Ջրածնի իզոտոպներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Hydrogen Deuterium Tritium Nuclei Schmatic-ru.svg

Ջրածնի իզոտոպներ, ջրածին քիմիական տարրի ատոմների տարատեսակներ են (միջուկի միևնույն լիցքով), որոնք տարբերվում են նեյտրոնների թվով։ Ներկայումս հայտնի է ջրածնի 7 իզոտոպ

Բնության մեջ ջրածնի ամենատարածված իզոտոպը պրոտիումն է 1H (99,984 %): Ջրածնի մյուս իզոտոպը դեյտերումն է 2Н (կամ D), չնայած այն բանին, որ բնության մեջ քիչ է տարածված (0,0156 %), այն շատ մեծ կիրառություն ունի քիմիական հետազոտություններում։ Օրինակ, դեյտերիում պարունակող միացությունները օգտագործում են միջուկային մագնիսական ռեզոնանսի սպեկտրոսկոպում։ Հատկապես կարևոր են դեյտերումային միացությունները (այսպես կոչված դեյտերումային պիտակներով միացություններ) ջրածնի ատոմների մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաների ուսումնասիրման համար։

Ջրածնի իզոտոպների աղյուսակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

քիմիական նշանը
տարրի
անվանումը Միջուկի լիցքը` Z (պրոտոն) N(նեյտրոն) Իզոտոպի զանգված[1]
(Զանգվածի ատոմային միավոր)
կիսատրոհման ժամանակաշրջան (տարի)[2]
(T1/2)
տրոհման ձևերը Սպինը[2]
Գրգռման էներգիա (ըոտ էլեկտրոն-վոլտի)
1 Պրոտիում 1 0 1.00782503223 Կայուն է (> 6.6) 12+
2H Դեյտերիում 1 1 2.01410177812 կայուն 1+
3H Տրիտիում 1 2 3.0160492779 12.32 β 12+
4H Կվադիում 1 3 4.02643 1.39
[4.6]
n 2
5H Ջրածին-5`Պենտիում 1 4 5.03531 > 9.1 ? n (12+)
6H Ջրածին-6` Հեքսիում 1 5 6.04496 2.90
[1.6]
3n, 4n 2
7H Ջրածին-7` Սեպտիում 1 6 7.05275[Ն 1]: 2.3
[20]
12+

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Զուտ փորձարարական արդյունք չէ, նշանակությունը մասամբ հիմնվում է էքստրապոլյացիայի վրա

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Տվյալները ըստ՝ Wang M., Audi G., Wapstra A. H., Kondev F. G., MacCormick M., Xu X., Pfeiffer B. The Ame2012 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs, and references Archived 2017-02-14 at the Wayback Machine. (անգլ.) // Chinese Physics C. — 2012. — Vol. 36, iss. 12. — P. 7. — doi:10.1088/1674-1137/36/12/003.</
  2. 2,0 2,1 Տվյալները ըստ՝ Audi G., Bersillon O., Blachot J., Wapstra A. H. The NUBASE evaluation of nuclear and decay properties // Nuclear Physics A. — 2003. — Т. 729. — С. 3—128. — doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001. — Bibcode: 2003NuPhA.729....3A.