Վաճառական Գենչ-Օղլուևի եկամտաբեր տուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Museum Silhouette.svg
Վաճառական Գենչ-Օղլուևի եկամտաբեր տուն
Дом купца Генч-Оглуева.png
Տեսակ ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Երկիր Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Տեղագրություն Դոնի Ռոստով և Բոլշայա Սադովայա փողոց (Դոնի Ռոստով)
Ճարտարապետական ոճ էկլեկտիզմ և էկլեկտիկ ճարտարապետություն
Վաճառական Գենչ-Օղլուևի եկամտաբեր տունը գտնվում է Ռուսաստանում
Վաճառական Գենչ-Օղլուևի եկամտաբեր տուն
Կոորդինատներ: 47°13′15.970000100801″ հս․ լ. 39°42′48.760000098389″ ավ. ե. / 47.22110277780577547° հս․. լ. 39.71354444447177201° ավ. ե. / 47.22110277780577547; 39.71354444447177201

Վաճառական Գենչ-Օղլուևի եկամտաբեր տուն (ռուս.՝ Доходный дом купца Генч-Оглуева), Դոնի Ռոստովի առաջին բազմահարկ եկամտաբեր տունը[1], որը կառուցվել է 1883 թվականին ճարտարապետ Ալեքսանդր Պոմերանցևի նախագծով վաճառական Ստեփան Ֆեոդորի Գենչ-Օղլուևի համար[2]։ Գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցի և Սեմաշկոյի նրբանցքի անկյունում։ Շենքը կառուցվել է Էկլեկտիզմի ոգով[3] և ունի մշակութային ժառանգության օբյեկտի դաշնային նշանակության կարգավիճակ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1870-ական թվականների վերջում ռոստովցի խոշոր վաճառական Ստեփան Ֆեոդորի Գենչ-Օղլուևը որոշեց կառուցել սեփական եկամտաբեր տուն։ Դրա համար նա հրավիրեց ճարտարապետ Ալեքսանդր Պոմերանցևին։ Եկամտաբեր տան շինարարությունը սկսվեց 1880 թվականին և ավարտվեց 1883 թվականին: Սա Ռոստովում Պոմերանցևի նախագծով կառուցված առաջին շենքն է[2]։

Վաճառական Գենչ-Օղլուևը շենքը տալիս էր վարձակալությամբ: Առաջին հարկում առևտրային տարածքներ էին, իսկ նրանց վերևում տեղակայված էին գրասենյակներ և բնակարաններ: Գենչ-Օղլուևի տանը որոշ ժամանակ գործել է «Պրիազովսկի կրայ» թերթի տպարանը։ 1897 թվականից մինչև սեփական շենքի կառուցումը այստեղ է գործել Վոլգա-Կամյան բանկի բաժանմունքը[2]։

Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո շենքը պետականացվեց։ 1925 թվականի տվյալներով` այստեղ էին տեղակայված Հարավարևելյան առևտրային բաժնետիրական բանկը, «Նեֆտեսինդիկատի» Դոնի Ռոստովի շրջանի կառավարչությունը, «Մսամթերք» խանութը և այլ կազմակերպություններ: Երկրորդից չորրորդ հարկերում բնակարաններ էին։ 1930-ական թվականներին շենքում բացվեց «Ձուկ» խանութը[1]։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ավերվել է շենքի տանիքը։ 1948-1949 թվականներին շենքը վերականգնվել է ճարտարապետ Գ. Քալայջյանի ղեկավարությամբ։ Ընդ որում, թույլ են տրվել որոշ շեղումներ սկզբնական նախագծից. աղյուսե լսողական պատուհանները, առանց սայրաձողի և գագաթին ծովաձիուկով ցածր աշտարակ։ Չեն վերականգնվել մի քանի կորսված պատշգամբները[1]։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

П-աձև հատակագծով շենքը զբաղեցնում է թաղամասի նեղ հատված[4]։ Վաճառական Գենչ-Օղլուևի տունը չորսհարկանի է, ընդ որում, վերջինը ձեղնահարկ է։ Գլխավոր մուտքը գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցի և Սեմաշկոյի նրբանցքի անկյունում։ Շենքի ճարտարապետության ու դիզայնի մեջ ներդաշնակորեն համատեղված են ճարտարապետական տարբեր ոճերի տարրեր[2]։ Ճակատը ճոխ զարդարված է բարոկկո ոճով[4]։ Կոպտատաշ քարերը (ռուստեր) և զարդաքիվերը կլասիցիզմի տարրեր են։ Ճակտոնի փոքր աշտարակի պատկերը փոխառված է գոթիկայից[2]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Роль здания доходного дома в жизни города»։ grants.rsu.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2004-11-07-ին։ Վերցված է 2013-08-15 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Швецов С. Д. На высоком донском берегу: Очерки из прошлого Ростова. — Ростов, 1982. — С. 61—62.
  3. Кукушин B. C. Эклектика // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2
  4. 4,0 4,1 «Композиционное решение здания доходного дома»։ grants.rsu.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2004-11-07-ին։ Վերցված է 2013-08-15