Թրթուրաքորդավորներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Թրթուրաքորդավորներ, պարեգոտավորներ, թաղանթավորներ (լատ.՝ Urochordata, Tunicata), քորդավոր կենդանիների ենթատիպ, որի ներկայացուցիչները քորդա ունենում են միայն թրթուրային զարգացման փուլում։ Մարմինը պարկանման է կամ տակառիկաձև, ամփոփված դոնդողանման թաղանթով՝ տունիկայով, որը կազմված է հատուկ նյութից՝ տունիցինից։ Վերջինս քիմիական բաղադրությամբ նման է թաղանթանյութին։ Աղիների առջևի հատվածը՝ կլանը, ծածկված է խռիկային ճեղքերով, որոնց միջոցով կատարվում է սնունդը ընդունելու և շնչառական ֆունկցիա։ Խռիկային ճեղքերն արտաքին միջավայրի հետ հաղորդակցվում են անմիջապես (ապենդիկուլարիաներ) կամ հատուկ խոռոչի՝ կլոակայի միջոցով, որտեղ բացվում են ետին աղիքը և սեռական գեղձերի ծորանները (ասցիդիաներ և այլն)։ Նյարդային համակարգը խողովակաձև է, տեղադրված մարմնի մեջքային մասում։ Արյան շրջանառությունը կատարվում է սրտապարկում պարփակված սրտի միջոցով։ Թրթուրաքորդավորները երկսեռ են, բազմանում են սեռական և անսեռ (բողբոջմամբ) ճանապարհով։ Ունեն սերունդների հաջորդականության ցիկլ։ Հիմնականում ծովային կենդանիներ են: Նրանց մի մասը վարում է նստակյաց կենսակերպ, իսկ մյուսները դանդաղ տեղաշարժվում են: Սնվում են պասիվ կերպով` ջրի մեծ զանգված ֆիլտրելով, իսկ սնունդը կազմում են մանր կենդանիները, ջրիմուռները, ջրում գտնվող օրգանական մնացորդները։ Հայտնի է թրթուրաքորդավորների 3 դաս, ավելի քան 1000 տեսակ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 227 CC-BY-SA-icon-80x15.png