Բաուհաուզ
-
Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Բաուհաուզ (այլ կիրառումներ)
Բաուհաուզ (գերմ. - Bauhaus), լրիվ անվանումը՝ Շինարարության գեղարվեստական ձևաստեղծման բարձրագույն դպրոց (Hochschule für Bau und Gestaltung ), ուսումնական հաստատություն և ճարտարապետա-գեղարվեստական միություն էր Գերմանիայում:
| Համաշխարհային ժառանգություն ՅՈՒՆԵՍԿՕ,№ 729 ռուս. • անգլ. |
Բովանդակություն |
Պատմությունը [խմբագրել]
Բաուհաուց դպրոցը հիմնվել է Վայմարում 1919 թվականի ապրիլի 25- ին, Սաքսոնա- Վայմարյան կերպարվեստի բարձրագույն դպրոցի և Անրի Վան դե Վելդեի հիմնած Սաքսոնա- Վայմարյան կիրառարական արվեստի դպրոցի միավորման արդյունքում: Հիմնարկը ղեկավարեց բեռլինյան երիտասարդ ճարտարապետ Վալտեր Գրոպիուսը: Ոսանողներին և դասախոսներին միավորում էին նորարական մոտեցումը արվեստին և ձախ հայացքները: Բաուհաուզի ղեկավարները ելնելով ֆունկցիոնալիզմի գեղագիտությունից, նպատակադրվել էին մշակել պլաստիկ արվեստների ձևաստեղծման «ընդհանրացված սկզբունքներ»: 1925 թվականից Վայմարի իշխանությունը դադարեցնում է Բաուհաուզի ֆինանսավուրումը և դպրոցը տեղափոխվում է Դեսսաու: 1919 - 1928 թ. թ. Բաուհաուզի ղեկավարը Վալտեր Գրոպիուսն էր, նրան փոխարինեց Հաննես Մեյերը, իսկ 1930- ից ղեկավարությունը ըստանձնեց Լյուդվիգ Միս վան դեր Րոէն: Նրանցից բացի դասավանդում էին մի շարք առաջատար ճարտարապետներ և ավանգարդիստ նկարիչներ՝ Ի. Իտտենը, Պ. Կլեեն, Վ. Կանդինսկին, Լ. Ֆեյնինգերը և ուրիշները:
1933 թվականին նացիստական կառավարությունը, որ դեռ 1920 թվականներից ելույթ էր ունենում Բաուհաուզի դեմ, լուծարեց դպրոցը:
Գործունեությունը [խմբագրել]
Բաուհաուզում ուսումնական մեթոդի հիմքը գործնական աշխատանքն էր նախագծային և արտադրական արվեստանոցներում, ուսումնավարժական աշխատանքների հետ մեկտեղ ստեղծվում էին նախագծեր (օրինակ՝ բնակելի տան տիպային նախագիծ), դեկորատիվ, գեղանկարչության, պլաստիկայի արդյունաբերական մասսայական արտադրանքի նմուշներ (կահույք, լուսամփոփներ, կտորեղեն և այլն): XX դարի գեղարվեստական ձևաստեղծման կազմավորման, ճարտարապետության մեջ ռացիոնալիզմի սկզբունքների հաստատման հարցում Բաուհաուզը որոշակի դեր է կատարել: Կերպարվեստի բնագավառում Բաուհաուզը համաշխարհային ձևապաշտական սկզբունքների կենտրոնն էր: Դպրոցում հրատարակվում էր համանուն ամսագիր (Bauhaus) և Բաուհաուզի գրքերի շարք՝ «Bauhausbücher»:
Բաուհաուզի հրատարակությունները [խմբագրել]
- «Staatliches Bauhaus Weimar. 1919-23», 1923 թ.
- «Bauhausbücher» շարքը (սկսած 1925- ից);
- Ամսագիր Bauhaus. Zeitschrift für Bau und Gestaltung (սկսած 1926- ից)
Գրականություն [խմբագրել]
- Gropius W., Idee und Aufbau des Staatlichen Bauhauses Weimar, Münch., 1923;
- Argan G. C., W. Gropius e la Bauhaus, 2 ed., Torino, 1957
Արտաքին հղումներ [խմբագրել]
- Բաուհաուզի արխիվը Բեռլինում (գերմ.)
- Բաուհաուզի հիմնադրամը (գերմ.)
- Ճարտարապետության վարպետները (գերմ.)
- Review of Hotel Brandenburger Hof Berlin with Bauhaus design furniture (գերմ.) (անգ.) (ֆր.)
- Marguerite Wildenhain and the Bauhaus (անգ.)
- Բաուհաուզ դպրոցը(անգ.) (ֆր.)
- Բաուհաուզը Ամերիկայում (անգ.)
- Բաուհաուզը Բուդապեշտում (անգ.)
- Բաուհաուզը Թել Ավիվում (անգ.)
- Բաուհաուզի անգլախոս ուսանողների հիշողությունները (անգ.)
- UNESCO names Tel Aviv a World Heritage Site (2004) (անգ.)