Tomb Raider (1996, տեսախաղ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Tomb Raider
TR1logo.png
ՄշակողՄեծ Բրիտանիա Core Design
ՀրատարակիչՄեծ Բրիտանիա Eidos Interactive
ԴիստրիբյուտորSteam, Humble Store[1], PlayStation Store, Google Play և App Store
Միջերեսի լեզուանգլերեն[2]
ՍցենարիստVicky Arnold?
ՆկարիչToby Gard?
ԿոմպոզիտորNathan McCree?
Սերիայի մասTomb Raider
ՀաջորդTomb Raider II?
ՎայրԼոս Ալամոս շրջան, Պերու, Հունաստան, Եգիպտոս և Ատլանտիդա
Թողարկման թվականնոյեմբերի 15, 1996 թ.
ՊլատֆորմներMS-DOS, PlayStation, Sega Saturn[3], Nokia N-Gage, DOS, մաքՕՍ, Վինդոուզ, Անդրոիդ և iOS
Ժանրերրորդ անձի հրաձիգ, արկածային մարտախաղ
Խաղի ռեժիմմիակառավարելի խաղ[4]
PEGIPEGI 12
USKUSK 16
ESRBESRB T
ԿրիչPlayStation, Microsoft Windows, MS-DOS
Կառավարումթաչսքրին
Պաշտոնական կայքtombraider.com(անգլ.)
Commons-logo.svg Tomb Raider Վիքիպահեստում

Tomb Raider (հայերեն՝ Դամբարաններ թալանողը) - համակարգչային խաղ էքշն արկածային ժանրում, համանուն խաղերի շարքի առաջին խաղը։ Tomb Raider-ը մշակվել է Core Design-ի կողմից և հրատարակվել է Eidos Interactive-ի կողմից 1996 թվականին։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էքսցենտրիկ գործարար Ժակլին Նատլան վարձում է Լարա Քրոֆթին՝ փնտրելու հնագույն Սցիոնի արտեֆակտը։ Հնագետը լեռնային արշավի է մեկնում Պերու, որտեղ գաղտնի մուտք է գտնում դեպի ինկերի կացարան։ Լարայի ոուղեկցողը մահանում է գայլերի հարձակումից, իսկ հետո նա պետք է մենակ գնա։ Ձյունածածկ քարանձավների խորքերում նա գտնում է Վիլկաբամբան՝ «քաղաքը ժայռի մեջ», որտեղ, ըստ լեգենդի, թաղված է Կուալոպեկ թագավորը։ Նրա գերեզմանը Սկիոնի տեղն է։ Դամբարանից ելքի մոտ Լարային հանդիպում է Նատլայի մեկ այլ վարձկան՝ Լարսոնը։ Նրանից Լարան իմանում է, որ հայտնաբերված արտեֆակտը Ատլանտիսի դարպասների բանալին միայն անբաժանելի մասն է։ Լարան գնում է Նատլայի գրասենյակ, որտեղ վանքի քահանայի գրառումներից իմանում է կորած կտորի գտնվելու վայրի մասին։

Սցիոնի երկրորդ մասը գտնվում է Հունաստանում՝ Սուրբ Ֆրանցիսկոս միջնադարյան վանքում։ Այնտեղ Լարան հանդիպում է մրցակցին՝ Պիեռ Դյուպոնին, նույն «դամբարան կողոպտիչին», ինչ ինքը։ Վանքի հնագույն կատակոմբներում, որտեղ քրիստոնեության, Հին Հունաստանի և Սկանդինավիայի մշակույթները խճճված են, Լարան հայտնաբերում է ատլանտյան կայսր Տիհոկանի գերեզմանի մուտքը, որտեղ նա գործ ունի Պիեռի հետ և խլում է Սկիոնի երկրորդ մասը։ Արտեֆակտի երկու կտորների վերամիավորումից հետո Լարան տեսիլք է ունենում. Տիհոկանը և Կվալոպեկը բուրգի գագաթին դատում են Տրիումվիրատի երրորդ անդամին` իրենց քրոջը։ Այսպիսով, Լարան իմանում է, որ Սցիոնի երրորդ մասը Եգիպտոսում է՝ Նեֆերտարիի տաճարում, որտեղ նա գնում է որոնումների։

