Օձաբույս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օձաբույս
Aspidistra elatior1.jpg
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Ծնեբեկածաղկավորներ (Asparagales)
Ընտանիք Ծնեբեկազգիներ (Asparagaceae)
Ենթաընտանիք Nolinoideae
Ցեղ Օձաբույս (Aspidistra)
Ker Gawl., 1822

Օձաբույս (լատ.՝ Aspidistra), պատկանում է շուշանազգիների (Liliaceae) ընտանիքին։ Հայրենիքը Ճապոնիան և Չինաստանն է։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Aspidistra elatior 01.jpg

Կարծեք թե չոր օդը, փոշին, կիսաստվերը, անկանոն ջրելը, կամ ուժեղ տաքությունն ու ցուրտը այս բույսի վրա բոլորովին չեն ազդում։ Մշակության մեջ հատկապես հաճախ հանդիպում է A.elatior Blume տեսակը, որի տերևներից և տերևակոթուններից կազմված թուփը հասնում է 50-60 սմ բարձրության։ Երկար կոթուներով, կաշենման, էլիպսաձև տերևները աճում են ուղղակի կոճղարմատների վրա և պահպանվում են մի քանի տարի։ Ծաղիկները թագանման են, տգեղ, բաց կանաչավուն կամ գորշ դարչնագույն, մանուշակագույն սպիով, աճում են կոճղարմատի վրա անմիջապես հողի երեսին։ Օձաբույսն ունի նաև իր խայտաբղետ ձևը (A.fol.variegatis), որի տերևներն աչքի են ընկնում սպիտակ կամ ոսկեգույն գծերով։ Այդ գեղեցիկ, խայտաբղետ գույնը պահպանում է միայն լուսավոր տեղերում աճելիս։

Մշակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմացվում է թփի բաժանումով, գարնան վերջին։ Բաժանելիս պետք է աշխատել, որ տերևները կտրված կոճղարմատի հետ ունենան իրենց սեփական արմատները։ Ամռան ընթացքում խորհուրդ է տրվում բույսերը պահել ստվերում, առատորեն ջրելով և երբեմն սնուցելով գոմաղբահեղուկով։ Ձմռանը բույսը իրեն լավ է զգում 12-15° ջերմության, առատ լուսավորության պայմաններում։ Ջուրը տրվում է ըստ պահանջի։ Տարիքավոր բույսերի վերատնկումը կատարվում է երկու տարին մեկ, իսկ երիտասարդ բույսերինը՝ յուրաքանչյուր տարի, 3 մաս այգու հողից, 1 մաս տերևահողից կամ տորֆահողից, 1 մաս փտած գոմաղբից և 0,5 մաս ավազից պատրաստված հողախառնուրդում։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լայնորեն տարածված են թե՛ բնակարաններում և թե՛ ջերմոցներում։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Aspidistra acetabuliformis Y.Wan & C.C.Huang
  2. Aspidistra alata Tillich
  3. Aspidistra alternativa D.Fang & L.Y.Yu
  4. Aspidistra arnautovii Tillich
  5. Aspidistra atroviolacea Tillich
  6. Aspidistra austrosinensis Y.Wan & C.C.Huang
  7. Aspidistra bamaensis C.R.Lin, Y.Y.Liang & Yan Liu
  8. Aspidistra bicolor Tillich
  9. Aspidistra bogneri Tillich
  10. Aspidistra brachystyla Aver. & Tillich
  11. Aspidistra caespitosa C.Pei
  12. Aspidistra campanulata Tillich
  13. Aspidistra carinata Y.Wan & X.H.Lu
  14. Aspidistra carnosa Tillich
  15. Aspidistra cavicola D.Fang & K.C.Yen
  16. Aspidistra cerina G.Z.Li & S.C.Tang
  17. Aspidistra claviformis Y.Wan
  18. Aspidistra connata Tillich
  19. Aspidistra cruciformis Y.Wan & X.H.Lu
  20. Aspidistra cryptantha Tillich
  21. Aspidistra cyathiflora Y.Wan & C.C.Huang
  22. Aspidistra daibuensis Hayata
  23. Aspidistra daxinensis M.F.Hou & Yan Liu
  24. Aspidistra dodecandra (Gagnep.) Tillich
  25. Aspidistra dolichanthera X.X.Chen
  26. Aspidistra ebianensis K.Y.Lang & Z.Y.Zhu
  27. Aspidistra elatior BlumeАспидистра высокая
  28. Aspidistra fasciaria G.Z.Li
  29. Aspidistra fenghuangensis K.Y.Lang
  30. Aspidistra fimbriata F.T.Wang & K.Y.Lang
  31. Aspidistra flaviflora K.Y.Lang & Z.Y.Zhu
  32. Aspidistra foliosa Tillich
  33. Aspidistra fungilliformis Y.Wan
  34. Aspidistra geastrum Tillich
  35. Aspidistra glandulosa (Gagnep.) Tillich
  36. Aspidistra grandiflora Tillich
  37. Aspidistra guangxiensis S.C.Tang & Yan Liu
  38. Aspidistra hainanensis W.Y.Chun & F.C.How
  39. Aspidistra hekouensis H.Li, C.L.Long & Bogner
  40. Aspidistra huanjiangensis G.Z.Li & Y.G.Wei
  41. Aspidistra insularis Tillich
  42. Aspidistra larutensis W.J.de Wilde & A.Vogel
  43. Aspidistra lateralis Tillich
  44. Aspidistra leshanensis K.Y.Lang & Z.Y.Zhu
  45. Aspidistra leyeensis Y.Wan & C.C.Huang
  46. Aspidistra linearifolia Y.Wan & C.C.Huang
  47. Aspidistra lobata Tillich
  48. Aspidistra locii Arnautov & Bogner
  49. Aspidistra longanensis Y.Wan
  50. Aspidistra longifolia Hook.f.
  51. Aspidistra longiloba G.Z.Li
  52. Aspidistra longipedunculata D.Fang
  53. Aspidistra longipetala S.Z.Huang
  54. Aspidistra luodianensis D.D.Tao
  55. Aspidistra lurida Ker Gawl.
  56. Aspidistra lutea Tillich
  57. Aspidistra marasmioides Tillich
  58. Aspidistra marginella D.Fang & L.Zeng
  59. Aspidistra minutiflora Stapf
  60. Aspidistra molendinacea G.Z.Li & S.C.Tang
  61. Aspidistra muricata F.C.How
  62. Aspidistra mushaensis Hayata
  63. Aspidistra nanchuanensis Tillich
  64. Aspidistra nikolaii Aver. & Tillich
  65. Aspidistra oblanceifolia F.T.Wang & K.Y.Lang
  66. Aspidistra obliquipeltata D.Fang & L.Y.Yu
  67. Aspidistra oblongifolia F.T.Wang & K.Y.Lang
  68. Aspidistra omeiensis Z.Y.Zhu & J.L.Zhang
  69. Aspidistra opaca Tillich
  70. Aspidistra papillata G.Z.Li
  71. Aspidistra patentiloba Y.Wan & X.H.Lu
  72. Aspidistra petiolata Tillich
  73. Aspidistra pileata D.Fang & L.Y.Yu
  74. Aspidistra punctata Lindl.
  75. Aspidistra quadripartita G.Z.Li & S.C.Tang
  76. Aspidistra recondita Tillich
  77. Aspidistra renatae Bräuchler
  78. Aspidistra retusa K.Y.Lang & S.Z.Huang
  79. Aspidistra saxicola Y.Wan
  80. Aspidistra sichuanensis K.Y.Lang & Z.Y.Zhu
  81. Aspidistra spinula S.Z.He
  82. Aspidistra stricta Tillich
  83. Aspidistra subrotata Y.Wan & C.C.Huang
  84. Aspidistra superba Tillich
  85. Aspidistra sutepensis K.Larsen
  86. Aspidistra tonkinensis (Gagnep.) F.T.Wang & K.Y.Lang
  87. Aspidistra triloba F.T.Wang & K.Y.Lang
  88. Aspidistra tubiflora Tillich
  89. Aspidistra typica Baill.
  90. Aspidistra umbrosa Tillich
  91. Aspidistra urceolata F.T.Wang & K.Y.Lang
  92. Aspidistra xilinensis Y.Wan & X.H.Lu
  93. Aspidistra yingjiangensis L.J.Peng
  94. Aspidistra zongbayi K.Y.Lang & Z.Y.Zhu

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան