Կենսատեխնոլոգիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ինսուլինի բյուրեղներ

Կենսատեխնոլոգիա, տարբեր նյութեր ստանալու նպատակով տեխնիկայում և արդյունաբերության մեջ կենսաբանական ազդանյութեր օգտագործելու մեթոդների ու եղանակների ամբողջություն:

Կենսատեխնոլոգիայի բնագավառներից են, օրինակ, կերային սպիտակուցների արտադրությունը, միկրոօրգանիզմների օգնությամբ կեղտաջրերի մաքրումը, խմորման շարժընթացների օգտագործումը և այլն: Այդ նպատակներին է ծառայում նաև գենային ճարտարագիտությունը՝ բարձրարդյունավետ օգտակար նոր օրգանիզմների ստացման նպատակով կենսաբանական մեթոդներով ժառանգական նյութի՝ գենի ուղղակի փոփոխման տեխնոլոգիան: Ընդ որում՝ գենային ճարտարագիտությունն ուժեղացնում է կենդանի օրգանիզմների որոշակի ֆունկցիաները կամ վերականգնում խախտվածները՝ այդ օրգանիզմները վերափոխելով (ձևափոխելով) կամ դրանց մեջ նոր գեն ներմուծելով:

Վերջին տարիներին գենային ճարտարագիտության շնորհիվ ստեղծվել են մոտ 50 տեսակ անդրգենային մշակաբույսեր, որոնք կայուն են հերբիցիդների (բամբակենի), վնասակար միջատների (կարտոֆիլ, եգիպտացորեն, բանջարաբույսեր) նկատմամբ և ուշ են փչանում (լոլիկ, մորի): Ստացվել են նաև հավաքված մրգերի պահպանման ժամկետները երկարացնող և դրանց սննդային արժեքները մեծացնող (օսլայի, ֆերմենտների պարունակության աճի հետևանքով) զեներ: Սակայն գենային ճարտարագիտությունն իր մեջ պարունակում է անկանխատեսելի հատկություններով օրգանիզմների ինքնակամ առաջացման վտանգը, ուստի կենսատեխնոլոգիայի այդ բնագավառը պետք է խստորեն վերահսկվի:

Տես նաև[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png