Jump to content

Ագնես (վեպ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ագնես
գերմ.՝ Agnes
Վեպի հայերեն թարգմանության շապիկ
Տեսակգրական ստեղծագործություն
Ձևվեպ
ՀեղինակՊետեր Շտամ
Բնագիր լեզուգերմաներեն
Հրատարակվել էօգոստոսի 1, 1998

«Ագնես» (գերմ.՝ Agnes), շվեյցարացի գրող Պետեր Շտամի գերմաներեն վեպը, որը գրվել է 1998 թվականին և նրա գրական դեբյուտն է[1]։ Գիրքն առաջին անգամ գերմաներեն հրատարակվել է 1998 թվականի օգոստոսի 1-ին, պատմում է անանուն հասակավոր մարդու և նրա կես տարիքն ունեցող երիտասարդ Ագնեսի սիրո մասին[2][3]։

2012 թվականին գիրքը հարմարեցվել է ռադիոներկայացման համար, «Ագնես» վեպը թատերական պիես է դարձրել Քրիստիան Պապկը[4][5]։ Գիրքը թարգմանվել է 23 լեզվով։

Հայերեն տպագրվել է 2017 թվականին «Զանգակ» հրատարակչությունում, թարգմանիչ՝ Գայանե Գինոյան[6]։ Վեպի թարգմանությունը 2017 թվականի օգոստոսին Հայաստանում ամենավաճառված գրքերից է եղել[7]։

Դիպաշար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրքի իրադարձությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում, ներկայացվում է պատմողի աչքերով, որին անուն տրված չէ և սկսում է իր պատմությունը նրանով, որ Ագնեսը մահացել է։ Այնուհետև նա շարադրում է, թե ինչպես է առաջին անգամ ապրիլին հանդիպել Ագնեսին Չիկագոյի հանրային գրադարանում՝ վեպն սկսելուց ինն ամիս առաջ։ Նրանք հարաբերություն են ունենում, Ագնեսն ասում է, որ դա իր առաջին անգամն էր։ Պատմողը և Ագնեսն ապրում են առօրեական կյանքով, երբ մի օր պարզվում է, որ աղջիկը հղի է։ Պատմողը երեխա չի ուզում և առաջարկում է աբորտ անել, ինչին Ագնեսը համաձայն չէր։ Աղջիկը լքում է նրան, սակայն կորցնում է երեխային, և կրկին վերամիավորվում են, սակայն կորուստը մեծ ազդեցություն է թողնում նրանց հարաբերությունների վրա։ Այս ամենին զուգահեռ վեպի հիմնական թեմաներից է պատմությունը, որը Ագնեսը խնդրում է գրել հեղինակին։ Նա սկսում է իր պատմությունը սկզբից՝ ինչպես են հանդիպել, ինչպես են սիրահարվել և այլն։ Բայց երբ հասնում է ներկային, նա շարունակում է գրել։ Նա որոշում է, թե Ագնեսը ինչ պետք է կրի, ինչ ուտի և ինչ ասի։ Ագնեսն սկզբում է խաղում է՝ անելով պատմողի գրած «իրենց պատմությունը»։ Սակայն երբ Ագնեսն ասում է իր հղիության մասին, իրականությունը և պատմողի պատմությունն սկսում են հակասել իրար։ Պատմողն իրապես ցանկանում է «ուղղել իրականությունը» իր գրելով։ Սա վերջնականապես ավարտին է հասցնում հարաբերությունը, ինչից հետո պատմողը հոգեբանական անկում է ունենում, թե ինչ է պատահում Ագնեսին, անհայտ է մնում[8]։

Կարծիքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պետեր Շտամը նկարագրում է ռեալ և միաժամանակ ֆանտաստիկ պատմություն։ Կարճ երկխոսությունները ձևավորվում են ըստ առօրյայի։ Մի լեզվով, որ իր սառնությամբ համարյա գիտնականի զեկուցում է հիշեցնում, ով խոշորացույցի տակ միջատ է դիտում։ Վերջում գիտնականը ափսոսանքով մի կողմ է դնում խոշորացույցը։ Միջատը մահացած է։
- Դեր Շպիգել, 19.10.1998
Վեպի իսկական արտահայտչականությունը և կառուցվածքը առաջանում են հաշվեկշռից, որը Պետեր Շտամը ստեղծել է գրականության ու կյանքի միջև փոխազդեցությամբ։ Վեպի «ասիմետրիկ» կերպարները ձգտում են իդեալական զույգ դառնալու, բայց, «որպես կանոն», բնական բյուրեղները համարյա միշտ առաջացող խախտումների պատճառով կատարյալ և կանոնավոր չեն ստեղծվում։
- Զյուդոյչե ցայթունգ, 06.03.1999
Պետեր Շտամի վեպը գրականության զորության մասին հուզիչ այլաբանություն է։ «Առեղծվածայինը կենտրոնի դատարկությունն է». այսպես է նկարագրում ֆիզիկա ուսանող Ագնեսը իր սիրելի բյուրեղյա ցանցերը և դրանով միաժամանակ բնութագրում է իր սեփական կյանքը, որտեղ սերն ընդամենը գրական պատրանք է։
- Ֆրանկֆուրտեր Ալգեմայնե ցայթունգ, 24.04.1999

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1999 Rauriser Literaturpreis[9]
  • 2000` «Ռայնգաուի» գրական մրցանակ
  • 2017՝ «Կոտա» գրական մրցանակ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Harris, Nigel; Sayner, Joanne (2008). The Text and Its Context: Studies in Modern German Literature and Society. Peter Lang. էջեր 263–264. ISBN 978-3-03910-928-9.
  2. Komorowsk, Dariusz (2008). Jenseits von Frisch und Dürrenmatt: Raumgestaltung in der gegenwärtigen. Königshausen & Neumann. էջեր 95–105. ISBN 978-3-8260-3913-3.
  3. Schmid, Birgit (2004). Die literarische Identität des Drehbuchs: Untersucht am Fallbeispiel "Agnes. Peter Lang. ISBN 978-3-03910-246-4.
  4. «Agnes: nach dem Roman von Peter Stamm». Staats Theater. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 5-ին.
  5. «Der Schweizer Schriftsteller Peter Stamm ist eine Woche lang in der Stadt». SWP. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 5-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 5-ին.
  6. «Agnes». Zangak (անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 11-ին.
  7. «Երևանյան բեսթսելեր 4/78. Պետեր Շտամի և Գի դը Մոպասանի գրքերը մեր ցանկում են». armenpress.am. Վերցված է 2021 թ․ փետրվարի 11-ին.
  8. Vollmer, Hartmut (2008). «"Glück malt man mit Punkten, Unglück mit Strichen": Peter Stamms Roman Agnes». Monatshefte. 100 (2): 266–281. doi:10.1353/mon.0.0026.
  9. Steinwendtner, Brita; Holl, Hildemar (2000). 30 Jahre Rauriser Literaturtage. Kulturverein "Forum Rauris". էջ 136.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]