Որակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Որակը կոմպլեքսային հասկացություն է, որը բնութագրում է գործունեության բոլոր կողմերը՝ ռազմավարության մշակում, արտադրության կազմակերպում, մարքեթինգ և այլն։ Ժամանակակից գրականության և պրակտիկայի մեջ գոյություն ունեն որակ հասկացության բազմաթիվ մեկնաբանություններ։ Ստանդարտավորման միջազգային կազմակերպությունը որակը սահմանում է որպես ծառայության կամ արտադրանքի հատկությունների այն ամբողջությունը/ միասնությունը/, որը տվյալ արտադրանքին կամ ծառայությանը հնարավորություն է տալիս բավարարելու խոստացված/պայմանավորված/ կամ ենթադրելի պահանջմունքները։

Հիմնական հասկացություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շուկայական տնտեսությունում որակի խնդիրը կարևոր ֆակտոր է հանդիսանում կենսամակարդակի բարձրացման, սոցիալական, տնտեսական և էկոլոգիական ապահովության գործում։ Որակի կառավարումը նկարագրվում է Բուրգի տեսքով։

Բուրգի վերնամասում գտնվում է TQM (total quality management)-ը, որը ենթադրում է ամբողջ աշխատանքի բարձր որակ՝ արտադրության պահանջվող որակը ապահովելու համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի աշխատանքի որակը, որն անմիջականորեն կապված է արտադրանքի թողարկման հետ։ Արտադրանքի որակը հիմք է հանդիսանում, ինչպես նաև հետևանք աշխատանքի որակի։ Այստեղ հաշվի է առնվում տարեկան արտադրանքը, սպառողների կարծիքը։ Աշխատանքի որակն անմիջականորեն կապված է կազմակերպության ֆունկցիոնալացման հետ։ Դա կառավարման և ղեկավարման որակն է (պլանավորում, վերլուծություն, վերահսկում)։ Պլանավորման որակից է կախված նպատակադրված պլաններին հասնելը և կազմակերպության որակը։ Շուկայական տնտեսությունում որակը դիտակվում է սպառողի տեսանկյունից։ Ապրանքի որակի համապատասխանեցումը իր անմիջական սպառողի պահանջներին ծագել է հենց շուկայական տնտեսության պայմաններում։ Որակի գնահատման կարևարագույն հատկանիշներն են՝

  • Տեխնիկական մակարդակ-այն արտացոլում է գիտատեխնիկական նվաճումներում մատերիալիզացիան,
  • Էսթետիկ մակարդակ- այն բնութագրվում է հատկանիշների մի ամբողջությամբ՝ կապված գեղագիտական/գեղարվեստական զգացողությունների և հայացքների հետ,
  • Շահագործման /օգտագործման/ մակարդակ- կապված առտադրության օգտագործման տեխնիկական կողմի հետ (վերանորոգում ևայլն),
  • Տեխնիկական որակ- ներկայացնում է համահունչ կապը ենթադրյալ փաստացի սպառողական հատկանիշների և արտադրանքի օգտագործման միջև (ֆունկցիոնալ հստակություն, վստահություն, ծառայութըան տևողության ծամկետ)։

Այսպիսով, որակը հանդիսանում է կոմպլեքսային հասկացություն, որն արտացոլում է կազմակերպության գործունեության բոլոր կողմերը։ Այն կարևոր դեր է խաղում սպառման շուկայում և ապահովում է ապրանքի մրցունակությունը։ Որակի համար, որպես կառավարման օբյեկտի, էական են կառավառման բոլոր հիմնական մասերը՝ պլանավորում, վերլուծություն, վերահսկում։ Աստիճանավորումը (градация) վերաբերում է ապրանքների որակը գնահատելուն՝ կախված նախօրոք որոշված չափանիշներից։ Ըստ այս մոտեցման, բարձր գինը դեռևս չի նշանակում բարձր որակ, և հակառակը։ Գնահատումը կախված է նախապես մեր կողմից ընտրված չափանիշներից։ Օրինակ՝ եթե գնահատելու լինենք հացը՝սև հացն ավելի թանկ է գնով է վաճառվում, քանի որ դրա բաղադրության մեջ կա տարեկանի ալյուր, որը թանկ է։ Սակայն սա դեռևս չի նշանակում, որ սև հացն ավելի լավն է, քան սպիտակը(նայած որակի գնահատման ինչ տեսանկյունից կնայենք)։