Բուտերբրոդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բուտերբրոդ ոչխարի պանրով
Բուտերբրոդներ լոլիկով և շպրոտով
Բուտերբրոդներ կարմիր ձկնկիթով

Բուտերբրոդ (от գերմ.՝ Butterbrot-կարագով հաց), նախաճաշ, իրենից ներկայացնում է հացի կամ բուլկու կտոր, որը լցոնված է լրացուցիչ սննդամթերքով[1]: Գոյություն ունի բուտերբրոդների մեծ տեսականի, որը սկսվում է դասական՝ երշիկով կամ պանրով և ավարտվում բազմաշերտ բուտերբրոդներով՝ պատրաստված տարբեր տեսակի մսերով, բանջարեղենով, կանաչեղենով և սուսներով կամ պաշտետներով: Ինչպես նաև բուտերբրոդը կարող է բաղկացած լինել միայն հացից և կարագից, հնարավոր է նաև շաքարով, մուրաբայով, մեղրով կամ աղով: Սենդվիչ-բուտերբրոդները պատրաստվում են երկու և ավելի հացի կտորներով: Բուտերբրոդները լայնորեն տարածված են, քանի որ նրանք արագ են պատրաստվում, հարմար են տեղափոխելու համար և չեն պահանջում սպասքի օգտագործում:

Բուտերբրոդի ամենատարածված տեսակն է հացի կամ բուլկու կտոորի հետ որևէ նախաճաշային սննդամթերքը (պանիր, խոզապուխտ, նրբերշիկ, խավիար, միս, ձուկ, պահածո)։ Այն կարելի է ձևավորել տերևներով կամ սուր հոտ ունեցող բանջարեղենով, ձվի կտորներով և կիտրոնով, ձիթապտղով, սոուսով, մայոնեզով, մարինացված վարունգով և այլն: Սենդվիչները մատուցվում են սկուտեղի վրա, կամ հարթ եզրերով վազայով՝ անձեռոցիկներով ծածկված: Բուտերբրոդները ենթակա չեն երկարատեև պահեստավորման, հետևաբար այն պատրաստում են անմիջապես ուտելուց առաջ:

Բաղադրիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուտերբրոդի պատրաստման համար հաճախ օգտագործվում են հետևյալ բաղադրիչները.

  • ցորենի կամ աշորայի հաց
  • կաթնամթերքներ՝ պանիր, բուսական յուղ (կամ փոխարինիչներ՝ մարգարին, սպրեդ)
  • մսամթերքներ՝ երշիկեղեն, խոզապուխտ, խաշած կամ տապակած միս, ճարպ
  • ձկնամթերք՝ թառափի միս, աղի ծովատառեխ, ձկնկիթ, ձկնային պահածոներ
  • բանջարեղեններ՝ լոլիկներ, վարունգներ, սոխ, սալաթ, պատիճավոր կարմիր պղպեղ
  • սոուսներ՝ մայոնեզ, կետչուպ, մանանեխ
  • կանաչեղեն՝ սամիթ, մաղադանոս, գինձ, ռեհան

Բուտերբրոդի տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոհարարության մեջ բուտերբրոդները լինում են բաց և փակ, որոնք իրենց հերթին ստացել են «սենդվիչ» (սանդվիչ) անվանումը, իսկ փոքր բուտերբրոդները տապակած հացով՝ «կանապե» (կանապէ) և «տարտինկա»։

Տաք բուտերբրոդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տաք բուտերբրոդները տաքանում են պատրաստման ընթացքում, և օգտագործվում են տաք վիճակում: Միջուկի վրա սովորաբար դնում են պանրի կտոր, և այն տաքացնում մինչև պանրի հալվելը: Սենդվիչը զարդարելու համար կարելի է օգտագործել մի շարք խոտաբույսեր` մաղադանոս, հազար, սամիթ և այլն:

Անսովոր բուտերբրոդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Աշխարհի խոշոր սենդվիչը՝ 720 մետր երկարությամբ, ստեղծել են Լիբանանի Կֆար Կատրա գյուղի յոթ հարյուր բնակիչներ[2]։
  • Ռուսաստանում, ամենամեծ չափերով սենդվիչը պատրաստվել է Նիժնի Նովգորոդի տոնավաճառում: Մակերեսը կազմել է 14 մ²: Նախագծում աշխատել են Նիժնի Նովգորոդի ճարպայուղային կոմբինատի աշխատակիցները: Աշխատանքը նվիրված էր քաղաքի 780 ամյակին: Բուտերբրոդը բաղկացած էր հետևյալ բաղադրիչներից՝ 45 ցորենի հացից, մայոնեզի 6 տեսակից, երշիկեղենից, պանրից և բանջարեղենից[3]:
  • «Tesco» սուպերմարկետների ցանցը թողարկել է երաժշտական սենդվիչներ, որոնք նվագում են Սուրբ Ծննդյան երգեր այն ժամանակ, երբ դրանք հանվում են փաթեթից:
  • Ռուսաստանի Դաշնությունում ամենամեծ սենդվիչը պատրաստվել է 2010 թվականի հուլիսի 27-ին Սևերոդվինսկում, սենդվիչի երկարությունը կազմում է 44 մետր, 77 սանտիմետր[4]:
  • Կծած սենդվիչ պանրով, որի վրա երևում է Սուրբ Մարիամի ուրվագիծը, այն վաճառվել է 28 հազար դոլարով աճուրդի  ժամանակ: Վաճառքի պահին սենդվիչը եղել է 10 տարեկան[5]:

Հումոր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուտերբրոդի կանոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մերֆիի օրենքի տարածված դեպքերից է «բուտերբրոդի կանոնը», այն է․ «Բուտերբրոդը միշտ կարագի կողմով է ներքև ընկնում»[6], կամ, այլ տարբերակ՝ «Բուտերբրոդի ներքև ընկնելու հավանականությունն ուղիղ համեմատական է գորգի գնին»:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Wie mache ich ein Butterbrot?», in: Sebastian Dickhaut: Wie koche ich …?, München 2006, S. 200
  • Kößling, Elke: Das Buch vom Butterbrot. ISBN 3-8025-1500-5
  • Бутерброд — Краткая энциклопедия домашнего хозяйства / ред. И. М. Скворцов и др. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия» — 1959.