Խանական մեծ մզկիթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խանական մեծ մզկիթ
Bakhchysarai 04-14 img14 Palace Grand Mosque.jpg
Տեսակմզկիթ
ԵրկիրFlag of Ukraine.svg Ուկրաինա և Flag of Russia.svg Ռուսաստան
ՎարչատարածքԲախչիսարայ
Հիմնվել է1532
Ճարտարապետություն
Ոճօսմանյան ճարտարապետական ոճ
Կոորդինատներ: 44°44′55.219992100011″ հս․ լ. 33°52′55.059996099996″ ավ. ե. / 44.74867222002777822° հս․. լ. 33.88196111002777400° ավ. ե. / 44.74867222002777822; 33.88196111002777400

Խանական մեծ մզկիթ (Ղրիմի թաթարերեն՝ Büyük Han Cami) կամ Պալատական մեծ մզկիթ, մզկիթ Խանի պալատում, Բախչիսարայում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խանական մեծ մզկիթը գտնվում է հյուսիսային դարպասներից դեպի հարավ` պալատական հրապարակում: Սա Ղրիմի ամենամեծ մզկիթներից մեկն է և խանական պալատի առաջին շինությունը[1]: Մզկիթը կառուցվել է 1532 թվականին, Սահիբ Առաջին Գերայի կողմից, 17-րդ դարում մզկիթը կրել է նրա անունը[1]: Մզկիթի շենքը զանգվածային է, աղեղային կամաշարքով[2] ներքևից և մայոլիկե майоликовыми ագուցներով[3] պատերին: Մզկիթի տանիքը չորս շերտ ունի է և ծածկված է կարմիր կղմինդրով: Ի սկզբանե տանիքը ծածկված էր գմբեթներով[1]: Մզկիթի գլխավոր մուտքը Չուրուկ Սու գետի կողմից է: Այս կողմի ճակատային մասը նախկինում մշակված էր մարմարով: Մզկիթի արևելյան պատի մոտ է գտնվում աբդեստխանան (ծիսական արարողության`ադբեստ, անելու վայրը)` շատրվանով: Պատերին պատկերված են մի քանի գեղագրական գրություններ արաբերենով (մեջբերումներ Ղուրանից), որոնք հայտնվել էն 18-րդ դարում: Գրությունները սև գույնով են, կանաչ զարդատախտակների վրա: Գեղագրությունների հետ պատերին հիշատակվում է նաև Քիրիմ Գերայի անունը, ով վերանորոգել ու զարդարել է մզկիթը: Մզկիթն ունի երկու բազմակողմ մինարեթ` սրածայր տանիքներով: Մինարեթների բարձրությունը 28 մետր է: Քարե աստիճանները տանում են դեպի մինարեթների ներսը: Մինարեթների աշտարակները կառուցված են քարե սալիկներից, որոնք իրար են միացված կապարե ագուցներով[3]: 1736 թվականին մզկիթը վնասվել է հրդեհից: Այն վերականգնել է վարպետ Օմերը` Սելյամետ 2-րդ Գերայ խանի ժամանակ: 1750-ական թվականներին Արսլան Գերայը մզկիթի բակում հիմնադրել է մեդրեսե, որը չի պահպանվել մինչև մեր օրերը: Խորհրդային տարիներին մզկիթը փակվել է: Դրա վերին մասում տեղակայված է եղել հնագիտության թանգարանի ցուցաբաժին, իսկ ներքևի մասում` լապիդարիա (ճարտարապետական իրերի, գրություններով ու նկարներով քարերի պահեստ[4]: Այսօր մզկիթը բաց է հավատացյալների համար:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Олекса Гайворонский. Большая Ханская мечеть
  2. Ханский дворец
  3. 3,0 3,1 Юрий Данилевский. Бахчисарай — виртуальная экскурсия. Туристическая планета Крым.
  4. . Гарагуля. Бахчисарайский дворец

Արտաաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]