Ժովենել Մոիզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժովենել Մոիզ
հայիթ․ կրեոլ․՝ Jovenel Moïse
Jovenel Moise.jpg
Ծնվել էհունիսի 26, 1968(1968-06-26)[1][2] (51 տարեկան)
ԾննդավայրTrou-du-Nord, Trou-du-Nord Arrondissement, Nord-Est, Հայիթի
ՔաղաքացիությունFlag of Haiti.svg Հայիթի
ԿրթությունQuisqueya University?
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ և գործարար
Զբաղեցրած պաշտոններPresident of Haiti?
Քաղաքական կուսակցությունHaitian Tèt Kale Party?
Jovenel Moise Վիքիպահեստում

Ժովենել Մոիզ (հայիթ․ կրեոլ․՝ Jovenel Moïse, հունիսի 26, 1968(1968-06-26)[1][2], Trou-du-Nord, Trou-du-Nord Arrondissement, Nord-Est, Հայիթի), հայիթիացի բիզնեսմեն և քաղաքական գործիչ, 2015 թվականի հոկտեմբերի նախագահական ընտրությունների թեկնածու և 2016 թվականին կայացած կրկնակի ընտրությունների թեկնածու: 2017 թվականի փետրվարի 7-ից Հայիթիի նախագահն է:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժովենել Մոիզը ծնվել է Հայիթիի Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի Տրու-դյու-Նոր քաղաքում: Նրա հայրը՝ Էթյեն Մոիզը, վաճառական և ագարակատեր էր, իսկ մայրը՝ Լուսիա Բրունոն՝ դերձակուհի: 1974 թվականին ընտանիքը տեղափոխվեց Պորտ-օ-Պրենս, որտեղ նա կրթություն ստացավ[3]:

1996 թվականին ամուսնացել է Մարտին Մարի Էթյեն Ջոզեֆի հետ, ով Ժովենելի դպրոցական տարիների ընկերուհին էր, և նրանք երեք երեխա ունեցան: Այդ նույն տարում նա լքեց մայրաքաղաքը և բնակություն հաստատեց Պոր-դե-Պեում, որտեղ հիմնեց իր առաջին ընկերությունը՝ «JOMAR Auto Parts»-ը: Նա նաև գյուղատնտեսական գործունեությամբ էր զբաղվում՝ հանդիսանալով Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի բանանի պլանտացիայի սեփականատերը: 2001 թվականին նա լծվեց մի նոր գործի՝ ջրային տնտեսության բնագավառում՝ Հայիթիի Հյուսիսարևելյան և Հյուսիսարևմտյան դեպարտամենտներում կառուցելով հիդրոէլեկտրակայաններ և ջրատար ցանցեր[3]:

2004 թվականին եղել է Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի Առևտրի և արդյունաբերական պալատի (CCINO) անդամ, իսկ շուտով նաև պալատի ղեկավար ու Հայիթիի Առևտրի և արդյունաբերական պալատի (CCIH) գլխավոր քարտուղար: 2008 թվականին հիմնել է Compagnie Haïtienne d’Energie S.A. (COMPHENER S. A.) էներգետիկ ընկերությունը, որն զբաղվում էր Հայիթիի Հյուսիսարևելյան դեպարտամենոի 10 մունիցիպալիտետներին արևային և քամու էներգիայի մատակարարմամբ: 2012 թվականին հիմնել է «Agritrans» ընկերությունը, որը գործում էր գյուղատնտեսական բնագավառում՝ հենց դրանով նպաստելով Հայիթիում առաջին ազատ գյուղատնտեսական գոտու ստեղծմանը:

2015 թվականին Հայիթիի նախագահ Միշել Մարտեյին սեփական կուսակցությունից՝ Թեդ Կալեից (PHTK), որպես 2015 թվականի նախագահական ընտրությունների թեկնածու՝ նշանակեց Ժովենել Մոիզին, քանի որ Մարտեյին չէր կարող դնել իր իսկ թեկնածությունը: Ընտրությունների առաջին փուլում՝ 2015 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Ժովենել Մոիզն զբաղեցրեց առաջին տեղը՝ ձայների 32,8 % արդյունքով՝ հաղթելով իր գլխավոր մրցակցին՝ Ժյուդա Սոլեստենին, ով հավաքել էր 25,2 % ձայն: Ընտրությունների հաղթողը պետք է որոշվեր ընտրությունների երկրորդ փուլում, որն իսկզբանե նախատեսված էր անցկացնել 2015 թվականի դեկտեմբերի 27-ին: Սակայն Մոիզի հակառակորդը չընդունեց ընտրության արդյունքները՝ իշխանություններին մեղադրելով ընտրակեղծարարության մեջ: Այդպիսի իրավիճակում Հայիթիի նախագահ Մարտեյին 2015 թվականի դեկտեմբերին հատուկ հանձնաժողով կազմեց՝ ընտրական օրենսդրության իրավախախտումների դեպքերի հետաքննության համար: 2016 թվականի հունվարի սկզբին հանձնաժողովը հաստատեց քվեարկության ընթացքում տեղի ունեցած իրավախախտումները և որոշեց անցկացնել կրկնակի քվեարկություն[4]:

2016 թվականի նոյեմբերին՝ կրկնակի ընտրությունների ժամանակ, Մոիզը հաղթեց առաջին փուլում՝ ստանալով ձայների 55,7 %-ը՝ առաջ անցնելով Ժյուդ Սոլեստենից, ով ստացել էր ձայների ընդամենը 19,5 %-ը[5]: Ժովենել Մոիզն իր պաշտոնն ստանձնեց 2017 թվականի փետրվարի 7-ին[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]