Այրա Կաալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Այրա Կաալ
էստ․՝ Aira Kaal
Aira Kaal.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 25 (նոյեմբերի 7), 1911
ԾննդավայրՊյոիդե, Սաարեմաա, Էստոնիայի Հանրապետություն
Վախճանվել էապրիլի 7, 1988(1988-04-07)[1] (76 տարեկանում)
Վախճանի վայրՏարտու, Էստոնիայի ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունհեղինակ, լրագրող, բանաստեղծ և գրող
Լեզուէստոներեն
ՔաղաքացիությունFlag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն
ԿրթությունՏարտուի համալսարան
ԱշխատավայրՏարտուի համալսարան
ԱմուսինArthur Robert Hone?

Այրա-Վիլհելմինա Կաալ (իսկական անունը՝ Այրա Հոուն, էստ․՝ Aira Kaal, հոկտեմբերի 25 (նոյեմբերի 7), 1911, Պյոիդե, Սաարեմաա, Էստոնիայի Հանրապետություն - ապրիլի 7, 1988(1988-04-07)[1], Տարտու, Էստոնիայի ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի գրող, բանաստեղծուհի, լրագրող։ Էստոնական ԽՍՀ վաստակավոր գրող (1971)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1940 թ. ավարտել է Տարտուի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է լրագրող։ 1945—1950 թթ. մարքսիզմ-լենինիզմ է դասավանդել Տարտուի համալսարանում։

1944 թ-ից Էստոնիայի գրողների միության անդամ է։

1940 թ-ից կոմունիստական կուսակցության անդամ է։ 1951 թ. հեռացվել է կուսակցությունից, սակայն 1956 թ. վերականգնվել է կոմկուսի շարքերում։

1980 թ. Այրա Կաալն այն 40 մտավորականների շարքում էր, ովքեր ստորագրեցին էստոներենի պահպանության համար գրված բաց նամակը։

Մահացել է 1988 թ. Տարտուում։

Ստեղծագործությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այրա Կաալը հեղինակ է մի շարք էսսեների, ճանապարհորդական նոթերի, վեպերի, պիեսների, բանաստեղծությունների ժողովածուների, ինչպես նաև հայրենի բնակավայրի՝ Սաարրեմաա կղզու մասին քնարական-հրապարակախոսական էսքիզների։

Ակտիվ ստեղծագործել սկսել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1945 թ.։

Այրա Կաալի բանաստեղծություններում արտացոլում են գտել պատերազմի դժվարությունները, հետպատերազմյան տարիների աշխատանքն ու պայքարը հանուն խաղաղության։ Նրա բանաստեղծություններն աչքի են ընկնում քաղաքական երանգներով, փիլիսոփայական բովանդակությամբ։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բանաստեղծությունների ժողովածուներ.
    • «Չեմ տա զենքը» («Ma ei anna relva käest», 1945),
    • «Հաղթանակի հրթիռ» («Võidurakett», 1948),
    • «Ազատ հայրենիք» («Vaba kodumaa», 1950),
    • «Ծովային քամիներ» («Meretuuled», 1958),
    • «Ընտիր բանաստեղծություններ» (1961)
    • "Üks tigu ilma majat"a (1968)
    • «Pihlakad mere ääres» (1971)
    • «Hetked merega» (1976)
    • «Saaks kord seda imet veel vaadata» (1981)

Էսսե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Մարդն ու կնոջ հոգեբանությունը» («Mehe ja naise psühholoogiast», 1936)

Հումորային վեպ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Մայրիկն ու ես» («Mamma ja mina», 1939, ""Reet Ueilu"" կեղծանունով)

Ճանապարհորդական նոթեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Հնդկաստան» («Muljeid ja mõtteid India sõidult», 1958)
  • «Չինաստան» («Pilk tänapäeva Hiinasse», 1961)
  • «Հայաստան» («Esimest korda Armeenias», 1964)

Արձակ ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Teelahkmel» (1956)
  • «Kodunurga laastud» (երեք հատորով, 1966, 1970, 1978)
  • «Seitse tõtt ja seitse valet» (1986) և այլն։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]