Լուկա Ջորդանո
| Լուկա Ջորդանո | |
|---|---|
| Ծնվել է | հոկտեմբերի 18, 1634[1][2][3][…] կամ 1632[4] |
| Ծննդավայր | Նեապոլ, Նեապոլի թագավորություն[5][6] |
| Մահացել է | հունվարի 3, 1705[1][3][7][…] կամ հունվարի 12, 1705[4] |
| Մահվան վայր | Նեապոլ, Նեապոլի թագավորություն[6] |
| Գերեզման | Santa Brigida, Naples |
| Քաղաքացիություն | |
| Երկեր | Adoration of the Shepherds (1688)?, Christ and the Adulteress?, Crucifixion of St. Peter?, paintings by Luca Giordano in the Pio Monte della Misericordia?, Ratto delle Sabine?, Rape of Helen? և Martyrdom of St. Placidus? |
| Մասնագիտություն | նկարիչ և նկարիչ-փորագրող |
| Զբաղեցրած պաշտոններ | պալատական նկարիչ |
Լուկա Ջորդանո (իտալ.՝ Luca Giordano, հոկտեմբերի 18, 1634[1][2][3][…] կամ 1632[4], Նեապոլ, Նեապոլի թագավորություն[5][6] - հունվարի 3, 1705[1][3][7][…] կամ հունվարի 12, 1705[4], Նեապոլ, Նեապոլի թագավորություն[6])[8], իտալական բարոկկոյի նկարիչ և գրավոր նեապոլյան դպրոցի ներկայացուցիչ։ Այն արագության համար, որով աշխատել է, ստացել է մականուն՝ «Լուկա Ֆա-Պրեստո» (իտալ.՝ Luca Fà-presto «Լուկա, արագ գործող»)։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Լուկա Ջորդանոն ծնվել է 1632 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Նեապոլում,նկարիչ Անտոնիո Ջորդանյոի ընտանիքում[9]։ Ինը տարի սովորել է իր հայրենի քաղաքում` Խոսե դե Ռիբերայի մոտ, այնուհետև սովորել է Հռոմում Պյոտրո դա Կորտոնայի ղեկավարությամբ և ավարտել է իր կրթությունը` ընդօրինակելով Ռաֆայելի և Միքելանջելոյի աշխատանքները։
Հետագայում աշխատել է Բոլոնիայում, Փարիզում և Ֆլորենցիայում։ Նրա վրա զգալի ազդեցություն են թողել վենետիկյան բարոկկո նկարիչները։ 1692 թվականին Չարլզ II թագավորի կողմից նա հրավիրվել է Իսպանիա, որտեղ նկարել է զոհասեղանի նկարներ և որմնանկարներ Էլ Էսկորիալում, Մադրիդում և Տոլեդոյում։
Լուկա Ջորդանոն մահացել է 1705 թվականի հունվարի 12-ին հայրենի Նեապոլում։
Ստեղծագործություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Լուկա Ջորդանոն «ունի գեղարվեստական զգալի տաղանդ, գեղեցկության բարձր զգացում և երևակայության զարմանալի հնարամտություն, բայց երբեմն աններելի կերպով չարաշահում էր իր տաղանդը՝ նկարչի գլխավոր առավելությունը համարելով ճարպկությունն ու աշխատանքի արագությունը»[8]։
Նա ստեղծել է բազմաթիվ որմնանկարներ և նկարներ, և հազիվ թե Եվրոպայում գտնվի արվեստի պատկերասրահ, որը չունենա այս «արագ նկարչի» նկարների օրինակները Ղուկասը, ըստ Ա.Ի.Սոմովի սահմանման,ուներ «զգալի գեղարվեստական տաղանդ, գեղեցկության բարձր զարգացած զգացում և երևակայության զարմանալի հնարամտություն,բայց երբեմն նա աններելիորեն չարաշահում էր իր տաղանդը, նկարի գլխավոր առավելությունը համարելով հյուսվածքի փայլն ու արագությունը։
Նրա կողմից կատարված են բազմաթիվ որմնանկարներ և նկարներ, և հազիվ թե Եվրոպայում գտնվի հանրային պատկերասրահ, որը չունենա իր նկարների օրինակները։ Դրանցից մի քանիսը գեղեցիկ են մտահղացված, գծված և գրված,մյուսները թույլ են հայեցակարգով և անփույթ կատարման մեջ։
Լուկա Ջորդանոյի անհատական ոճը սահմանվում է որպես հռոմեական ակադեմիականության, իտալական մաներիզմի և բարոկկոյի տարրերի համադրություն։ Հենց այս ոճն էլ հետագայում զարգացրել է Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլոն[10] իր առաստաղի նկարներում։ Ժերմեն Բազինը հակիրճ նկարագրել է իր աշխատանքը որպես «էկլեկտիկ նկարիչ, իսկական ֆակիր, որն աշխատում էր վիրտուոզ հեշտությամբ[11]։
