Նորվեգիայի խորհրդարանական ընտրություններ 2013

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Խորհրդարանական ընտրություններ Նորվեգիայում, որը տեղի է ունեցել 2013 թվականի սեպտեմբերի 9-ին[1]: Ընտրությունների միջոցով ընտրվել են Ստորտինգի 169 պատգամավոր: Խորհրդարանական մեծամասնության համար անհրաժեշտ է ունենալ առնվազն խորհրդարանի 85 մանդատ:

Խորհրդարանի պատգամավորների ընդհանուր տեղերը 169 է, սակայն սահմանադրության մեջ որոշակի փոփոխություններ կատարելուց հետո մի քանի կոմունաներ կկորցնեն պատգամավոր ունենալու ներկա իրավունքը, իսկ մի քանիսն էլ՝ կստանան նման իրավունք: Հեդմարկ, Սոգն օգ Ֆյուրանե, Նուր Տրյոնդելագ, Նուրլան և Թրոմս կոմսությունները յուրաքանչյուրը մեկ մանդատ կորցրեցին: Միևնույն ժամանակ Ակերսհուս, Հորդլանդ և Ռուգլան կոմսությունները մեկ մանդատով ավելացրել են իրենց տեղերը խորհրդարանում: Մայրաքաղաք Օսլոն ստացավ երկու լրացուցիչ մանդատ:

Նախընտրական քարոզարշավ և արդյունքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս ընտրությունները ներկա վարչապետ Ենս Սթոլթենբերգի համար չորրորդն էր, ով պարտություն էր կրել 2001 թվականի ընտրություններում, բայց այնուհետև հաղթելով 2005 և 2009 թվականներին: Այն նաև երրորդ ընտրություններն էր 2005 թվականին ձևավորված և Աշխատավորական, Ձախ սոցիալիստական և Կենտրոնամետ կուսակցություններից կազմված «կարմրականաչավուն կոալիցիայի» համար:

Ընտրությունները ավարտվեցին ոչ սոցիալիստական ընդդիմության հաղթանակով, ովքեր 169 պատգամավորական մանդատից ստացան 96 տեղ: Քվեարկության ամենաբարձր ցուցանիշը արձանագրվեց պահպանողականների մոտ, ինչը հաջորդ վարչապետ դարձրեց կուսակցության առաջնորդ Էռնա Սուլբերգին: Նախկինում իշխող Աշխատավորական կուսակցությունը մնաց խորհրդարանի ամենախոշոր կուսակցությունը, սակայն չընդգրկվեց Նորվեգիայի կառավարության աշխատանքներում: Ազատ պահպանողականները, չնայած որ փոքր-ինչ զիջեցին իրենց դիրքերը դադարելով լինել խորհրդարանի երկրորդ ուժը, այնուամենայնիվ ոչ սոցիալիստական կառավարության մաս կազմելու համար բանակցություններ սկսեցին:

Ազատական և Քրիստոնեական ժողովրդավարները նույնպես գործունեություն իրականացրեցին կառավարության փոփոխության ուղղությամբ: «Կարմրա-կանաչավուն կոալիցիայի» երկու նոր անդամներ նույնպես կորուստներ կրեցին: Բայց եթե կենտրոնամետները կորցրեցին ընդամենը մեկ պատգամավորական մանդատ, ապա ձախ սոցիալիստները մեծ դժվարությամբ կարողացան անցնել նվազագույն 4 % շեմը: Կանաչները, ովքեր չեն սատարում ո՛չ «Կարմրա-կանաչավուն կոալիցիային», ո՛չ կենտրոնամետների ընդդիմությանը, կարողացան ստանալ իրենց առաջին մանդատը:

