Գարգանի ճակատամարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գարգանի ճակատամարտ
Gargano.jpeg
'
Թվական մ.թ.ա. 72
Վայր Մոնտե Գարգանո, Իտալիա
Արդյունք հռոմեացիների հաղթանակ
Հակառակորդներ
Հռոմեական Հանրապետություն Ապստամբ գլադիատորներ և ստրուկներ
Հրամանատարներ
Լուցիոս, Հելիոս Պուբլիկոլա, Քվինտոս Արիոս Կրիկս
Կողմերի ուժեր
2 լեգեոն 30 հազար մարդ
Կորուստներ
անհայտ 20 հազար մարդ (Տիտոս Լիվիոս)

Գարգանի ճակատամարտը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 72 թվականին` հռոմեական և ապստամբ ստրուկների բանակների միջև, և ավարտվել է ապստամբների պարտությամբ ու վերջիններիս ղեկավար Կրիկսի մահվամբ:

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մ.թ.ա. 72 թվականի գարնանն ապստամբները լքեցին Մետապոնտի մոտակայքում տեղակայված իրենց ձմեռային ճամբարը և շարժվեցին դեպի հյուսիս` Ցիզալպյան Գալիա: Սենատը` անհանգստանալով ապստամբության լայնածավալ բնույթից և պրետորներ Գլաբրի և Վարինիուսի պարտությամբ, ստրուկների շարժումը խեղդելու համար նրանց դեմ ուղարկեց կոնսուլական երկու բանակ` Լուցիոս Հելիոս Պուբիկոլայի և Գնեոս Կոռնելիուս Լենտուլի գլխավորությամբ[1]: Կոնսուլներից յուրաքանչյուրն իր ետևից երկու լեգեոն էր տանում: Հռոմեական բանակի նվազագույն թիվը օժանդակ զորքերի հետ միասին հաշվվում էր 30 հազար մարդ[1]: Կոնսուլների ծրագիրը, ակնհայտորեն, կայանում էր Սպարտակի դեմ համաձայնեցված գործելու մեջ` Գարգանյան թերակղզու մոտակայքում նրան շրջապատելու նպատակով[1]:

Լենտուլը Տիբուրտինյան ճանապարհով շարժվեց դեպի Ադրիատիկի ափերը, իսկ Հելիոսը` Ափիոսյան ճանապարհով դեպի Ապուլիա[2]: Սպարտակի հրամանատարության տակ գտնվող հիմնական զորքը պարտությունից խուսափելու համար արագացված կերպով շարժվեց դեպի հյուսիս-արևմուտք[3]: Այդ ժամանակ նրանից առանձնացավ Կրիկսի ջոկատը, որը տեղակայվեց Գարգան լեռան լանջերին, դեպի արևելք այն ճանապարհից, որտեղով պետք է անցներ Հելիոսի զորքը[4]: Այդպիսով նրանք վտանգ էին ստեղծել թշնամու աջ թևի կամ թիկունքի համար[3]: Ամենայն հավանականությամբ, Կրիկսի ծրագրերը կազմված են եղել վաղօրոք, տակտիկական առավելության հասնելու համար[3]: Լենտուլի բանակին պարտության մատնելու դեպքում Հելիոսի զորքը կշրջապատվեր Կրիկսի և Սպարտակի զորքերի կողմից[3]:

Սպարտակը հռոմեացիների համար անսպասելի հարձակվեց Լենտուլի երկու լեգեոնների վրա, որոնք դեռ ամբողջապես չէին հաղթահարել Ապենինները:Այնուհետև Սպարտակը հաստատվեց ճամբարում, իսկ Լենտուլի լեգատները, փորձելով շրջապատել ապստամբների ճամբարը, գլխովին ջախջախվեցին:

Ճակատամարտի ընթացք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հելիոսի և Կրիկսի բանակները հանդիպեցին Գարգան լեռան մոտ[5]: Ըստ Ապպիանոսի` Կրիկսն ուներ մոտ 30 հազար զինվոր[6], իսկ համաձայն Լիվիոսի` 20 հազար[4]: Ճակատամարտի ընթացքում, Հելիոսի հրամանով, հռոմեական զորքի կենտրոնը մի փոքր նահանջեց: Այնուհետև ապստամբները սկսեցին ճնշել կենտրոնը, սակայն հռոմեացիների թևերը սկսեցին ձգվել` չկտրվելով կենտրոնից: Դա հնարավորություն տվեց նրանց շրջապատել ապստամբներին և ջախջախել նրանց: Կրիկսը, ըստ Լիվիոսի, սպանվեց պրետոր Քվինտոս Արիոսի կողմից[4]: Այդ ճակատամարտում ոչնչացվեց ապստամբների երկու երրորդը[7]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Горончаровский, 2011, էջ 88
  2. Горончаровский, 2011, էջ 90
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Горончаровский, 2011, էջ 91
  4. 4,0 4,1 4,2 Тит Ливий. Периоха к кн. 96
  5. Горончаровский, 2011, էջ 92
  6. Аппиан. Гражданские войны. I. 117
  7. Горончаровский, 2011, էջ 95

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]