Ասկերանի շրջան (ԼՂԻՄ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Ասկերանի շրջան
ԵրկիրԽորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ
Կարգավիճակadministrative territorial entity of the NKAO?
Մտնում էԼՂԻՄ
ՎարչկենտրոնԱսկերան
Ասկերանի շրջան

Ասկերանի շրջան, վարչական միավոր Ադրբեջանի ԽՍՀ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջին դարերում ԼՂԻՄ-ի Ասկերանի շրջանի ձախ տարածքը պատկանում էր Խաչենի իշխանությանը (մելիքություն): Կարկառի աջ կողմը պատկանում էր Վարանդայի մելիքությանը, որի կենտրոնն ու իշխանական նստավայրը Ավետարանոց ամրոցն էր՝ շրջանի հարավային տարածքը[1]:

Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի ձևավորվելուց հետո 1920-ական թվականներին շրջանը ձևավորվեց տարածաշրջանի մայրաքաղաք Ստեփանակերտում, ստանալով նույն անունը՝ Ստեփանակերտ: 1978 թվականին շրջանի կենտրոնը դառնում է Ասկերանը, իսկ շրջանը վերանվանվում Ասկերան: 1979 թվականին շրջանն ուներ 52 բնակավայր[2]:

Ղարաբաղյան հակամարտության սկզբից Ադրբեջանի ԽՍՀ ղեկավարությունը սկսել է իրականացնել նոր կենտրոն ստեղծելու ծրագիր: 1988-1990 թվականներին Խոջալուի բնակչությունը եռապատկվել է հասնելով 6000 բնակչի Կենտրոնական Ասիայից (2000-ից ավել թուրք-մեսխեթցիներ) և Հայաստանից (մոտ 2000 ադրբեջանցիներ) ներգաղթյալների վերաբնակեցման շնորհիվ[3]: 1990 թվականի ապրիլից Խոջալուն ստանում է քաղաքի կարգավիճակ և դառնում շրջանի կենտրոնը: Նոր ձևավորված Խոջալուի շրջանը մտնում է Ասկերանի շրջանի մեջ և Մարտունու շրջանի մի մասի մեջ[4]:

Համաձայն Լեռնային Ղարաբաղի չճանաչված Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման, Ասկերանի շրջանի նախկին տարածքը փաստացի վերահսկվում էր ԼՂԻՄ-ի կողմից, այն այժմ մտնում է ԼՂՀ Ասկերանի շրջանի մեջ, համաձայն Ադրբեջանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման Ադրբեջանի Խոջալուի շրջանի կազմում[5]:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի
Հայեր
%
Ադրբեջանցիներ
%
Ռուսներ
%
Ընդամենը
1926
26 702
99,7
22
0,1
9
0,1
26 788
1939
26 881
91,7
2 014
6,9
305
1,0
29 321
1959
17 693
85,5
2 884
13,9
75
0,4
20 694
1970
15 642
79,9
3 785
19,3
6
0,1
19 570
1979[6]
14 772
73,5
5 231
26,0
53
0,2
20 094

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]