Էմիլի Դիքինսոն

Էմիլի Էլիզաբեթ Դիքինսոն (անգլերեն՝ Emily Elizabeth Dickinson; 1830 թ. դեկտեմբերի 10, Ամհերսթ (Մասաչուսեթս) — 1886 թ. մայիսի 15, նույն վայրում) — ամերիկացի բանասեղծ: Ներկայումս համարվում է ամերիկյան մեծագույն գրողներից մեկը:

Գրել է շուրջ 1.800 բանաստեղծություն, սակայն նրա կյանքի ընթացքում հրատարակվել է միայն 10-ից ոչ ավելին: Անգամ այն, ինչ հրատարակվել է, ենթարկվել է լուրջ խմբագրական վերամշակման` բանաստեղծությունները ժամանակի պոետիկ նորմերին համապատասխանեցնելու նպատակով: Դիքինսոնի բանաստեղծությունները չունեն անալոգներ իր ժամանակի պոեզիայում: Տողերը կարճ են, անուն, որպես կանոն, չկա, հաճախ է հանդիպում յուրօրինակ կետադրություն և գլխատառերի օգտագործում: Նրա շատ բանաստեղծություններ պարունակում են մահվան և անմահության մոտիվներ, նույն թեմաներին են անդրադառնում ընկերներին գրված նրա շատ նամակները:

Թեև նրա ծանոթներից շատերը գիտեին այն մասին, որ Դիքինսոնը բանաստեղծություններ է գրում, նրա ստեղծագործական ժառանգությունն իր ամբողջ ծավալով հայտնի դարձավ միայն նրա մահից հետո` 1886 թ., երբ բանաստեղծուհու կրտսեր քույր Լավինիան հայտաբերեց բոլոր չհրատարակված ստեղծագործությունները: Դիքինսոնի երկերի առաջին ժողովածուն լույս տեսավ 1890 թ.` արմատական խմբագրական վերամշակման ենթարկված վիճակում: 1955 թ. Թոմաս Ջոնսոնի կողմից լույս ընծայվեց բանաստեղծությունների լիակատար և գրեթե չխմբագրված ժողովածուն:

Դիքինսոնի բանաստեղծություններից մեկը հայերեն թարգմանությամբ

Մեռա հանուն գեղեցկության:
Ինձ գերեզման մի օր դրին:
Հետո եկավ ինձ հարևան
Ճշմարտության զինվորն արի:

- Հանուն ինչի՞,- հարցրեց նա:
- Գեղեցկության,- շշնջացի:
- Իսկ ես` հանուն ճշմարտության:
Եղբայրներ ենք, իմ դրացի:-

Այս մութ խորշում մենք կողք-կողքի
Կզրուցենք ամբողջ գիշեր`
Մինչև մամուռն իսպառ ծածկի
Անուններն ու խոսքերը մեր:

Թարգմ. Ա. Դարբինյան

Արտաքին հղումներ

• Էմիլի Դիքինսոնի գործերը «Գուտենբերգ» նախագծում
• Էմիլի Դիքինսոնի էլեկտրոնային արխիվները (անգլերեն)
• Էմիլի Դիքինսոնի բառապաշարը (անգլերեն)
• Էմիլի Դիքինսոնը ժամանակաից պոեզիայում (անգլերեն)
• Էմիլի Դիքինսոնի միջազգային ընկերությունը (անգլերեն)
• Էմիլի Դիքինսոնի թանգարանը (անգլերեն)
• Էմիլի Դիքինսոնի հավաքածուն Ամհերսթ քոլեջի արխիվում (անգլերեն)