Լեսյա Ուկրաինկայի հուշարձան (Յալթա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Լեսյա Ուկրաինկայի հուշարձան (այլ կիրառումներ)
Picto infobox architecture.png
Լեսյա Ուկրաինկայի հուշարձան
Կոորդինատներ44°29′30.736″ հս․ լ. 34°9′43.679″ ավ. ե. / 44.49187111° հս․. լ. 34.16213306° ավ. ե. / 44.49187111; 34.16213306Կոորդինատներ: 44°29′30.736″ հս․ լ. 34°9′43.679″ ավ. ե. / 44.49187111° հս․. լ. 34.16213306° ավ. ե. / 44.49187111; 34.16213306
Գտնվում էՌուսաստան / Ուկրաինա[1], Ղրիմ
Կառուցվել է1972
Շինության ձևըքանդակ
Կառուցել էԳալինա Կալչենկո
Ներկա վիճակըԿանգուն

Լեսյա Ուկրաինկայի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Лесе Украинке, ուկր.՝ Пам'ятник Лесі Українці), հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքում, որը նվիրված է ուկրաինացի բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, մշակութային գործիչ Լեսյա Ուկրաինկային (1871-1913)։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1972 թվականին Եկատերինայի փողոցում, Լեսյա Ուկրաինկայի հիշատակային թանգարանի մոտ։ Հեղինակներն են քանդակագործ Գալինա Նիկիֆորովնա Կալչենկոն և ճարտարապետ Անատոլի Ֆեոդորովիչ Իգնաշչենկոն։ Ռուսաստանի ժողովուրդների մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է[2] (գրանցման համար` 911710906400005)։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանաստեղծուհի Լեսյա Ուկրաինկան ասես նստած է ծովի ափին։ Որպես պատվանդան են ծառայում Ղրիմի Այու Դաղ լեռան մոտից հայտնաբերված, ծովի կողմից մշակված դիաբազային բեկորները։ Հուշարձանը տեղադրված է սրնգենու մշտադալար թփերի ֆոնին։ Թփերի հետևում երևում է այն տունը, որտեղ 1897 թվականին ապրել է բանաստեղծուհին։ Այժմ այնտեղ թանգարան է[3]։ Պատվանդանին բրոնզե վերադիր տախտակին արված է հետևյալ մակագրությունը.

Aquote1.png Լեսյա Ուկրաինկա Aquote2.png

 

Առկա է նաև հեղինակի ստորագրությունը.

Aquote1.png Գ. Կալչենկո, 1971 թվական Aquote2.png


Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոթողային քանդակը ստեղծվել է 1971 թվականին Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ, ՈՒԽՍՀ Տարաս Շևչենկոյի անվան Պետական մրցանակի դափնեկիր, Ա. Ա. Օստրովսկու անվան հանրապետական մրցանակի դափնեկիր քանդակագործ Գալինա Կալչենկոյի կողմից` ճարտարապետ Անատոլի Իգնաշչենկոյի հետ համատեղ։ Հուշարձանը բացվել է 1972 թվականի օգոստոսի 16-ին` ուկրաինացի բանաստեղծուհու հարյուրամյակի տարում։ Քանդակագործական հորինվածքը հեղինակների նվերն է Յալթա քաղաքի բնակիչներին[4][5][6]։ Քանդակը տեղադրվել է Լիտկենսի փողոց (այժմ` Եկատերինայի փողոց), 8 հասցեով, որտեղ 1897 սեպտեմբերից դեկտեմբեր սենյակ է վարձակալել բանաստեղծուհին[3]։ 

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
  2. Постановление СМ Республики Крым № 627 от 20.12.2016
  3. 3,0 3,1 «Памятник Лесе Украинке» 
  4. Зингер, Веймарн, 1984, էջ 245
  5. Шейко, 2016, էջ 166
  6. Народний художник Української РСР Галина Никифорiвна Кальченко. Скульптура: каталог, 1976

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Искусство народов СССР 1960-1977 годов // История искусства народов СССР в 9 томах / Под ред. Б. В. Веймарна, Л. С. Зингера. — кн. 2. — М.: Изобразительное искусство, 1984. — Т. 9. — С. 245. — 407 с. — 15 000 экз.
  • Народний художник Української РСР Галина Никифорiвна Кальченко. Скульптура: каталог / Министерство культури Української РСР, Спiлка художникiв Української РСР /авт. вступ. ст.: Л. И. Попова ; сост.: Р. Л. Вартыванова и Л. Х. Бриллиантова.. — Киев: Мистецтво, 1976. — 110 с.
  • Шейко Н. И Крым. Путешествие за здоровьем: Исторический путеводитель. — М.: Вече, 2016. — С. 166. — 255 с. — 2000 экз. — ISBN 978-5-4444-4949-3
  • Воронцова С. В., Воронцов Е. А. — Ялта. —- Симферополь, «Таврия», 1987—205 c.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]