Անդրեյ Մալիշկոյի հուշարձան (Կիև)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox architecture.png
Անդրեյ Մալիշկոյի հուշարձան (Կիև)
Памятник Андрею Малышко (Киев) 4.jpg
'
Կոորդինատներ50°27′34″ հս․ լ. 30°37′16″ ավ. ե.HGЯO

Անդրեյ Մալիշկոյի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Андрею Малышко), ուկրաինացի խորհրդային բանաստեղծ Անդրեյ Սամոյլովիչի Մալիշկոյի (1912-1970) հուշարձանը Կիևում։ Տեղադրվել է 2016 թվականի հունիսի 17-ին Դնիպրովսկի շրջանի Անդրեյ Մալիշկո փողոցի վրա գտնվող համանուն զբոսայգում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ռոման Զախարչուկը և ճարտարապետ Լեոնիդ Մալիյը[1]։

Ստեղծում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին, բանաստեղծ Անդրեյ Սամոյլովիչ Մալիշկոյի (1912-1970) ծննդյան 102-րդ տարեդարձի օրը, մշակույթի նախարար Եվգենի Նիշչուկը, Կիևի գլխավոր ճարտարապետ Սերգեյ Ցելովալնիկը, ուկրաինացի բանաստեղծ Դմիտրի Պավլիչկոն, Ուկրաինայի արտակարգ և լիազոր դեսպան` գրող Ալեքսանդր Բոժկոն, Անդրեյ Մալիշկոյի ծանոթները և մի շարք գրական գործիչներ հավաքվել են Անդրեյ Մալիշկոյի անվան զբոսայգում (մետրոյի «Դարնիցա» կայարանի հարևանությամբ) մետաղյա կոթող տեղադրելու՝ ի նշան այդ վայրում ապագայում հուշարձանի տեղադրման[2].:

Քանդակի գիպսե մոդելը պատրաստ է եղել և 2015 թվականի ամռանը նախատեսվել է բացել 3,5 մետր բարձրությամբ բրոնզե հուշարձանը[2]։ Կիևի գլխավոր ճարտարապետ Սերգեյ Ցելովալնիկը նշել է, որ դեռ անհրաժեշտ կլինի միջոցներ գտնել հարակից տարածքի, պատվանդանի և կանաչապատման համար[2]։ Հուշարձանը կանգնեցնելու գաղափարը ոգևորել է նաև Անդրեյ Մալիշկոյի անվան Ուկրաինական բանասիրության ինստիտուտի ուսանողներին, որոնք եկել են շնորհավորելու հեղինակներին[2]։

Հուշարձանի բացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

 «Україна моя,

мені в світі

нічого не треба,

тільки б голос

твій чути

і ніжність твою

 берегти!»

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումն ու օծումը տեղի է ունեցել 2016 թվականի հունիսի 17-ին Կիևի Դնեպրովսկի շրջանում գտնվող Անդրեյ Մալիշկոյի անվան զբոսայգում[3]։ Միջոցառումն անցկացնում էր Կիևի քաղաքային պետական վարչակազմի ղեկավարի տեղակալ Աննա Ստարոստենկոն, ով հանդես եկավ հանդիսավոր ելույթով[3]։ Հուշարձանի հանդիսավոր բացմանը ներկա էին Ուկրաինայի փոխվարչապետ Պավել Ռոզենկոն, Ուկրաինայի կրթության և գիտության նախարար Լիլիա Գրինևիչը, Ուկրաինայի մշակույթի նախարար Եվգենի Նիշչուկը, Անդրեյ Մալիշկոյի հիմնադրամի ղեկավար[3] բանաստեղծ Դմիտրի Պավլիչկոն[3], բանաստեղծ Իվան Դրաչը, Մ. Պ. Դրագոմանովի անվան ազգային մանկավարժական համալսարանի ռեկտոր Վիկտոր Անդրուշչենկոն, ՈՒԳՓԱ-ի նախագահ Ստանիսլավ Դովգին, Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ Անատոլի Պալամարենկոն և ուրիշներ[4][5]։ Հուշարձանի օծումը կատարել է Կիևի և Համայն Ռուսիո-Ուկրաինայի Պատրիարք Ֆիլարետը[3]։ Հուշարձանի բացումն ուղեկցում էր Ուկրաինայի Վերյովկայի անվան ազգային վաստակավոր ակադեմիական ժողովրդական երգչախումբը[5]։ Արտիստների կատարմամբ հնչեցին Անդրեյ Մալիշկոյի խոսքերով գրված «Київський вальс», «Рідна мати моя», «Цвітуть осінні тихі небеса» և այլ երգեր[5]։ Գրողի բրոնզե հուշարձանի տեղադրման նախաձեռնողը` Ուկրաինայի հերոս Դմիտրի Պավլիչկոն ներկաներին պատմել է հուշարձանի ստեղծման պատմությունը, միջոցների որոնումը և ծրագրի իրականացման գաղափարը (որը տևել է ավելի քան տաս տարի)[5]։

