Օդրա (համակարգիչ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օդրա No. 1305, 1974

Օդրա (համակարգիչ), Լեհաստանի Վրոցլավ քաղաքում համակարգիչների արտադրության հոսքագիծ:

Արտադրությունը մեկնարկել է 1959-1960 թվականներին: 1001, 1002, 1003, 1013, 1103, 1204 մոդելները լեհական նախնական կառուցվածքն էին: 1304 և 1305 մոդելները ծրագրային պայմանավորվածության համաձայն ICL-ի (International Computers Limited) 1905 և 1906-ի ֆունկցիոնալ գործընկերներն էին[1]: Վերջին մոդելը 1325-ն էր՝ հիմնված ICL-ից երկու մոդելների վրա:

Անունը գալիս է Օդրա գետից, որը հոսում է Վրոցլավ քաղաքի միջով:

Համակարգիչները կառուցվել են Elwro արտադրական գործարանում, որը փակվել է 1989 թվականին:

ODRA-1002-ը ընդունակ է մեկ վայրկյանում ընդամենը 100-400 գործողություններ կատարել[2]:

1962 թվականին Elwro-ի աշխատակից Վիտալդ Պոդգորսկուն հաջողվեց համակարգչային խաղ ստեղծել ODRA-1003 նախատիպի վրա, դա Նիմ խաղի տարբերակի հարմարեցումն էր, ինչպես պատկերված էր Անցյալ տարի Մարիենբադում ֆիլմում: Համակարգիչը կարող էր խաղալ կատարյալ խաղ և երաշխավորել հաղթանակը: Խաղը երբեք չի տարածվել Elwro ընկերությունից դուրս, սակայն նրա տարբերակները հայտնվել են այլ վայրերում: Դա թերևս պատմության մեջ առաջին լեհական համակարգչային խաղն էր[3]:

ODRA-1204- ի կողմից օգտագործվող գործարկման համակարգը կոչվում էր SODA: Այն նախատեսված էր փոքր համակարգչի վրա աշխատելու առանց մագնիսական պահեստավորման և կարող է իրականացնել միաժամանակ բեռնում և ծրագրերի իրականացում[4]:

ODRA 1204 համակարգիչը Լենինգրադի թիմի կողմից օգտագործվել է 1976 թվականին ALGOL 68 կոմպիլյատորի կատարելագործման համար: ODRA 1204 -ը սինթետիկ վերլուծության է ենթարկվել, կոդի առաջացումը գործարկվում է IBM System/360 համակարգում[5]:

XXI դարում պահպանված համակարգիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

XXI դարի սկզբին գրեթե բոլոր համակարգիչները անջատվել էին կամ մասնատվել կամ տեղափոխվել թանգարաններ: Սակայն որոշները շարունակել են իրենց աշխատանքը: Ներկայումս գոյություն ունի Odra (KONSOLA 5.0) տերմինալի էմուլյատոր, որը վերստեղծում է համակարգչի աշխատանքը[6]:

  • 2003 թվականի հուլիսի 18-ին, 29 տարվա անխափան գործողությունից հետո, անջատվել է Odra համակարգիչը, որն օգտագործվել էր Վրոցլավի Hutmen ընկերության կողմից բաշխման համար:
  • 2010 և 2012 թվականներին Mera Elzab Zabrze ձեռնարկությունում շահագործումից հանվեցին Odra 1305 համակարգիչները: Նմանատիպ ցուցանմուշներից մեկը գտնվում է Կատովիցեի Համակարգիչների և ինֆորմատիկայի պատմության թանգարանում[7][8][9]:
  • Մինչև 2006 թվականի ամառը Odra 1305 համակարգիչն օգտագործվել է Ostroda -ի երկաթուղային կայարանում PKP ընկերության կողմից՝ մինչև անջատվելը[10]:
  • Մինչև 2010 թվականի ապրիլի 30-ը Վրոցլավ Բրոխուվ երկաթուղային կայարանում օգտագործվել է ևս մեկ Odra 1305 համակարգիչ[10]: Տեղական ժամանակով ժամը 22:00-ին համակարգիչը վերջնականապես անջատվել է և փոխարինվել ժամանակակից համակարգչով[11]:
  • Odra 1305- -ի ևս մեկ օրինակ օգտագործվել է Լուբլին Թաթարներ երկաթուղային կայարանում, այն անջատել է 2010 թվականի մայիսի 1-ին[11]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Bronisław Obirek "Maszyny analityczne organizacja zmechanizowanego obrachunku" Wydawnictwo Naukowo Techniczne, Warszawa 1970թ :

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «ODRA 1305»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 30 April 2010-ին։ Վերցված է 10 March 2010 
  2. Jadwiga Dutkiewicz (2003)։ «MIECZYSŁAW Warmus» (1st ed.)։ Wollongong։ էջեր 1–149։ ISBN 0-646-46844-8 
  3. Kluska Bartłomiej, Rozwadowski Mariusz (2011)։ Bajty polskie (լեհերեն)։ Łódź: Samizdat Orka։ էջ 6։ ISBN 978-83-927229-1-5 
  4. Władysław M. Turski (1968)։ «SODA—A Dual Activity Operating System»։ The Computer Journal 11 (2): 148–156։ doi:10.1093/comjnl/11.2.148 
  5. retrieved Wed Jun 22 07:18:41 EST 2011
  6. «Pomóżcie uruchomić komputer ODRA 1305» (լեհերեն)։ elektroda.pl։ Վերցված է 2017-05-14 
  7. Muzeum Historii Komputerów i Informatyki w Katowicach
  8. Galeria zdjęć - Oficjalna strona Muzeum Historii Komputerów i Informatyki
  9. http://www.muzeumkomputerow.edu.pl/pics/_galerie/98/p1240834.jpg
  10. 10,0 10,1 Jacek Bomersbach (25 April 2008)։ «Zabytkowa Odra pracuje na stacji kolejowej»։ Alert24.pl (լեհերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 30 May 2008-ին։ Վերցված է 26 April 2008 
  11. 11,0 11,1 Adam Urbanek (3 May 2010)։ «Wyłączono ostatni komputer Odra w Polsce!»։ Computerworld։ Վերցված է 30 May 2017