Հասնելով այնտեղ՝ Լարան հանդիպում է նոր վտանգավոր հակառակորդների՝ մուտանտներին։ Բազմաթիվ գլուխկոտրուկներ լուծելուց հետո նա հանդիպում է Լարսոնին, ում նա ողջ է մնացել Պերուում հանդիպելուց հետո, բայց այժմ այս ճակատամարտը նրա համար վերջինն է դառնում, և Լարան վերցնում է ժառանգության Սցիոնի երրորդ մասը։ Նատլայի հանցակիցների հետ նա ի վերջո գտնում է Լարային և նրանից խլում Սցիոնի բոլոր երեք մասերը, որից հետո հրամայում է սպանել նրան, սակայն Լարայի մոտ հաջողվում է փախչել և թաքնվել Նատլայի զբոսանավում։

Ժամանելով օվկիանոսի մեջտեղում գտնվող կղզի՝ անզեն Լարան փորձում է գտնել Նատլային։ Որոնելիս նա սպանում է Ժակլինի բոլոր վարձկաններին և վերցնում զենքը։ Որոնումները նրան տանում են դեպի Մեծ բուրգի ստորոտը՝ Ատլանտիսի կենտրոնական կառույցը։ Ճեղքելով մուտանտների ամբոխը՝ նա գտնում է արձակված Սցիոնին և դիպչում նրան։ Լարան նորից տեսիլք է ստանում. Նատլան պարզվում է, որ Տիհոկանի և Կվալոպեկի քույրն է։ Սցիոնի յուրաքանչյուր մասը՝ ուժի նշան, պատկանում էր նրանցից մեկին, բայց Նատլան, ով ցանկանում էր տիրել ամբողջ Սցիոնին (և հետևաբար ամբողջ աշխարհին), խախտեց ուժերի հավասարակշռությունը, սկսեց ստեղծել մուտանտներ և առաջացրեց Ատլանտիսի մահը։ Դրա համար եղբայրները նրան փակեցին սառույցի կտորի մեջ և թաղեցին այժմյան Նյու Մեքսիկոյում։ Մեր օրերում, Թրինիթի միջուկային փորձարկման ժամանակ, Նատլայի բանտը վնասվել է, և նա փախել է։ Այնուհետև Նատլան ինքն է դուրս գալիս և ասում, որ իր ծրագիրը նոր կատարյալ մրցավազք ստեղծելն է։ Այս լսելով՝ Լարան քիչ է մնում կործանի Սցիոնին, բայց Նատլան նրան գցում է անդունդը։ Հնագետին հաջողվում է բռնել, և Ժակլինն ընկնում է լավայի լիճը։ Լարա Քրոֆթը սպանում է հսկայական մուտանտին, վերադառնում և ոչնչացնում ժառանգությունը։ Բուրգը սկսում է փլուզվել, Լարան գրեթե ելք է գտնում, բայց նրա վրա հարձակվում է մուտացված Նատլան, ով այժմ կարող է թռչել և կրակել էներգետիկ գնդակներ, ինչպես իր մուտանտները։ Քրոֆթը սպանում է Նատլաին, դուրս է գալիս Բուրգից և լողալով հեռանում նավով։

Ընդհանուր ակնարկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թողարկումից ի վեր Tomb Raider-ը մեծ հաջողություն է ունեցել խաղացողների շրջանում՝ վաճառելով 7 միլիոն օրինակ ամբողջ աշխարհում [5]։ 1998-ի օգոստոսին PC-ի տարբերակը ստացավ Platinum կարգավիճակ (ավելի քան 200 հազար օրինակ Գերմանիայում, Ավստրիայում և Շվեյցարիայում) ըստ գերմանական ժամանցային ծրագրերի ասոցիացիայի Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland (VUD), PlayStation-ի տարբերակը՝ Gold (ավելի քան 100 հազար օրինակ) [6][7]։

