Լաֆիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Լաֆիա
ԵրկիրՆիգերիա Նիգերիա
Բնակչություն330 712 մարդ
Ժամային գոտիUTC+1
##Լաֆիա (Նիգերիա)
Red pog.png

Լաֆիա, քաղաք Նիգերիայի կենտրոնական հյուսիսում։ Այն Նասարավա նահանգի մայրաքաղաքն է և ունի 330,712 բնակիչ՝ 2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով։ Այն Նասարավա նահանգի ամենամեծ քաղաքն է։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լաֆիան, ինչպես նաև Լաֆիան Բերի-Բերի, Նասարավա նահանգի մայրաքաղաքն է, կենտրոնական Նիգերիան։ Այն հիմնադրվել է Մուհամմադու Դունամայի կողմից՝ 17-րդ դարում, Կորո (Միգիլի) գյուղի կողքին։ Բնիկ կորոնացիները տեղափոխվել են ավելի հյուսիս՝ Ագյարագու, Անիս և այլն։ 19-րդ դարավերջին Լաֆիան դարձել է տեղական հայտնի և կարևոր մայրաքաղաք։ Մոհամման Ագվայի ղեկավարության ժամանակ Լաֆիայի մարկետը դարձել է Բենյու Վոլլի ամենակարևոր կետը, և մի առևտրային ուղի է բացվել դեպի Լոկո (90 կիլոմետր հարավ-արևմուտք), Բենյու գետի նավահանգստում։ 1903 թվականին Բրիտանիան, որը ղեկավարում էր Հյուսիսային Նիգերիան ճանաչել է Մուսա Չեֆի արքայությունը Լաֆիայում։ Արքայությունը կազմում էր Բենյու նահագնի Լաֆիա դիվիզիայի մեծ մասը։ 1967 թվականին քաղաքը դարձել է Բենյու-Փլաթի նահանգի մի մաս, իսկ 1976 թվականին այն հատկացվել է Փլաթի նահանգին։ Լաֆիան բնակեցված է եգգոներով, ալագաներով, կանուրիներով, ահոներով և կորոներով։ Այն ունի նաև մեծ թվով այլ բնակելի ցեղեր։Դա պայմանավորված է բնիկների հյուրընկալությամբ։

Ժամանակակից Լաֆիան բացի ադմինիստրատիվ և կրթական կենտրոն լինելուց նաև քունջութի սերմերի, սոյայի հավաքման կենտրոն է, ինչպես նաև առևտրային կենտրոն է յամերի, կորեկի և բամբակի համար։ Գյուղատնտեսությունից բացի տեղացիների սիրելի զբաղմունքն է բամբակի մշակումը։ Անասնապահությունը նույնպես շատ տարածված է, հատկապես Ֆուլանի գովիվների շրջանում։ Կանուրիի Արի և Դալլահ Դունաման Լաֆիայի Եմիրության երկու կայսերական ընտանիքներն են։ Ներկայիս կայսրն է Սիդի Բեգը, Դալլահ Դունամա թագավորական ընտանիքից։ Նա ամենաերկար կառավարող կայսրն է Մուստաֆա Ագվայից հետո[1][2][3]։

Համալսարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լաֆիայում է գտնվում Լաֆիայի Դաշնային Համալսարանը, Նասարավայի Նահանգային Համալսարանի Լաֆիայի Գյուղատնտեսական ֆակուլտետը, Իզա Մուստաֆա Առաջինի Պոլիտեխնիկականը, Բուժքույրական և Մանկաբարձական դպրոցը, Լաֆիայի Գյուղատնտեսական քոլեջը և Նիգերիայի Ազգային համալսարանի ուսումնական կենտրոնը։ Այն ունի նաև մեծ թվով տարրական և միջնակարգ դպրոցներ։ Սբ․ Ուիլիամսի տաճարը, որը գտնվում է Ջոս փողոցի վրա, Լաֆիայի թեմի նստավայրն է։ Չնայած այն դեռ կառուցման փուլում է, այն հրաշալի տեղում է։ Այն գտնվում է Հարկուրտի նավահանգստի բեռնատար երկաթուղում և Մարկուրդի և Ջոսի հիմնական մայրուղու միջև։ Մարդահամարի արդյունքներով Լաֆիայի տեղաբնիկների թիվը գնահատվում է 330,712:

Սպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լաֆիան Նասարավա Յունայթեդի վայրն է, ֆուտբոլային թիմ, որի մարզադաշտն է Լաֆիա Թաունշիփը։

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լաֆիան սպասարկվում է Հարկուրտի նավահանգստից եկող հիմնական նեղ երկաթուղով։


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. .. (2019-01-17)։ «Isah Mustapha Agwai 1 [1935-2019]»։ Daily Trust (en-GB)։ Վերցված է 2020-02-19 (չաշխատող հղում)
  2. «StackPath»։ leadership.ng։ Վերցված է 2020-02-19 
  3. Published։ «Emir of Lafia buried amid tears»։ Punch Newspapers (en-US)։ Վերցված է 2020-02-19