Իդֆու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Իդֆու
Edfu 2.jpg
Կոորդինատներ: 24°58′41″ հս․ լ. 32°52′44″ ավ. ե. / 24.97806° հս․. լ. 32.87889° ավ. ե. / 24.97806; 32.87889
ԵրկիրԵգիպտոս Եգիպտոս
ԲԾՄ86 մետր
Բնակչություն70 000 մարդ (նոյեմբերի 11, 2006)
Ժամային գոտիարևելաեվրոպական ժամ
##Իդֆու (Եգիպտոս)
Red pog.png

Իդֆու[1][2], (Էդֆու[3], եգիպտ. Բեհդետ (bḥd.t) կամ Ջեբա (ḏb3), հուն. Ἀπόλλωνος πόλις μεγάλη), քաղաք Նեղոսի արևմտյան ափին, Լուքսորից 100 կիլոմետր դեպի հարավ:

Վերին Եգիպտոսի II նոմի մայրաքաղաք, Խորա Բեհդետսկովո Աստվածուհու պաշտամունքային կենտրոն, որը հույները նույնացրել են Ապոլլոնի հետ:

Հնագիտական հետազոտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևմտյան եվրոպացիներից առաջինը Իդֆու է այցելել Կլոդ Սիկարը:

Ֆրանսիացիների (1921-1933 թվականներ) և ֆրանկո-լեհացիների (1936 - 1939 թվականներ) պեղումները հայտնաբերեցին հնագույն քաղաքի մեծ մասը և մեծ գերեզեմանատուն (տես նաև՝ Իդֆուն Կազիմեժ Միխալովսկիի հոդվածում): Այստեղ հայտնաբերվել են 6-րդ դինաստիայի ժամանակաշրջանի բազմաթիվ մաստաբաներ, այդ թվում աստվածացրած Իզին, II նոմի ղեկավար՝ Ջեդկար Իսեսի և Պեպի առաջին թագավորների ժամանակ: Իր կենդանության օրոք նա եղել է վեզիր, դատավոր, թագավորական արխիվի և «մեծագույն Հարավի Տասնյակի» կառավարիչ, մահվանից հետո արժանացել է տեղական սրբի կոչման: Գտնվել են նաև Առաջին անցումային և Միջին թագավորական գերեզմանատան հետքեր:

Հորի տաճար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հորի տաճարը Իդֆույում

Ի պատիվ Հոր Բեխդետսկովո Աստծու կառուցվել է հսկայական տաճար, որն այժմ հանդիսանում է լավագույն պահպանված եգիպտական տաճարային շենքերից մեկը: 137 մետր երկարությամբ, 79 մետր լայնությամբ, 36 մետր բարձրությամբ քանդակազարդ սյուներով, նա համարվում է Կառնակից հետո երկրորդ խոշոր տաճարը: Շինարարությունը սկսվել է մ. թ. ա. 237 թվականին Պտղոմեոս 3-րդ Էվերգետի օրոք և ավարտվել է մ. թ. ա. 47 թվականին Պտղոմեոս 12-րդ Նեոս Դիոնիսոսի օրոք: Տաճարը բացվել է Պտղոմեոս 10-րդ Ալեքսանդրի ժամանակաշրջանում (մ. թ. ա. 107-88 թվականներ)[4]:

Էդֆու Հորը պատկերված է թևավոր սկավառակի, բազեի, երբեմն էլ բազեի գլխով մարդու տեսքով: Էդֆուի մակագրություններում նա եղել է նաև Հորոմ-Ռա՝ տաճարի ռելիեֆը ընդգծում է Հորի սերտ կապը հոր՝ Օսիրիսի, մոր՝ Իսիդայի և Հատհորի հետ:

էդֆու տաճարի արձանագրությունները մեծ նշանակություն ունեն եգիպտական բանասիրության համար, քանի որ դրանք ներկայացնում են հունահռոմեական ժամանակի հիերոգլիֆ տեքստերի ամենամեծ հավաքածուներից մեկը:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Идфу // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 131.
  2. Географический энциклопедический словарь: географические названия / Под ред. А. Ф. Трёшникова. — 2-е изд., доп. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — С. 182. — 210 000 экз. — ISBN 5-85270-057-6.
  3. Эдфу // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  4. Коростовцев М. А. Религия древнего Египта. — М.: Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1976.

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]