Սահմանադրական խորհուրդ (Ֆրանսիա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սահմանադրական խորհուրդ Մոնպանսիե փողոց 2, Փարիզ, Ֆրանսիա

Ֆրանսիայի Սահմանադրական խորհուրդ, ստեղծվել է Ֆրանսիայի հինգերորդ հանրապետության սահմանադրությամբ՝ 1958 թվականի հոկտեմբերի 4-ին:[1] Ապահովում է ազգային ընտրությունների ու հանրաքվեների կանոնավորությունը, իրեն վերաբերող օրենքների ու որոշ կանոնակարգերի՝ սահմանադրականությանը համապատասխանության մասին եզրակացություն է տալիս և ունի մի շարք այլ կարևոր գործառույթներ: Գեներալ Շառլ դը Գոլը մի մտավախություն ուներ. չէր ցանկանում, որպեսզի Սահմանադրական խորհուրդը նմանվի դատավորների կառավարության: Նրա համար բարձրագույն դատարանը ժողովուրդն էր:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սահմանադրական խորհուրդը սկսեց գործել 1959 թվականի մարտի 5-ից: Առաջին նախագահ դարձավ նախկին դեսպան Լեոն Նոելն ու հանրապետության նախկին երկու նախագահները՝ Վենսան Օղիոլն ու Ռընե Կոտին: Առաջին նիստը գումարվեց 8 օր անց:

Նմանատիպ իրավական հաստատության ստեղծման ձեռքբերումն այն էր, որ խորհրդարանական հանրապետությունները երբևէ չէին համաձայնել այնպիսի իրավական մարմինների ստեղծմանը, որոնք կխոչընդոտեին խորհրդարանական ժողովներին:

Ինչևէ, Սահմանադրական խորհուրդն ավելի հզորացավ 1970-ականներից սկսած, երբ 1971 թվականի հուլիսի 16-ին Միավորման ազատության մասին որոշում ընդունվեց :

Կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սահմանադրական խորհուրդը բաղկացած է 9 անդամից, ովքեր նշանակվում են հանրապետության նախագահի ու խորհրդարանական պալատների նախագահների կողմից: Հանրապետության նախկին նախագահները ևս անդամակցում են, բայց չեն կարող նախագահել:

Սահմանադրական խորհրդի կազմը՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դրությամբ[2]

Անուն, ազգանուն Մանդատ Նշանակող մարմինը
Վալերի Ժիսկար դ՛Էստեն 1981 թ.-ից ցմահ Իրավական անդամ, նախագահում է՝ սկսած 2004 թվականից
Լորան Ֆաբիուս(նախագահ) 2016-2025 Ֆրանսուա Օլանդ
Միշել Շաղաս 2010-2019 Նիկոլա Սարկոզի
Կլեղ Բազի-Մալողի 2010-2022 Բեղնաղ Ակովեղ, Կլոդ Բաղտոլոն
Նիկոլ Մաստղաչի 2013-2022 Ֆրանսուա Օլանդ
Նիկոլ Բելուբե 2013-2022 Ժան-Պիեղ Բել
Լիոնել Ժոսպեն 2015-2019 Կլոդ Բաղտոլոն
Ժան-Ժակ Իեստ 2015-2019 Ժեղաղ Լաղշե
Միշել Պինո 2016-2025 Ժեղաղ Լաղշե



Հանրապետության նախկին նախագահները, ովքեր Սահմանադրական խորհրդի անդամ են, բայց չեն նախագահում

Անուն, ազգանուն Սկսած Մինչև
Ժակ Շիրակ 2007 թվականից 2011 թվականի մարտ
Նիկոլա Սարկոզի 2012 թվականից 2013 թվականի հուլիս


Խորհրդի անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդամների նշանակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սահմանադրական խորհրդի լոգո, կիրառվում է 2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ից սկսած

Ֆրանսիայի Սահմանադրական խորհուրդը բաղկացած է 9 դատավորից, որոնք նշանակվում են 9-ամյա ժամկետով, իսկ յուրաքանչյուր 3 տարին մեկ անգամ նրանց մեկ երրորդ մասը վերանշանակվում է: Հանրապետության, Սենատի ու Ազգային ժողովի նախագահներից յուրաքանչյուրը նշանակում են երեքական անդամ, իսկ հանրապետության նախկին նախագահները իրավական հիմքերով ու ցմահ Սահմանադրական խորհրդի անդամ են դառնում: Անդամների հաջորդ նշանակումը տեղի է ունենալու 2019 թվականի փետրվարին:

Խորհրդարանական վետո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2008 թվականի հուլիսի 23-ի Սահմանադրական օրենքի ընդունումից հետո մշտական հանձնաժողովները կարող են վետոյով արգելել Սահմանադրական խորհրդի անդամների նշանակումը:[3]

Սահմանադրական խորհրդի նիստերի դահլիճը

Խորհրդականի մանդատ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իրենց գործառույթներն իրականացնելիս Սահմանադրական խորհրդի անդամները չեն կարող նշանակվել հանրային որևէ աշխատանքի և ոչ էլ ավելի բարձր պաշտոնի, եթե գործիչ են: Մինչդեռ, նրանց արգելված չէ համալսարանում դասախոսել: Նրանք իրավունք ունեն դադարեցնել իրենց պաշտոնավարումը, իսկ պաշտոնից կարող են ազատվել անհամատեղելիության, անկախության կամ արժանապատվության ոտնահարման կամ ֆիզիկական մշտական անկարողության պատճառով, որը պետք է հաստատվի Սահմանադրական խորհրդի կողմից:

Սահմանադրական խորհրդի նախագահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սահմանադրական խորհրդի ներկայիս նախագահ՝ Լորան Ֆաբիուս

Նշանակվում է հանրապետության նախագահի կողմից` իրավական կարգով նշանակված անդամներից: Խորհրդի նիստ է հրավիրում, նախագահում է այն, նշանակում է զեկուցողներին ու բաշխում է ձայները: Գործառույթներն իրականացնելու անհնարինության դեպքում նախագահում է խորհրդի՝ տարիքով մեծ անդամը:

Սահմանադրական խորհրդի նախագահների ցուցակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լեոն Նոել, 03.05.1959-03.05.1965,
  • Գաստոն Պալեվսկի, 03.05.1965-03.05.1974,
  • Ղոժե Ֆղեյ, 03.05.1974-03.04.1983,
  • Դանիել Մեյե, 0.04.1983-03.05.1986,
  • Ղոբեղ Բադինտեղ, 03.05.1986-03.05.1995,
  • Ղոլան Դյումա, 03.08.1995-03.01.2000,
  • Իվ Գենա, ժամանակավոր պաշտոնակատար՝ որպես խորհրդի տարիքով ամենամեծ անդամ, 03.23.1999-03.01.2000,
  • Իվ Գենա, 03.01.2000-03.09.2004,
  • Պիեղ Մազո, 03.09.2004-03.03.2007,
  • Ժան-Լուի Դեբղե,03.05.2007-03.04.2016 և
  • Լորան Ֆաբիուս, 03.08.2016-մինչ օրս:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/francais/le-conseil-constitutionnel/presentation-generale/presentation-generale.206.html
  2. http://www.vie-publique.fr/decouverte-institutions/institutions/fonctionnement/autres-institutions/conseil-constitutionnel/comment-est-compose-conseil-constitutionnel.html
  3. http://www.vie-publique.fr/decouverte-institutions/institutions/fonctionnement/autres-institutions/conseil-constitutionnel/comment-est-compose-conseil-constitutionnel.html