Զիզինիո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Football pictogram.svg
Զիզինիո
Zizinho
Zizinho, Fundo Correio da Manhã - 2.tif
Անձնական տվյալներ
Ամբողջական անուն Tomás Soares da Silva
Ազգությունը բրազիլացի
Քաղաքացիությունը ԲրազիլիաԲրազիլիա
Մականուն Մեստրե Զիզա
Ծննդյան ամսաթիվ սեպտեմբերի 14, 1921(1921-09-14)
Ծննդավայր Սան Գոնսալու
Մահվան ամսաթիվ 8 փետրվար, 2002
Մահվան վայր Նիտերոյ
Հասակ 1.72 մ
Քաշ 63 կիլոգրամ
Դիրք հարձակվող
Պատանեկան կարիերա
1936-1938 ԲրազիլիաԿարիոկա
1938 ԲրազիլիաԲայրոն
Մասնագիտական կարիերա*
Տարի Ակումբ Խաղ (գոլ)
1939-1950 ԲրազիլիաՖլամենգո 329 (146)
1950-1957 ԲրազիլիաԲանգու 274 (122)
1957-1958 ԲրազիլիաՍան Պաուլու 60 (24)
1958-1961 ԲրազիլիաՈւբերաբա 1 (0)
1962 ՉիլիԱուդաքս Իտալյանո ? (16)
Ազգային հավաքական
1942-1957 ԲրազիլիաԲրազիլիա 54 (30)
Մարզչական կարիերա
? ԲրազիլիաԱմերիկա (Սան Պաուլու)
1960 ԲրազիլիաԲանգու
1965-1966 ԲրազիլիաԲանգու
1967 ԲրազիլիաՎասկո դա Գամա
1972 ԲրազիլիաՎասկո դա Գամա
1975-1976 ԲրազիլիաԲրազիլիա (օլիմպ.)
* Մասնագիտական կարիերայում ընդգրկված են միայն առաջնության խաղերը և գոլերը:

Թոմաս Սոարես դա Սիլվա (Զիզինիո) (բրազ.-պորտ.՝ Tomás Soares da Silva/Zizinho, սեպտեմբերի 14, 1921(1921-09-14), Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա - փետրվարի 8, 2002(2002-02-08), Niterói, Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, Բրազիլիայի ազգային հավաքականի նախկին խաղացող:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակումբային կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկսած 15 տարեկանից Զիզինիոն եղել է «Կարիոկա» ակումբի անդամ, որի հիմնադիրը նրա հայրն էր, իսկ 17 տարեկանում տեղափոխվել է «Բայրոն»` մնալով այնտեղ 4 ամիս: Հետո Զիզինիոն փորձեց ընդգրկվել մեծահասակների ակումբներ, բայց և՛ «Ամերիկան», և՛ «Սան Կրիստովոան» հրաժարվեցին նրա ծառայություններից: Այդ ժամանակ Զիզինիոն 1939 թվականին որոշեց իր ուժերը փորձել «Ֆլամենգոյում»: Ակումբում անցկացրեց մեկ մարզում, և ապա տեղի ունեցավ հետևյալը. արգենտինական «Ինդեպենդյենտե » ակումբի դեմ խաղի ժամանակ հանդիպման ավարտից 10 րոպե առաջ վնասվածք ստացավ հայտնի Լեոնիդասը. թիմի մարզիչ Ֆլավիո Կոշտան համարձակվեց խաղադաշտ դուրս բերել 18-ամյա Զիզինիոյին և չսխալվեց. բրազիլացին դարձավ 2 գոլի հեղինակ: Ֆուտբոլիստի հետ կնքվեց պայմանագիր, և հենց նա դարձավ «Սև ալմաստի» (Լեոնիդաս դա Սիլվայի) հետնորդը: 1940 թվականին նա առաջին անգամ ներգրավվեց Ռիոյի հավաքականում, իսկ 1942-1944 թվականները անվանեցին «Ֆլամենգոյի» պատմության «ոսկե եռամյակ». այս 3 տարիներին ակումբը 3 անգամ անընդմեջ հաղթեց Ռիոյի առաջնությունը:

1950 թվականի աշխարհի առաջնությունից առաջ Զիզինիոն անսպասելիորեն տեղափոխվեց «Բանգու»: «Ռուբրոնեգրոսի» նախագահ Դարիո դե Մելոյի այս որոշումը խիստ զայրացրեց Զիզինիոյին. «Ես մի քանի անգամ ստիպված եմ եղել խաղալ Ձեզ համար վնասված ոտքով, իսկ Դուք ինձ վաճառեցիք իմ մեջքի ետևում` կանգնեցնելով փաստի առաջ...»: «Բանգուն» առավել ցածրամակարդակ ակումբ էր, քան «Ֆլամենգոն»:

