Ստեփան Չորլյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Ստեփան Չորլյան
Ծնվել է13 մարտի, 1854
ԾննդավայրՄունջուսուն, Կեսարիայի գավառ, Անկարայի նահանգ
Մահացել է15 մայիսի, 1921
Ազգությունհայ
ԿրթությունԿ. Պոլ­սի Օս­մա­նյան դե­ղա­գոր­ծա­կան վար­ժա­րա­ն
Մասնագիտությունդեղագործ


Ստեփան Չորլյան (13 մարտի, 1854, Մունջուսուն, Կեսարիայի գավառ, Անկարայի նահանգ- 15 մայիսի, 1921), հայ դեղագործ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1854 թվականի մար­տի 13-ին Ան­կա­րա­յի նա­հան­գի Կե­սա­րի­ա­յի գա­վա­ռի Մուն­ջու­սուն գյու­ղում։ Նախ­նական կրթու­թյունն ստա­ցել է ծխա­կան դպրոցում։ Մեկ­նել է Թուրքիայի եվ­րոպա­կան մա­սում ապ­րող ազ­գա­կա­նի մոտ և շարունակել ու­սումը։ 1873-76 թվականներին ու­սա­նել է Կ․ Պոլսի Օս­մա­նյան դե­ղա­գոր­ծա­կան վար­ժա­րա­նում։ 1876 թվականին վե­րա­դար­ձել է ծննդա­վայր և դե­ղա­տուն հիմ­նել։ Շու­տով դար­ձել է գյու­ղի հմուտ դե­ղա­գոր­ծն ու բժիշ­կը։ 1880 թվականին փո­խադր­վել է Կեսարիա և Ու­զուն Չար­շը­ում («Եր­կար շու­կա») դե­ղա­տուն բա­ցել։ Կարճ ժամանակից նվաճել է տեղի բնակչության համակրանքը։

1900 թվականին, տես­նե­լով Կե­սա­րի­այ­ի Ավե­տի­սա­կան­նե­րի բե­մը դա­տարկ, կի­րա­կի օրե­րը քա­րոզ­ներ է տվել և հա­վա­տա­ցյալ ժո­ղովր­դին գո­հաց­րել։ 1903 թվականին ան­բա­սիր գոր­ծու­նե­ու­թյան համար երախ­տա­պարտ հա­վա­տա­ցյալ­նե­րից ոս­կե­զօծ Աստվածաշունչ է նվեր ստա­ցել։ 1907-1908 թվականներին Թա­լա­սի ամե­րի­կյան հի­վան­դա­նո­ցի դե­ղա­տա­նը դե­ղա­գործ է աշ­խա­տել և օգ­նել բժիշկ Դադ­դին։

1910 թվականին մեկ­նել է Եգիպտոս և մեկ տարի մնացել Ալեքսանդրիա քա­ղա­քում՝ եղ­բոր մոտ։ 1911 թվականին, վե­րա­դառ­նա­լով Սեթեն Էոնյու, Իս­պեն­ջյան դե­ղա­տան տնօ­րեն է աշ­խա­տել։ Հաճա­խ գնացել է մոտակա գյու­ղե­րը՝ քա­րո­զե­լու, բժշկե­լու, աղ­քատ­նե­րին դեղ բաժա­նե­լու։ 1913 թվականին գնել է Բե­ո­րեկ­ջի Չար­շը­սը­ում («Գա­թա­յա­ գործ­նե­րի շու­կա») Գալ­թաք­ճյան­նե­րին պատ­կա­նած դե­ղի մթե­րա­նո­ցը։

1915 թվականի տե­ղա­հա­նու­թյան ժա­մա­նակ, կա­ռա­վա­րու­թյան հրամանով, Ս. Չորլյանի ըն­տա­նի­քն ու ազ­գա­կան­նե­րը չեն աք­սոր­վել։ Պա­տե­րազ­մի ըն­թաց­քում աշխատել է Կեսարիայ­ում։ 1917 թվականի հու­լի­սին Մունջուսուն-Կեսարիա ճա­նա­պար­հին գո­ղե­րը կո­ղոպ­տել և դա­նա­կա­հա­րել են նրան։ Մա­հից փրկվել է հրաշ­քով։ 1920 թվականի վեր­ջե­րին ձեր­բա­կալ­վել է որ­պես հե­ղա­փո­խա­կան և բան­տարկ­վել ի թիվս մի շարք ակ­նա­ռու ան­ձանց։ Մեկ ամսից ազատ է ար­ձակ­վել՝ առող­ջու­թյու­նը իս­պառ քայ­քայ­ված և հի­վանդ վի­ճա­կում։

Մա­հա­ցել է 1921 թվականի մայիսի 15-ին՝ 67 տա­րե­կա­նում։ Կի­նը և երեք աղ­ջիկ­նե­րը տեղափոխվել են Ալեքսանդրիա:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ալ­պօ­յա­ճե­ան Ար­շակ, Պատ­մու­թիւն հայ Կե­սա­րի­ոյ, Բ. հա­տոր, Գա­հի­րէ, 1937։

Աղբյուր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։