Շաղկապ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Շաղկապ, նյութական իմաստից զուրկ, քերականական հարաբերություններ արտահայտող խոսքի մաս։ Արտահայտում է առարկաների, երևույթների միջև դրսևորվող համադասական հարաբերություներ։

Շաղկապներն իրար են կապում նախադասության համազոր և համադաս նախադասություններ, իսկ բարդ ստորադասական նախադասություններում՝ երկրորդական նախադասությունները գլխավորի և միմյանց հետ։

Համադասական շաղկապներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համադասական շախկապների դերը համադաս անդամների ու նախադասությունների կապակցումն է։ Այս շաղկապները կապակցում են նախադասության բազմակի անդամներ կամ համադաս նախադասություններ՝ և, ու, բայց, սակայն, իսկ, այլ, կամ, էլ, նաև, այլև, ապա, այսինքն, թե՛...թե՛, ոչ՛...ոչ՛ և այլն։

Ստորադասական շաղկապ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս շաղկապները բարդ ստորադասական նախադասության ստորադաս նախադասությունը կապակցում են գերադաս նախադասությանը՝ որ, թե, եթե, որպեսզի, որովհետև, թեև, թեկուզ, թեպետ, հենց որ, մինչ, մինչև, մինչդեռ, ուրեմն, քան և այլն։

Այն շաղկապները, որոնք ցույց են տալիս նախադասության արտահայտած մտքի եզրակացությունը, հետևությունը կամ հաստատումը կոչվում են ամփոփիչ շաղկապներ: Այսպես՝ լատիներեն՝ «Cogito ergo sum» արտահայտության մեջ «ergo» բառն այսպիսի շաղկապ է[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հ․Զ․ Պետրոսյան, Ս․Ա․ Գալստյան, Թ․Ա․ Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ․Բ․ Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 10։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լևոն Եզեկյան, Հայոց լեզու, Երևան 2007
  • Յուրի Ավետիսյան, Հ. Զաքարյան, Հայոց լեզու