1957 թվականին Զիզինիոն տեղափոխվեց «Սան Պաուլու» և հենց նույն տարում այդ ակումբի հետ հաղթեց Սան Պաուլույի առաջնությունը, բայց շուտով ստիպված էր լքել ակումբը. ակումբը նրա վրա տուգանք սահմանեց «գիշերային զվարճանքների» պատճառով, մամուլը սկսեց վարկաբեկել ֆուտբոլիստին և հարձակվողը ինքը որոշեց հեռանալ ակումբից` ոչ այնքան հայտնի «Ուբերաբու»` Բրազիլիայի հավաքականի 1950-ական թվականների դեմքերից մեկի` Ալվին Դանիլոյի խորհրդով: Վերջապես իր կարիերան Զիզինիոն ավարտեց 41 տարեկան հասակում չիլիական «Աուդաքս Իտալյանո» ակումբում` կատարելով խաղացող մարզիչի պարտականությունները:

Ելույթներ ազգային հավաքականում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զիզինիոն մասնակցել է 1950 թվականի աշխարհի առաջնությանը, որը տեղի ունեցավ հենց Բրազիլիայում: Առաջին երկու հանդիպումները` Մեքսիկայի և Շվեյցարիայի հավաքականների դեմ, Զիզինիոն բաց թողեց` թեթև վնասվածքի պատճառով: Հարավսլավիայի հավաքականի դեմ խաղի սկսվելուց առաջ Բալկանյան թիմի ավագ Ռայկո Միտիչը, տրիբունայի ներքևում գտնվող հատվածում մարզվելու ժամանակ, երկաթյա կեռի հետ բախման արդյունքում վնասվածք ստացավ: Ֆուտբոլիստը շտապ բուժօգնության կարիք ուներ, բայց բրազիլացիները պահանջեցին ուելսցի մրցավար Գրաֆֆիտսին խաղը սկսել սահմանված ժամանակին. արդյունքում արդեն 4-րդ րոպեին Ադեմիրը Զիզինիոյի փոխանցումից հետո գրավեց արդեն թուլացած Հարավսլավիայի դարպասը: Հավանաբար, որպեսզի ինչ-որ կերպ վերականգնի արդարությունը, մրցավարը չեղարկեց Զիզինիոյի հաջորդ գոլը, բայց Զիզինիոն շուտով նորից գոլի հեղինակ դարձավ, և արդյունքում բրազիլացիները հաղթեցին 2:0 հաշվով, ինչը թույլատրեց նրանց անցնել եզրափակիչ փուլ: Այնուամենայնիվ առաջնությունը հաղթեց Ուրուգվայը:

Դրանից մեկ տարի առաջ Զիզինիոն հաղթեց Ամերիկայի գավաթը, և հետո մի քանի անգամ ևս մասնակցեց այդ մրցաշարին:

Մարզչական կարիերա և մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բացի վերոնշյալ չիլիական «Աուդաքս Իտալյանո» ակումբում խաղացող մարզչի պարտականությունները կատարելուց, բրազիլացին մարզել է նաև «Բանգու», «Վասկո դա Գամա», Սան Պաուլուի «Ամերիկա» ակումբները և Բրազիլիայի օլիմպիական հավաքականը, որի հետ նա հաղթել է 1967 թվականի Պանամերիկյան խաղերը: Այնուամենայնիվ, ընդհանուր առմամբ, նրա մարզչական կարիերան այնքան հաջողված չէր, ինչքան խաղայինը:

Հանրահայտ հարձակվողը նաև գրել է ինքնակենսագրական գիրք`«Մեստրե Զիզա` ֆուտբոլի ճիշտն ու սխալը» վերնագրով:

Զիզինիոն վախճանվել է 2002 թվականին Նիտերոյում` 80 տարեկան հասակում:

Նվաճումներ և ռեկորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիմային[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր`1950
  • Ամերիայի գավաթի հաղթող` 1949
  • Ամերիկայի գավաթի եզրափակիչ փուլ` 1945, 1946, 1953, 1957
  • Ռոկի գավաթի եզրափակիչ փուլ` 1945
  • Ռիո Դե Ժանեյրո նահանգի առաջնության հաղթող` 1942, 1943, 1944
  • Սան Պաուլու նահանգի առաջնության հաղթող` 1957
  • Պանամերիկյան խաղերի հաղթող (մարզչի կարգավիճակով)` 1967

Անհատական[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ամերիկայի գավաթի պատմության լավագույն ռմբարկու` 17 գնդակ (Ռոբերտո «Տուչո» Մենդեսի հետ միասին)
  • 1950 թվականի աշխարհի առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ
  • 1949 թվականի Ամերիկայի գավաթի լավագույն ֆուտբոլիստ
  • 1955 թվականի Ռիո Դե ժանեյրոյի առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ
  • Զիզինիոն 145 գոլով զբաղեցնում է 8-րդ հորիզոնականը Ֆլամենգոյի բոլոր ժամանակների լավագույն ռմբարկուների ցուցակում:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Зизиньо. Кумир самого Пеле // Игорь Гольдес. 100 легенд мирового футбола. Выпуск второй. М., 2003. С. 22-28.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]