Բահրեյնում շիական մզկիթների կործանում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մուհամմադ ալ Բարբագի մզկիթը, որը կառուցվել է մոտ 400 տարի առաջ, կործանվել է բուլդոզերի կողմից[1]

Բահրեյնում տեղի ունեցած ապստամբության ժամանակ իշխանության ղեկին գտնվող սուննի փոքրամասնության հրամանով կործանվել են 43[2][3] շիական մզկիթներ և տասնյակ հոգևոր այլ կառույցներ, ներառյալ նաև հուսեյնիաներ և դամբարաններ[4]:

Բահրեյնի բնակիչների կարծիքով, մզկիթների կործանումը իրականացվել է կառավարության կողմից՝ ի պատասխան տեղի ունեցող հակակառավարական ցույցերի: Իր հերթին Բահրեյնի արդարադատության նախարար Հալիդ բեն Ալի բեն Աբդուլլա ալ Խալիֆան հայտարարել է, որ քանդվել են միայն այն կառույցները, որոնք ապօրինաբար են կառուցված եղել[4]:

Բահրեյնի մարդու իրավունքների պաշտպանության կենտրոնը հայտարարել է, որ երկրի կառավարության գործողությունները համապատասխանում են ՄԱԿՑեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի կետերին[1]:

Կործանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2011 թվականի հուլիսին պարսկական ԶԼՄ-ները հաղորդեցին, որ Բահրեյնում կործանվել է ամենաքիչը 52 մզկիթներ և մոտ 500 այլ կրոնական կառույցներ[5][6]: Կործանվել է «Մուհամմադ ալ Բարբագի» մզկիթը, որն ավելի քան 400 տարվա պատմություն ուներ[4]: Նուվեյդրաթ գյուղում, որտեղ սկսվել են բողոքի ցույցերը, ամենաշատ թվով մզկիթներն են կործանվել[4]: Կործանվել է Բահրեյնի շիաների հոգևոր առաջնորդ Աբդուլ Ամիր ալ Ջամրիի դամբարանը[7]: Որոշ մզկիթների ավերակների վրա արվել են գրություններ, որոնք վիրավորում են շիաներին և նրանց հավատքը[7]: Վնասվել է նաև «Սասա բեն Սավհանա» մզկիթը, որը գտնվում է Ասքար գյուղում: Այդ մզկիթը կառուցվել էր Մուհամմադ մարգարեի մահից անմիջապես հետո[2]:

Արձագանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2011 թվականի մայիսին Բահրեյնի շիական համայնքի հոգևոր առաջնորդները, ներառյալ համայնքի հոգևոր առաջնորդ Իսա Քասիմը, դատապարտել են կառավարության գործողությունները՝ որակելով այն որպես «մզկիթների անխիղճ կործանում»[4]: Ավելի ուշ Քասիմը հայտարարեց, որ կառավարությունը պարտավոր է վերակառուցել կործանված մզկիթները[6]: Բահրեյնի կառավարությունը, ի պատասխան, հայտարարեց, որ «չի քանդում մզկիթները, այլ քանդում է ապօրինաբար կառուցված շինությունները»[4]: Շեյխ Ալի Սալմանը, ով «ալ Վիֆաք» կուսակցության անդամ է, մեկնաբանելով կառավարության հայտարարությունը, նշել է, որ քանդված մզկիթների մի մասը կառուցվել են 20-30 տարի առաջ, նույնիսկ ավելի[8]: Ավելի ուշ, «ալ Վիֆաքի» ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ «ցանկացած փորձ՝ ներկայացնելու դա (մզկիթների կործանումը) որպես օրինական գործողություն չի կարող լինել օբյեկտիվ կամ համոզիչ»[3]: ԱՄՆ պետքարտուղարությունը մտահոգություն է հայտնել իրականացվող գործողությունների համար: ԱՄՆ նախկին նախագահ Բարաք Օբաման հայտարարել է, որ «Բահրեյնում երբևիցե չպետք է քանդվեն շիական մզկիթները»[9]:

«Human Right Watch»-ը հայտարարել է, որ Բահրեյնի կառավարության մտահոգությունը ապօրինի կառույցների վերաբերյալ շատ կասկածելի է, քանի որ տեղի է ունենում բողոքի ցույցերի ֆոնին[8]: «Human Rights First» կազմակերպությունը նշել է, որ մզկիթների կործանումը դժգոհության ալիք է առաջացրել ողջ արաբական աշխարհում և կարող են հանգեցնել սուննի-շիա հարաբերությունների սրման: Կազմակերպության հայտարարության մեջ նշված էր, որ «մզկիթների կործանումը ավելի կսրի իրավիճակը և չի վերականգնի կայունությունը»[10]:

Հետևանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2012 թվականի հունվարին Բահրեյնի կառավարությունը հայտարարել է, որ պատրաստվում են վերակառուցել 12 կործանված շիական մզկիթները[11]: Նույն տարվա դեկտեմբերին ոստիկանությունը խոչընդոտել է Նուվեյդրաթ գյուղի բնակիչների գործողություններին, ովքեր ցանկանում էին վերակառուցել կործանված մզկիթները[12]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]