Իրեզինե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իրեզինե
Iresine diffusa 1.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Տիպ Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Ընտանիք Հավակատվազգիներ
Լատիներեն անվանում
Iresine


Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Իրեզինե (լատ.՝ Iresine) պատկանում է հավակատվազգիների ընտանիքին։ Հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևադարձային բազմամյա բույս է, սակայն դեկորատիվ ծաղկեգործության մեջ ախիրանտեսի նման օգտագործվում է որպես միամյա։ Ամենատարածված տեսակներից են իրեզինելինդենին (I.Lindeni von Heutte)՝ նշտարաձև, մուգ կարմիր տերևներով, բաց կարմիր ջղերով և իրեզինե-վալիզին (I.Wallisi Hort.), որի կարմիր դարչնագույն տերևների ծայրը կլոր է, բաժանված երկու մասի։ Ծաղկային ձևավորումներում իրեզինե-լինդենին օգտագործվում է գորգերում, ծաղկեթմբերում և եզրագծերի համար։ Բարձրությունը հասնում է 30-40 սմ-ի, սակայն խուզման միջոցով բույսը կարելի է պահել ցանկացած բարձրության վրա։

Մշակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմացվում է կտրոններով որոնք վերցնում են ջերմատներում ձմեռող մայրակներից։ Համապատասխան պայմաններ ստեղծելու դեպքում բազմացումը կարելի է կատարել տարվա բոլոր եղանակներին։ Նեխման հնարավորությունը կանխելու նպատակով կտրոնները վերցնելուց անմիջապես հետո կտրվածքներն անպայման անհրաժեշտ է թաթախել փայտածխի փոշու մեջ։ Կտրոնները արմատակալում են գետի մաքուր, լվացված ավազով լի բազմացման արկղերի մեջ։ 18-20° ջերմության պայմաններում կտրոններն արմատակալում են 7-10 օրվա ընթացքում։

Ձմեռվա ընթացքում տնտեսությունը երիտասարդ մայրակներով ապահովելու նպատակով կտրոններով բազմացումը կարելի է անել հուլիս-օգոստոս ամիսներին, որպեսզի դրանք հետագայում ծառայեն որպես մայրակ։ Մայրակներ կարելի է վերցնել նաև բաց գրունտում աճող բույսերից։ Այդ նպատակի համար նախատեսված բույսերն աշնանը, նախքան առաջին ցրտահարությունները, հանում են հողագնդիկով և տեղափոխում 11-13 սմ-անոց թաղարների մեջ, պահպանելով ջերմատանը՝ 20-22 °C ջերմության պայմաններում։ Արմատակալումից հետո ջերմությունը իջեցվում է մինչև 15-18°։ Ջերմատանը օդը անհրաժեշտ է սիստեմատիկաբար փոխել, քանի որ խոնավ և ծանր օդում բույսերը ոչնչանում են։

Ջուրը տրվում է սակավ։ Բույսերը սովորաբար տնկում են մեկը մյուսից 7-8 սմ հեռավորության վրա։ Նախընտրում է արևոտ հողամասերը, սակայն վատ չի աճում նաև կիսաստվերում։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան