Կաթնասնկեր

Կաթնասունկ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Սնկեր Կարգ Բազիդիոմիցետներ Ընտանիք Դառնամատիտեղայիններ Ցեղ Կաթնասունկ
Լատիներեն անվանում
Lactarius Pers., 1797
Հոմանիշներ
Agaricus Fr., 1818 Galorrheus (Fr.) Fr., 1825 Gloeocybe Earle, 1909 Hypophyllum Earle, 1909 Lactariella J.Schröt., 1889 Lactariopsis Henn., 1901 Lactifluus (Pers.) Roussel, 1806 Pleurogala Redhead & Norvell, 1993
Տիպիկ ներկայացուցիչներ
Lactarius piperatus (L.) Pers., 1797 — Պղպեղասունկ
Դասակարգումը Վիքիցեղերում Պատկերներ Վիքիպահեստում

Կաթնասնկեր (լատիներեն՝ Lactarius), բազիդիավոր սնկերի դառնամատիտեղայինների ընտանիքի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 90, Հայաստանում՝ 31 տեսակ՝ շեկլիկ (L. deliciosus), պղպեղասունկ (L. piperatus), ալիքասունկ սպիտակ (L. pubescens), ճռճռուկ (L. vellereus) և այլն։ Տարածված են անտառաշատ մարզերում, հանդիպում են ամռանը և աշնանը (1000-2100 մ բարձրություններում)։

Ցեղի բոլոր ներկայացուցիչները միկոռիզագոյացնող սնկեր են, որոնք համակեցության մեջ են մտնում տարբեր ասեղնատերև և լայնատերև ծառատեսակների հետ։

Կենսաբանական նկարագիր

Գլխարկը (տրամագիծը՝ 25 սմ) ձագարաձև է կամ տափակ-կլորավուն՝ ներծալված, խավոտ եզրերով, սպիտակ, մոխրագույնից մինչև վարդագույն և շագանակագույն։ Թիթեղները հաճախ իջնում են ոտիկի վրա։ Պտղամիսը հարուստ է կաթնահյութով լցված կաթնատար անոթներով։ Կաթնահյութը հիմնականում սպիտակ է, որոշ տեսակների մոտ օդի հետ շփումից դեղնում է, կարմրում կամ կանաչում։ Պտղամիսը և կաթնահյութը լինում են կծու, դառը, անալի։ Ոտիկը (երկարությունը՝ 2-12 սմ, հաստ.՝ 0, 6-3) կենտրոնական է կամ թեթևակի կողքային, ամուր կամ փխրուն, հոծ կամ սնամեջ։

Նշանակություն և կիրառում

Ցեղի գրեթե բոլոր տեսակները համեղ, ուտելի սնկեր են։ Սննդի մեջ օգտագործվում են թարմ, աղ և թթու դրած։ Կծու կամ դառը համ ունեցող տեսակներն օգտագործվում են եռացնելուց և ջուրը թափելուց հետո։

Տեսակներ

Հայտնի է մոտ 120 տեսակ, որոնք տարածված են ամբողջ երկրագնդով մեկ.

Գրականություն

• «Funghi», — Instituto Geografico De Agostini, Novara, Italia, 1997
• Гарибова Л. В., Сидорова И. И. Грибы. Энциклопедия природы России. — М.: 1999.
• Ф. В. Фёдоров, Грибы. — М., Росагропромиздат
• Горленко М. В. и др. Грибы СССР. — М.: 1980

Արտաքին հղումներ

• Род Lactarius на сайте «Грибы Калужской области»

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։

Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կաթնասնկեր» հոդվածին։

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կաթնասնկեր» հոդվածին։