Խանումա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խանումա
Հեղինակ Ավքսենտի Ցագարելի
Տեսակ ստեղծագործություն
Ժանր պիես
Բնօրինակ լեզու վրացերեն
Հրատարակման տարեթիվ 1882

«Խանումա» (վրաց.՝ ხანუმა), Ավքսենտի Ցագարելիի պիեսը, որ գրվել է 1882 թվականին։ Պիեսի հիման վրա 1948 թվականին Թբիլիսիի կինոստուդիայում նկարահանվել է «Քեթո և Կոտե» ֆիլմը։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պիեսի գործողությունները տեղի են ունենում Թիֆլիսի Հավլաբար հայկական թաղամասում 19-րդ դարի սկզբում։ Վրացի սնանկացած իշխան Պանտիաշվիլին ծրագրում է ամուսնանալ հարուստ աղջկա հետ։ Այդ նպատակով նա վարձում է հայտնի խնամախոս (միջնորդ) Խանումային։ Վերջինս իշխանի համար որպես հարսնացու գտնում է Գուլիկոյին։ Մի այլ խնամախոս՝ Քաբաթոն, ուզում է իշխանին ամուսնացնել հայ հարուստ առևտրական Միկիչի դստեր՝ Սոնայի հետ։ Միկիչն էլ մտածում այդ դստեր ամուսնության շնորհիվ ձեռք բերել իշխանի տիտղոս։ Նա գնում է իշխանի բոլոր պարտամուրհակները։

Կոտեն՝ Պանտիաշվիլիի զարմիկը, սիրահարված է Սոնային։ Նա մասնավոր դասեր է տալիս Սոնային։ Խանուման, փորձելով խանգարել իր մրցակցին և, միաժամանակ, ցանկանալով օգնել սիրահարներին, ներկայանում է իշխանին Սոնայի փոխարեն։ Պանտիաշվիլին, տեսնելով ծեր, միաչքանի ու կաղ հարսնացուին, հրաժարվում է ամուսնանալ նրա հետ և նորից որոշում է կին առնել Գուլիկոյին։

Խանուման Սոնային հագցնում է Գուլիկոյի նման ու նրա փոխարեն ներկայացնում իշխանին։ Աղջկա գեղեցկությամբ հմայված իշխանը որոշում է ամուսնանալ նրա հետ, սակայն Միկիչը սպառնում է պարտամուրհակներով։ Այդ ժամանակ իշխանի զարմիկը՝ Կոտեն, համաձայնում է ամոսնանալ Սոնայի հետ։ Դրանով նա քեռուն ազատում է պարտքերից, իսկ Միկիչին հնարավորություն է տալիս ներկայանալ որպես իշխան։ Պանտիաշվիլին ամուսնանում է Գուլիկոյի հետ։ Իսկ Խանուման ամուսնանում է Միկիչի հետ։

Թատերական ներկայացումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսաստանի Դրամատիկական մեծ թատրոնում 1972 թվականին «Խանումա» պիեսը բեմադրել է Գեորգի Տովստոնոգովը։ Ցագարելիի պիեսը տեքստը հարմարեցվել է Բորիս Ռացերի ու Վլադիմիր Կոնստանտինովի կողմից։ Այս բեմականացումը համարվում է Գեորգի Տովստոնոգովի լավագույն աշխատանքներից մեկը[1], 1978 թվականին նկարահանվել է այդ ներկայացման հեռուստատեսային տարբերակը։ Ներկայացման երաժշտությունը գրել է Գիա Կանչելին։ «Խանումա»-ն բեմադրվել է նաև Երևանի Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում[2]։

Էկրանավորումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Խանումա[3]
  • Քեթո և Կոտե - նկարահանվել է Թբիլիսիի կինոստուդիայում 1948 թվականին

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]