Ալեքսանդր Արբուզով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսանդր Արբուզով
Александр Арбузов
A. E. Arbuzov 1914.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 30 (սեպտեմբերի 11), 1877
Q18765671?, Q42309007?, Q4430934?, Կազանի գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էհունվարի 21, 1968(1968-01-21) (90 տարեկանում)
Կազան, Թաթարստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
ԳերեզմանԱրսկոե գերեզմանատուն
Բնակության վայր(եր)Q55956472?[1]
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունքիմիկոս, գյուտարար և քաղաքական գործիչ
Հաստատություն(ներ)Կազանի Դաշնային համալսարան
Գործունեության ոլորտքիմիա
Պաշտոն(ներ)ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի պատգամավոր
ԱնդամակցությունՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԿազանի կայսերական համալսարան
Գիտական ղեկավարԱլեքսանդր Զայցև
Եղել է գիտական ղեկավարĞilem Qamay և Q17427672?
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ
Երեխա(ներ)Boris Aleksandrovich Arbuzov
Aleksandr Arbuzov Վիքիպահեստում

Ալեքսանդր Երմինինգելդովիչ Արբուզով (ռուս.՝ Александр Ерминингельдович Арбузов, 1877, օգոստոսի 30 (սեպտ. 11), Կազանի նահանգի Արբուզովո–Բաթան գյուղ – 1968, հունվարի 1, Կազան), խորհրդային քիմիկոս։ ՍՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1942), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1957)։ 1945–63-ին եղել է ՍՍՀՄ ԳԱ Կազանի մասնաճյուղի նախագահ։ Արբուզովը ղեկավարել է Կազանի համալսարանի (1915–30) և Կազանի քիմիա–տեխնոլոգիական ինստիտուտի (1930–63) օրգանական քիմիայի ամբիոնները։ Զբաղվել է ֆոսֆորօրգանական միացությունների, նաև կատալիզի, քիմիական տեխնոլոգիայի, քիմիայի պատմության և տաուտոմերիայի ուսումնասիրությամբ։ Նրա հայտնաբերած «Արբուզովի ռեակցիան» ֆոսֆորօրգանական միացությունների սինթեզման կարևոր եղանակներից է։ Արբուզովը ՍՍՀՄ պետական մրցանակների դափնեկիր էր (1943, 1947), ՍՍՀՄ II–VI գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի 5, Կարմիր դրոշի շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Избранные труды, М., 1952.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png