Նուրուլլայի մզկիթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նուրուլլայի մզկիթ
Kazan Nurulla Mosque 08-2016.jpg
Տեսակմզկիթ և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՎարչատարածքԿազան
Ճարտարապետություն
Կոորդինատներ: 55°46′58.460000101596″ հս․ լ. 49°6′52.400000101608″ ավ. ե. / 55.78290555558377406° հս․. լ. 49.11455555558377739° ավ. ե. / 55.78290555558377406; 49.11455555558377739

Նուրուլլայի մզկիթ (թաթ.՝ Нурулла мәчете, «Сенная» и «Седьмая соборная мечеть»), պաշտամունքային շինություն, կառուցված Կազանի պատմական Հին Թաթարական ավանի Խոտի շուկայի կենտրոնում, Մոսկովյան փողոցում, 1845-1849 թվականներին ճարտարապետ Ա. Ի. Պեսկեի կողմից, առևտրական խորհրդատուներ Յունուսով եղբայրների, Իբրահիմի (1806-1886 թթ.) և Իսահակի (1810-1884 թթ.) աջակցությամբ և նրանց հոր, առաջին գիլդիայի առևտրական Գուբայդուլլա Յունուսովի (1776-1849 թթ.) կտակած միջոցներով: Նախագծի հեղինակն է Ա. Կ. Լոմանը:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մզկիթը երկհարկանի է, ունի գմբեթավոր դահլիճ և հարավային մուտքի կողմից եռահարկ գլանաձև մինարե: Մզկիթի նկարազարդումները նման են միջնադարյան Վոլգյան Բուլղարիայի և Մերձավոր Արևելքի համանման շինությունների նախշազարդերին:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1890-1908 թվականների իմամ-խաթիբի պարտականությունները կատարել է հայտնի հասարակական և քաղաքական գործիչ «Ազատ» թերթի հրատարակիչ Գաբդուլլա Աբդուլքարիմովիչ Ապանաևը:

Մզկիթը փակվում է 1929 թվականի նոյեմբերի 16-ին Թաթարստանի ինքնավար հանրապետության կենտգործկոմի որոշմամբ, իսկ մինարեթը ապամոնտաժվում է: Մինչև 1992 թվականը մզկիթը օգտագործվում էր, որպես բնակարան և գրասենյակ: Թաթարական ԱԽՍՀ նախարարների խորհրդի 23.01.1981 թվականի № 601 որոշմամբ մզկիթը ճանաչվել է որպես ճարտարապետան հուշարձան:

1992 թվականին մզկիթն անվանափոխվեց «Նուրուլլա» և վերադարձվեց հավատացյալներին: 1990-1995 թվականներին վերակառուցվել է Ռ. Վ. Բիլալովի կողմից, միաժամանակ վերականգնվել է նաև մինարեթը:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]