Խաղը հիթ դարձավ PlayStation-ում՝ նպաստելով կոնսոլի ընդհանուր հաջողությանը [8]։ Tomb Raider-ն օգնեց Eidos Interactive-ին հաղթահարել ֆինանսական խնդիրները՝ նախորդ ֆինանսական տարվա վնասը վերածելով ընթացիկի շահույթի [9]։ PlayStation-ի ամենավաճառվող խաղերից մեկը Tomb Raider-ն առաջիններից մեկն էր, ով իր ճանապարհը մտավ դեպի PlayStation Platinum շարք։ 1997 թվականին Sony Computer Entertainment-ը պայմանագիր կնքեց Eidos-ի հետ՝ մինչև 2000 թվականը խաղի շարունակությունները բացառապես իր կոնսոլի համար հրապարակելու համար [10]։

Քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Tomb Raider-ը մնում է խաղային մամուլում ամենաընդունված խաղերից մեկը[5]։ Քննադատները հիանում են խաղի փոփոխականությամբ և գերազանց կառավարմամբ [11][12][13][14], համակարգչային նորարարական գրաֆիկայով [15][11][13][14], ընկղմվող միջավայրերով [15][11][13] և պատահական մարտեր, որոնք նախատեսված են պատմությունը շարունակելու համար [12][13][16]։ Electronic Gaming Monthly-ն Tomb Raider-ին անվանել է «մինչ այժմ PlayStation-ի լավագույն խաղը» [15]։

Մի քանի քննադատներ PlayStation-ի տարբերակն ավելի բարձր են գնահատել, քան Սատուրնը [12][16], չնայած մյուսները գնահատել են միայն հարթակներից մեկի տարբերակը՝ նշելով, որ PlayStation-ի և Saturn հրատարակությունների միջև տարբերությունները էական չեն [13][17]։

Tomb Raider-ը ստացել է Տարվա բազմաթիվ մրցանակներ տարբեր հրատարակություններից [18]։ Tomb Raider-ը Computer Games Strategy Plus-ի կողմից ճանաչվել է 1996 թվականի «Լավագույն խաղ և 3D գործողությունների խաղ» [19]։ Բացի այդ, խաղը արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների տարբեր հրատարակություններից՝ CNET Gamecenter-ի 1996թ.-ի լավագույն մարտական ​​խաղ (պարտվել է Quake-ին) [20], PlayStation տարվա խաղ (պարտվել է Tekken 2-ին) և Սատուրնի տարվա խաղ (պարտվել է Dragon Force-ին։ ) համաձայն Electronic Gaming Monthly-ի [21]։

1998 թվականին Tomb Raider-ը ստացավ Origins մրցանակը 1997 թվականի լավագույն մարտաֆիլմերի համար [22]։ Խաղի գլխավոր հերոսը՝ Լարա Քրոֆթը, մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել՝ հարվածելով տարբեր ոչ խաղային ամսագրերի շապիկներին։

1998 թվականին PC Gamer-ը խաղը դասեց որպես 47-րդ լավագույն համակարգչային խաղը, որը երբևէ ստեղծված [23]։ 2001 թվականին Game Informer-ը խաղը դասեց 86-րդ տեղում երբևէ ստեղծված լավագույն համակարգչային խաղերի ցանկում [24]։ Պատմության մակարդակը՝ զուգորդված մթնոլորտային երաժշտության և հիանալի գրաֆիկայի հետ, այդ ժամանակ աննախադեպ էր [25][26]։

