Ացետանիլիդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ացետանիլիդ
Acetanilid.svg
Acetanilide-3D-balls.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգումN-ֆենիլացետիլամիդ
Քիմիական բանաձևC₈H₉NO
Ռացիոնալ բանաձևCH3CONHC6H5
Մոլային զանգված135,1632 գ/մոլ գ/մոլ
Խտություն1,21915 գ/սմ³ գ/սմ³
Մակերեսային լարվածություն0,04393 Ն/մ Ն/մ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան114 °C և 115 °C[1] °C
Եռման ջերմաստիճան304—305 °C °C
Այրման ջերմաստիճան173 °C
Ինքնաբռնկման ջերմաստիճան540 °C
Գոյացան էնթալպիա-210,6 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Եռման էնթալպիա64,7 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Սուբլիմացիայի էնթալպիա80,8 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը ջրում2 գ/100 մլ գ/100 մլ
Լուծելիությունը ջր-ում0,56 գ/100 մլ գ/100 մլ
Լուծելիությունը ացետոն-ում25 գ/100 մլ գ/100 մլ
Լուծելիությունը Էթիլ սպիրտ-ում29 գ/100 մլ գ/100 մլ
pKa13,39
Դիպոլ մոմենտ3,65 դեբայ
Դասակարգում
CAS համար103-84-4
PubChem904
EINECS համար203-150-7
SMILESO=C(Nc1ccccc1)C
ЕС203-150-7
RTECSAD7350000
ChEBI880
Թունավորություն
R-արժեքներR22, R36/37/38
S-արժեքներS22, S26, S36
H-արժեքներH302, H315, H319, H335
P-արժեքներP261, P305+P351+P338
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Ացետանիլիդ, անտիֆեբրին, քացախաթթվի անիիդ, C6H5NHCOCH3, անգույն բյուրեղական օրգանական նյութ[2]։ Հալման ջերմաստիճանը՝ 114,2 °C, եռմանը՝ 303,8 °C։ Լուծվում է օրգանական լուծիչներում և տաք ջրում[3]։ Ացետանիլիդը սինթետիկ եղանակով ստացված առաջին դեղանյութն է (1886), ունի ցավազրկող և ջերմությունն իջեցնող հատկություն։ Ստացվում է անիլինը ացետիլացնելով։ Ռեակցունակ է՝ նիտրվում, հալոգենացվում, ալկիլացվում և ացիվում է։ Ացետանիլիդի մոլեկուլում ազոտային միացած ջրածնի ատոմը կարող է տեղակալվել նատրիումով։ Ացետանիլիդը թթուների և հիմքերի հետ տաքացնելիս քայքայվում է՝ առաջացնելով անիլին և քացախաթթու։

Կիրառում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ացետանիլիդը օգտագործվում է ներկեր և սուլֆամիդային դեղանյութեր ստանալու համար։ Ացենտանիլիդը ծառայում է որպես այլ օրգանական կիսաարտադրանքների սինթեզման, ներկերի և դեղերի արտադրության սկզբնական միացություն (օրինակ՝ սուլֆանիլամիդային դեղերում)։ Ինչպես նաև այն կիրառվում է ջրածնի պերօքսիդի կայունացման համար[4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png