Իշտալլոշ-Կյո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իշտալլոշ-Կյո
Istállós-kő-barlang.jpg
Տեսակլեռ
ԵրկիրFlag of Hungary.svg Հունգարիա
Վարչատարածքային միավորՀևեշ
ԼեռնաշղթաԲյուկկ
Բարձրությունը ծովի մակարդակից958,1 մետր
Հարաբերական
բարձրություն
500 մետր
Կոորդինատներ: 48°4′12.000000100001″ հս․ լ. 20°25′54.999984099996″ ավ. ե. / 48.07000000002777540° հս․. լ. 20.43194444002777743° ավ. ե. / 48.07000000002777540; 20.43194444002777743

Իշտալլոշ-Կյո (Իշտալլոշկո, հունգ.՝ Istállós-kő), լեռ Հունգարիայում, որը գտնվում է Հավեշ մեդյեի տարածքում: Ծովի մակարդակից ունենալով 958,1 մ բարձրություն, սա երկրորդ բարձրության լեռն է Բյուկկի լեռնազանգվածում և իր բարձրությամբ վեցերորդը Հունգարիայում: Մինչև 2014 թվականն այն համարվել է լեռնաշղթայի ամենաբարձր կետը, սակայն, ըստ վերջին հետազոտությունների, Սիլվաշե-Կե լեռան բարձրությունը կազմել է 960.715 մ, որը մի քիչ ավելի բարձր է[1]:


Իշտալլոշ-Կյոյի քարանձավը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իշտալլոշ-Կյոյի քարանձավը

Իշտալլոշ-Կյոյի քարանձավի ուսումնասիրությամբ առաջին անգամ զբաղվել է պալ Ռոշկոն 1911 թվականին: Քարանձավը հանդիսանում է կարևոր հնագիտական հուշարձան. այստեղից հանյտաբերվել են մինչև  30 000-40 000 տարեկան գտածոներ, ի թիվս որոնց քարանձավային արջի և Bison latifrons բիզոնի ոսկորներն են, աշխատանքի համար նախատեսված քարե, ոսկրե գործիքներ, ինչպես նաև քարեդարյա օջախ, որն այժմ ցուցադրվում է Հունգարիայի ազգային թանգարանում[2]

Քարանձավում ավելի ուշ պեղումներ է կատարել Օտտոկար Կադիկը (1929) և Մարիա Մոտտլը (1938): 1947 թվականին լավ պատրաստված մանրամասն պեղումները գլխավորում էր Լասլո Վերտեշը: Հնագիտական շերտավորումների և կենդանիների մնացորդների հիման վրա ուսումնասիրվել են քարանձավում հայտնաբերված երեք մշակութային շերտերի և տեխնիկական պոպուլյացիաների մարդկանց, ովքեր ապրել էին այստեղ՝ քարանձավում: Քարանձավը պահպանվողի կարգավիճակ է ստացել 1944 թվականին և որպես բնության հատուկ պահպանվող հուշարձան՝ 1982 թվականին:

Վերջին պեղումները սկսվել են 2000 թվականին, և նրանց գլխավորել է Արպադ Ռինգերը: Քարանձավի կարևորությունը համարվում է նրանում, որ այստեղից հայտնաբերվել է Սառցե դարաշրջանի մոտ 66 տարբեր մնացորդներ, ինչը նրան դարձնում է Եվրոպայի Օրինյակիի ֆաունայի շրջանում ամենահարուստ ֆաունան: Քարանձավի միկրոֆաունայում նկարագրված են երեք նոր տեսակի կաթնասուններ և քսան նոր տեսակի թռչուններ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Új csúcsa van a Bükknek»։ Index։ 2014-02-05։ Վերցված է 2014-02-05 
  2. «Az istállós-kői ősemberbarlang» 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]