Լուկա Ջորդանոյի ստեղծագործություններից լավագույնը համարվում են «Ոսկե գեղմի շքանշանի հիմնադրումը», Մադրիդի Բուեն Ռետիրո պալատի սրահներից մեկում գտնվող տախտակը, «Ջուդիտի հաղթանակը» և նեապոլիտանական թանգարանի այլ որմնանկարներ։
Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժում կան Լուկա Ջորդանոյի տասնչորս նկարներ, որոնցից են՝ «Քրիստոսի ողբը» (նկարի պատճենը գտնվում է Փարիզի Սուրբ Էուստախ եկեղեցում), «Երիտասարդ Բաքուսի երազանքը», «Դատաստանը»։«Փարիզի», «Վուլկանի դարբնոցը», «Գալաթեայի հաղթանակը», «Եվրոպայի բռնաբարությունը», «Ապոլոն և Դաֆնե», «Սուրբ Ֆրանցիսկոս Ասիզեցի», «Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի ծնունդը»,«Լափիթների ճակատամարտը կենտավրերի հետ», «Առևտրականների վտարումը տաճարից»։ Ջորդանոյի մի քանի նկարներ գտնվում են Մոսկվայի Պուշկինի կերպարվեստի թանգարանում` «Ապոլոն և Մարսիաս», «Սուսաննան դատավորների առջև», «Սուրբ Լոուրենսի տանջանքները», «Կոնստանտինին խաչի տեսիլքը և հարսանիքը Գալիլեյան Կայանում»։
Պատկերարահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Մադոննա Ռոզարիա 1772 թվական, Կապոդիմոնտե պատկերասրահ, Նեապոլ
- Սուրբ Ֆրանցիսկոս Կսավերիոսը մկրտում է բնիկներին, Կապոդիմոնտեի պատկերասրահ, Նեապոլ
- Առևտրականների վտարումը տաճարից, Ֆրեսիկա, Դեի Ջիրոլոմինի եկեղեցին, Նեապոլ
- Անդրեաս Առաքյալի խաչվելը,1959, Կանադայի ազգային պատկերասրահ
- Խաղեր են խաղում, 1653, Բեռլինի ազգային պատկերասրահ
- «Ապոֆեոզ Մեդիցի» դքս Կոզիմո III-ի դիմանկարը): 1682-1685. Ֆրեսկա Մեդիչի-Ռիկարդի պալատում, Ֆլորենցիա
- Մարդու ստեղծումը 1684-1686, Ֆրեսկա Մեդիչի-Ռիկարդի պալատում, Ֆլորենցիա
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
- 1 2 Discogs(անգլերեն) — 2000.
- 1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- 1 2 Web umenia (словацк.)
- 1 2 3 4 Sarti M. G. Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 2001. — Vol. 55.
- 1 2 Campanelli D. Giordano, Luca // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T032371
- 1 2 s:en:1911 Encyclopædia Britannica/Giordano, Luca
- ↑ Painting in Naples 1606-1705: From Caravaggio to Giordano. — London: Royal Academy: Catalogue of an exhibition held at the Royal Academy, 1982.
- ↑ Власов В. Г. Джордано, Лука// Стили в искусстве. В 3-х т. — СПб.: Кольна. — Т. 2. — Словарь имён, 1996. — С. 307. — ISBN 5-88737-005-X
- ↑ Базен Ж. Барокко и рококо. — М.: Слово, 2001. — С. 46
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լուկա Ջորդանո» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
- Հոկտեմբերի 18 ծնունդներ
- 1634 ծնունդներ
- 1632 ծնունդներ
- Նեապոլ քաղաքում ծնվածներ
- Հունվարի 3 մահեր
- 1705 մահեր
- Հունվարի 12 մահեր
- Նեապոլ քաղաքում մահացածներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- 17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
- 18-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
- Բարոկկո արվեստ
- Բարոկկո ոճի արվեստագետներ
- Բարոկկո ոճի նկարիչներ
- Իտալացի գրաֆիկներ
- Իտալացի փորագրիչներ