Քանդակի տեղադրման պատվիրատուն «Կիևկանաչապատում» ԿՄ-ն է, քանդակի տեղադրման աշխատանքների լուսաբանումը իրականացրել է «Կիևքաղխորհուրդ» ԿՁ-ն[6]։ Աշխատանքներն իրականացնելու համար ներգրավվել են արտաբյուջետային միջոցներ, հուշարձանն ու պատվանդանն ամբողջությամբ տեղադրվել են հովանավորների հաշվին[6]։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուշարձանի կոմպոզիցիան գրողի բրոնզե արձանն է (З, 5 մ[2]) գրանիտե պատվանդանի վրա[2]։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ռոման Զախարչուկը և ճարտարապետ Լեոնիդ Մալին։ Մալիշկոյի հուշարձանը պատրաստվել է ռոմանտիկ ոճով։ Ոգեշնչված նկարիչը, կարծես, մտազբաղ անցնում է Դնեպրի ափով, որտեղ էլ ստեղծվել են գրողի շատ գործեր[4]։

Պոետի պատվանդանին ուկրաիներեն փորագրված են բանաստեղծի հետևյալ խոսքերը.

Aquote1.png «Իմ Ուկրաինա, ես աշխարհում ոչ մի բանի կարիք չունեմ, պարզապես ուզում եմ քո ձայնը լսել և քո քնքշությունը պահպանել»[1]։ Aquote2.png


Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «В Днепровском районе Киева открыли памятник поэту Андрею Малышко»։ 112.ua (ռուսերեն)։ 112 Украина։ 17.06.2016։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-08-24-ին։ Վերցված է 2020-08-13 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 «В Киеве установят памятник Андрею Малышко» (ռուսերեն)։ Сегодня։ 14 ноября 2014, 17:53։ Վերցված է 2020-08-13 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 «Пам’ятник відомому українському поету Андрію Малишку відкрили сьогодні в парку його імені»։ kyivcity.gov.ua (ուկրաիներեն)։ КГГА։ 17.06.2016։ Վերցված է 2020-08-13 
  4. 4,0 4,1 «В КИЕВЕ ОТКРЫЛИ ПАМЯТНИК АНДРЕЮ МАЛЫШКО. Президент МАН — один из инициаторов» (ռուսերեն)։ Малая академия наук Украины։ 21.06.2016 г.։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022-02-27-ին։ Վերցված է 2020-08-13 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Перс-служба університету (21.06.2016 г.)։ «ДРАГОМАНІВЦІ ВЗЯЛИ УЧАСТЬ У ВІДКРИТТІ ПАМ’ЯТНИКА СВОЄМУ ВИПУСКНИКУ АНДРІЮ МАЛИШКУ» (ուկրաիներեն)։ Национальный педагогический университет имени М. П. Драгоманова։ Վերցված է 2020-08-13 
  6. 6,0 6,1 «В Киеве установят памятник поэту Малышко»։ 44.ua (ռուսերեն)։ 44.ua։ 23 декабря 2016 г.։ Վերցված է 2020-08-13 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]