Սամոբոր դղյակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Coa Illustration Elements Building Castle.svg
Սամոբոր դղյակ
SamoborCastleRuins Croatia.jpg
Տեսակդղյակ
ՏեղագրությունSamobor?
Վարչական միավորZagreb County?
ԵրկիրFlag of Croatia.svg Խորվաթիա
Կոորդինատներ: 45°47′56.200000098389″ հս․ լ. 15°41′53.470000099597″ ավ. ե. / 45.79894444447177193° հս․. լ. 15.69818611113877616° ավ. ե. / 45.79894444447177193; 15.69818611113877616
Samobor Castle Վիքիպահեստում

Սամոբոր դղյակ (խորվ.՝ Stari grad Samobor), ավերված դղյակ Թեպեչ բլրի գագաթին, Սամոբոր քաղաքում, Խորվաթիա: Մինչ այժմ կարելի է տարբերել հին ավերակները, վիթխարի դարպասները և պատերի մեծ մասը[1]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամրոցը կառուցել է բլրի գագաթին, Սավա գետի հովտի հյուսիս-արևմտյան մասում գտնվող կարևոր ճանապարհների խաչմերուկում, միջնադարյան առևտրային քաղաք՝ Սամոբորի վերևում: Այն կառուցվել է 1260-1264-ական թվականներին, բոհեմյան արքա՝ Օտկար 2-րդի կողմնակիցների կողմից, որը այդ ժամանակ պատերազմում էր հունգարացի թագավոր՝ Իշտվան 5-րդի դեմ: Խորվաթա-հունգարական ուժերը՝ Օկիչ իշխանի գլխավորությամբ գրավում են դղյակը, ինչի համար իշխանին շնորհել են Սամոբոր քաղաքը և տեղի հարկերը հավաքելու իրավունքը: Ի սկզբանե այն քարե դղյակ էր, որը կառուցվել էր ժայռային ելուստի վրա: Այն բաղկացած էր երեք մասերից: Կենտրոնական մասը հանդիսսանում է ամրոցի հնագույն հատվածը: Կենտրոնական մասի հարավ-արևելյան հատվածում տեղակայված էր բարձր պահակային աշտարակ, որի ավերակները ամրոցի պահպանված միակ ինքնօրինակ մասն էին: Պահակային աշտարակի կողքին տեղակայված է կիսակլոր աշտարակ` սուրբ Աննայի փոքրիկ գոթական մատուռով, որը կառուցվել է 16-րդ դարի երեսունական թվականներին[2]: Այդ ընթացքում սկսել է ամրոցի վերակառուցումը, որը իրականացվել էր ամրոցի կենտրոնական մասի դեպի հյուսիս ընդարձակմամբ: 17-18-րդ դարերում շարունակվել է ամրոցի թարմացումն ու վերակառուցումը[3]: Ամրոցի ներսում կառուցված վերջին շենքը հարավային մասում կառուցված երեք հարկանի տունն էր, որը դղյակի վերին հատվածների հետ ձևավորում է ներքին բակը: Այս շենքը դղյակը նախնական ամրաշինական նշանակությունից վերափոխել է բարոկկո ոճի քաղաքամերձ դղյակի: Դղյակի վեջին բնակիչները լքել են այն18-րդ դարի վերջում, որի արդյունքում դղյակը աստիճանաբար ավերվել է:

Հայտնի տերեր և կառավարիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամրոցի առաջին հայտնի տերը սլավոնական Բաբոնիչիների տոհմն էր: Նրանցից հետո ամրոցը անցել է հունգար-խորվաթական արքաների տիրաետության տակ: 15-րդ դարում ամրոցը դարձել է Ցելե կոմսերի սեփականությունը, իսկ 16-րդ դարի սկզբին այն պատկանել է ֆեոդալական Ֆրանկոպանների տոհմին: Տարբեր ժամանակաշրջաններում ամրոցի տերերը շատ հայտնի տոհմեր են եղել: Ամրոցի վերջին տերերը, ովքեր ապրել են այնտեղ Էրդելի-Կուլմեր կոմսերն էին: 1902 թվականին Սամոբոր քաղաքի մունիցիպալ խորհուրդը ամրոցը գնել է Մոնտուկուչչոլի ընտանիքից, և այդ ժամանակից սկսած ամրոցը և հարակից տարածքը ծառայում են որպես զբոսախնջույքների վայր[4]:

Վերակառուցում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այժմ Սամբոր ամրոցը միայն տպավորիչ ավերակ է Վուգրինշակ առվակի վրա, Սմոբոր քաղաքի կենտրոնում, չնայած գոյություն ունի ամրոցի վերակառուցման ծրագիր: Այժմ վերականգնվել են միայն մատուռի պատերը, որոնց համար օգտագործվել են քարեր` ավերված ամրոցի տարբեր մասերից:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Stari grad ponad Samobora»։ Hrvatska radiotelevizija։ Վերցված է 2018-05-20 
  2. «Turistički klaster po Sutli i Žumberku | Klaster | Objekti | Stari grad Samobor»։ www.sutla-zumberak.hr։ Վերցված է 2018-05-20 
  3. «Turistička zajednica Zagrebačke županije» (խորվաթերեն)։ Turistička zajednica Zagrebačke županije։ Վերցված է 2018-05-20 
  4. «Službene stranice Grada Samobora - U obilasku gradom - Stari grad Samobor»։ 2010-03-28։ Վերցված է 2018-05-20