Այնուամենայնիվ, Tomb Raider-ը որոշ քննադատություններ ստացավ իր անհարմար տեսախցիկի և ծրագրավորման սխալների համար [27]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Humble Store
  2. Steam — 2003.
  3. Redump.orgEurope.
  4. Игромания (ռուս.) — 1997. — ISSN 1560-2583
  5. 5,0 5,1 «Eidos Celebrates with Lara Croft Tomb Raider: Anniversary»։ GameSpot։ 2006-10-30։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-09-29-ին։ Վերցված է 2018-01-12 
  6. «Uhr TCM Hannover – ein glänzender Event auf der CebitHome» (Press release) (German)։ Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland։ 26 August 1998։ Արխիվացված է օրիգինալից 13 July 2000-ին։ Վերցված է 2019-07-13 
  7. «VUD Sales Awards: November 2002» (Press release) (German)։ Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland։ Արխիվացված է օրիգինալից 10 January 2003-ին։ Վերցված է 2019-07-13 
  8. Blache III, Fabian; Fielder, Lauren (2002), The History of Tomb Raider: Introduction, GameSpot, արխիվացված օրիգինալից 6 March 2009-ին, http://www.gamespot.com/features/tombraider_hist/index.html, վերցված է 31 July 2007 
  9. Newsweek (1997-06-10)։ «Article in Newsweek»։ Newsweek։ Արխիվացված է օրիգինալից 2005-04-25-ին։ Վերցված է 2007-08-02 
  10. «Sony Computer Entertainment America Signs Exclusive Deal with Eidos for Tomb Raider Franchise; Lara Croft Videogames to Be Exclusive to the PlayStation for Game Consoles»։ Business Wire։ CBS Interactive Business UK (BNet)։ 1997-09-18։ Վերցված է 2019-12-15 
  11. 11,0 11,1 11,2 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ GSPS անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  12. 12,0 12,1 12,2 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ GSSAT անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ NGen25 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  14. 14,0 14,1 Bro' Buzz Saturn ProReview: Tomb Raider(անգլ.) // GamePro. — Կաղապար:Нп3, 1997. — № 100. — С. 110.
  15. 15,0 15,1 15,2 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ EGM89 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  16. 16,0 16,1 Bro' Buzz PlayStation ProReview: Tomb Raider(անգլ.) // GamePro. — Կաղապար:Нп3, 1997. — № 101. — С. 66.
  17. Dare to Compare(անգլ.) // Electronic Gaming Monthly. — Ziff Davis, 1996. — № 89. — С. 226.
  18. «Eidos Interactive's Tomb Raider Wins Several Game of the Year Awards and a Codie. - Free Online Library»։ Thefreelibrary.com։ 1997-03-10։ Վերցված է 2012-05-29 
  19. «Computer Games Strategy Plus announces 1996 Awards»։ Computer Games Strategy Plus։ 1997-03-25։ Արխիվացված է օրիգինալից 1997-06-14-ին։ Վերցված է 2010-11-02 
  20. The Gamecenter Editors։ «The Gamecenter Awards for 96»։ CNET Gamecenter։ Արխիվացված է օրիգինալից 1997-02-05-ին 
  21. The Best of '96(անգլ.) // Electronic Gaming Monthly. — Ziff Davis, 1997. — № 92. — С. 82—90.
  22. Origin Awards, List of Winners, 1997
  23. The PC Gamer Editors The 50 Best Games Ever(անգլ.) // PC Gamer US. — 1998. — Т. 5. — С. 86, 87, 89, 90, 92, 98, 101, 102, 109, 110, 113, 114, 117, 118, 125, 126, 129, 130.
  24. Cork Jeff (2009-11-16)։ «Game Informer's Top 100 Games Of All Time (Circa Issue 100)»։ Game Informer։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-02-13-ին։ Վերցված է 2013-12-02 
  25. Blache III, Fabian; Fielder, Lauren (2002), The History of Tomb Raider: The Games, GameSpot, p. 2, արխիվացված օրիգինալից 29 September 2007-ին, http://www.gamespot.com/features/tombraider_hist/p4_02.html, վերցված է 31 July 2007 
  26. Funk, Joe (August 1997), «Insert Coin (Editorial)», Electronic Gaming Monthly: 6, արխիվացված օրիգինալից 28 February 2005-ին, https://web.archive.org/web/20050228034236/http://www.cubeit.com/ctimes/news0057a.htm, վերցված է 31 July 2007  Արխիվացված է Փետրվար 28, 2005 Wayback Machine-ի միջոցով:
  27. Martin & Dave (December 1996), Tomb Raider review Archived 9 August 2007 at the Wayback Machine., Absolute PlayStation. Retrieved 2 August 2007.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Tombraider.com(անգլ.) — սերիալի պաշտոնական կայքը