Ածական անուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ածական անուն կամ ածական, առարկայի հատկանիշ նշանակող բառը։ Օրինակ` ծանր բեռ, երկարավուն սենյակ, անշահախնդիր ընկերություն, քաղցրահամ ջուր։ Պատասխանում է ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր հարցերին։ Խոսքիմասային հատուկ բնորոշում չունի։ Քերականորեն չի ձևափոխվում։ Միայն գոյականաբար գործածվելիս կարող է հոլովվել, հոգնակի դառնալ, հոդ ստանալ։ Ածականների մի մասը կարող է արտահայտել համեմատության աստիճան։ Ածականներն ըստ կազմության լինում են

  1. պարզ՝ ծուռ, խոր, կարծր
  2. բաղադրյալ՝ Բաղադրյալ գոյականները լինում են՝
    1. ածանցավոր՝ անկիրթ, կարմրավուն, արծաթե
    2. բարդ՝ լայնարձակ, եռագլուխ, նորանոր
    3. բարդ ածանցավոր՝ հարթավայրային, հրացանավոր, բուհական

Տարբեր արմատներից կամ բառերից ածական կազմող ածանցները կոչվում են ածականակերտ ածանցներ։ Դրանք են՝

  1. ժխտական և այլ նախածանցներ՝ ամենա-մեծ, ան-արդար, ապ-երախտ, բաց-արձակ, տ-կար
  2. Մի շարք վերջածանցներ՝ ահ-ագին, հն-ագույն, ուրախ-ալի, բր-ածո, նյարդ-ային, վառ-ելիք, նազ-ելի

Ածականները լինում են որակական և հարաբերական։ Որակական ածականների միակ ձևական փոփոխությունը նրանց փոփոխությունն է ըստ համեմատության։ երկար - ավելի երկար - ամենաերկար մեծ - ավելի մեծ - ամենամեծ թեթև - ավելի թեթև - ամենաթեթև մեծ - ավելի մեծ - ամենամեծ գեղեցիկ - ավելի գեղեցիկ - ամենագեղեցիկ:

Գրականություն[խմբագրել]

  • Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Ձևաբանություն, Երևան, 2002: