1715 թվականին մտավ Օսմանական տիրապետությայն կազմի մեջ ըստ թուրք-վենետիկական պատերազմի հետևանքով։

Թուրքեից ազատվեց 1828 թվականին ֆրանսիացիների կողմից Նիկոլյա Ժոզեֆ Մեզոնի առաջնորդությամբ և դարձավ 1832 թվականին ստեղծված Հունաստանի թագավորության մաս։

Հրթիռի գործադրումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1966 և 1989 թվականների ընթացքում քաղաքից ոչ հեռու կառուցվեց հրապարակ հրթիռի գործադրման փորձարկման համար։ Կորոնիից առաջին թռիչքը տեղի ունեցավ 1966 թվականի մայիսի 20-ին արևի ամբողջական խավարումը հետազոտելու համար։ Այդ հրթիռները հասան 114 կիլոմետր բարձրության։ 1972-1989 թվականներին այնտեղից բաց թողնվեցին մի քանի ռուսական M-100 շարքի օդերևութաբանական հրթիռներ։ Նրանք հասան 95 կիլոմետր բարձրության։ Ընդհանուր իրականացվել է 371 հրթիռների բաց թողում[13]։

Կորոնի միություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կորոնի համայնքային միություն է մտնում Ռիոն գյուղը։ Բնակչությունը 1409 է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի[2], տարածքը՝ 6,475 քառակուսի կիլոմետր է[1]։

Բնակավայր Բնակչություն (2011)[2], մարդ
Կորոնի 1397
Ռիոն 12

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Բնակչություն, մարդ
1991 1676[14]
2001 1567[14]
2011 1397[2]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης μαρτίου 2001 (μόνιμος πληθυσμός)(հուն.). — Πειραιάς: Εθνική στατιστική υπηρεσία της Ελλάδας, 2009. — Т. I. — С. 368. — ISSN 1106-5761.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 «Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011» (հունարեն)։ Ελληνική Στατιστική Αρχή։ 2014-03-20։ Վերցված է 2017-10-22 
  3. Коро́ни // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 140—185.
  4. 4,0 4,1 Կաղապար:Карты государств
  5. «Κάστρο Κορώνης. Περιγραφή»։ Οδυσσέας (հունարեն)։ Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού։ 2012։ Վերցված է 2017-11-18 
  6. Павсаний. Описание Эллады. 4, 34, 5
  7. Павсаний. Описание Эллады. 4, 34, 4
  8. Страбон. География. 8, 4, 5—6; с. 360—361
  9. Павсаний. Описание Эллады. 4, 34, 6
  10. Heinrich Gelzer Ungedruckte und ungenügend veröffentlichte Texte der Notitiae episcopatuum(գերմ.) // Abhandlungen der philosophisch-historische classe der bayerische Akademie der Wissenschaften. — 1901. — № 535. — С. 557.
  11. S. Vailhé s:en:Patras // Catholic Encyclopedia / Herbermann, Charles, ed.. — New York: Robert Appleton Company, 1913. — Т. 11.
  12. Gustave Léon Schlumberger Sigillographie de l'empire byzantin. — Paris, 1884. — P. 184-185.
  13. «Koroni» (անգլերեն)։ Encyclopedia Astronautica։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-04-26-ին։ Վերցված է 2018-02-07 
  14. 14,0 14,1 «Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991» (հունարեն)։ Ελληνική Στατιστική Αρχή։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-07-16-ին։ Վերցված է 2017-06-22