Ընտրություններին մասնակցող կուսակցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորհրդարանական կուսակցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտախորհրդարանական կուսակցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Նորվեգիայի կարմիրների կուսակցություն (նորվ.՝ Rødt), առաջնորդ Բյորնար Մոքսենս: 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով արտախորհրդարանական խոշորագույն կուսակցությունն է՝ հավաքելով 1,3 % ձայն:
  • Նորվեգիայի թոշակառուների կուսակցություն (նորվ.՝ Pensjonistpartiet), առաջնորդ Էինար Լոնսթադ: 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով արտախորհրդարանական երկրորդ կուսակցությունն է՝ հավաքելով 0,4 % ձայն: Ներկայացնում է 12 շրջան:
  • Նորվեգիայի կանաչների կուսակցություն (նորվ.՝ Miljøpartiet De Grønne), առաջնորդներ Հանա Մարկուսեն և Հարալդ Ա.Նիսեն: 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով արտախորհրդարանական երրորդ կուսակցությունն է՝ ստանալով 0,3 % ձայն: Սակայն հաջողության է հասել 2011 թվականի տեղական ընտրություններում:
  • Նորվեգիայի ափերի կուսակցություն (նորվ.՝ Kystpartiet), առաջնորդ Բենգթ Սթաբրուն Յոհանես: 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով արտախորհրդարանական չորրորդ կուսակցությունն է՝ հավաքելով 0,2 % ձայն: Գործնականում տարածաշրջանային կուսակցություն է՝ Ֆինմարք, Թրոմս և Նուրլան կոմսություններում հավաքելով ամենաշատ ձայները: Չնայած տարածաշրջանային կուսակցություն լինելուն՝ հանդես է գալիս երկրի ամբողջ տարածքում:
  • [Նորվեգիայի քրիստոնեական միասնության կուսակցություն] (նորվ.՝ Kristent Samlingsparti), առաջնորդ Մորտեն Սելվեն: 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով արտախորհրդարանական հինգերորդ կուսակցությունն է՝ հավաքելով 0,2 % ձայն: Հանդես է գալիս 12 շրջաններում:
  • Նորվեգիայի դեմոկրատներ կուսակցություն (նորվ.՝ Demokratene i Norge, DEM), առաջնորդ Էլիզաբեթ Ռու Ստրենկբո: 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով արտախորհրդարանական վեցերորդ կուսակցությունն է՝ հավաքելով 0,1 % ձայն: Հանդես է գալիս 12 շրջաններում:
  • Նորվեգիայի կոմունիստական կուսակցություն (նորվ.՝ Norges Kommunistiske Parti), առաջնորդ Սվեն Յակոբսեն Հակոն: Հանդիսանում է Նորվեգիայի ամենահին կուսակցություններից: Հանդես է գալիս 7 շրջաններում:
  • Նորվեգիայի ազատական ժողովրդական կուսակցություն (նորվ.՝ Det Liberale Folkeparti), առաջնորդ Վեգարդ Մարտինես: Հանդես է գալիս 6 շրջաններում:
  • Նորվեգիայի քրիստոնեաներ կուսակցություն (նորվ.՝ De kristne), առաջնորդ Էրիկ Սել: Հիմնադրվել է 2011 թվականին Հորդլանդ կոմսությունում Բյոմլու կոմունայում: Տեղական ընտրություններում հավաքել է 6,5 % ձայն՝ ստանալով տեղական խորհրդում երկու մանդատ: Ներկայացված է բոլոր համայնքներում:
  • Նորվեգիայի ծովահենների կուսակցություն (նորվ.՝ Piratpartiet), առաջնորդ Էիսթեն Յակոբսեն: Հիմնադրվել է 2012 թվականին: Ներկայացված է բոլոր համայնքներում:
  • Լոֆոտենյան, Վեստերոլեն և Սենյա կղզիներում նավթահանքերի շահագործման դեմ հանդես եկող ժողովրդական ցուցակ (նորվ.՝ (Folkeliste mot oljeboring i Lofoten, Vesterålen og Senja), առաջին թեկնածու Էիսթեյն Մեյեր Յոհանեսեն: Ներկայացված է միայն Նուրլան կոմսությունում:
  • «Ժողովրդի իշխանություն» (նորվ.՝ Folkemakten), առաջնորդ Սիվ Գորբից: Հիմնադրվել է 2012 թվականին: Հանդես է գալիս միայն Հորդլանդ կոմսությունում:
  • Հասարակության կուսակցություն (նորվ.՝ Samfunnspartiet), առաջնորդ Էիսթեին Մեյեր Յոհանեսեն: Գաղափարախոսությամբ անարխիստներ են: Հատուկ ուշադրություն են դարձնում Հյուսիսային Նորվեգիային: Հանդես է գալիս միայն 4 շրջաններում:
  • «Ալտայի համար հիվանդանոցներ» (նորվ.՝ Sykehus til Alta): Հանդես է գալիս Ալտա քաղաքում նոր ժամանակակից հիվանդանոցի կառուցման հարցի լուծման ուղղությամբ: Հանդես է գալիս միայն Ֆինմարք կոմսությունում:

Հասարակական կարծիքի հարցումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընտրությունների նախաշեմին տարբեր կազմակերպություններ իրականացնում են հասարակական կարծիքի հարցումներ: Ստորև ներկայացվում է հասարակական հարցումների արդյունքները ըստ ամիսների սկսած 2012 թվականի հունվարից:

Հարցման ժամանակաշրջան[2] Կարմրա-կանաչավուն կոալիցիա Կենտրոնամետ ընդդիմություն Այլ ՆԱշԿ+ՆԿԿ+ՆՁՍԿ ՆՊԿ+ՆԶԿ+ՆՔԿ+ՆԱԿ Տարբերություն
ՆԱշԿ ՆԿԿ ՆՁՍԿ ՆՊԿ ՆԶԿ ՆՔԿ ՆԱԿ
Սեպտեմբեր 2013 29,4 % 5,1 % 5,0 % 27,0 % 16,0 % 6,1 % 5,5 % 6,0 % 39,5 % 54,6 % +15,1
Օգոստոս 2013 29,0 % 5,3 % 4,3 % 28,9 % 15,2 % 5,4 % 5,3 % 6,5 % 38,6 % 54,8 % +16,2
Հուլիս 2013 28,0 % 4,6 % 3,9 % 31,6 % 16,2 % 5,2 % 5,2 % 5,5 % 36,5 % 58,2 % +21,7
Հունիս 2013 28,6 % 4,5 % 4,3 % 32,0 % 16,4 % 5,3 % 4,2 % 4,6 % 37,4 % 57,9 % +20,5
Մայիս 2013 28,9 % 4,5 % 4,7 % 31,8 % 16,0 % 5,3 % 4,7 % 4,2 % 38,1 % 57,8 % +19,7
Ապրիլ 2013 27,7 % 4,8 % 5,0 % 32,6 % 16,5 % 5,1 % 4,5 % 3,8 % 37,5 % 58,7 % +21,2
Մարտ 2013 28,1 % 4,8 % 4,4 % 32,4 % 16,8 % 4,7 % 5,2 % 3,5 % 37,3 % 59,1 % +21,8
Փետրվար 2013 28,4 % 4,7 % 4,9 % 32,9 % 15,6 % 5,3 % 4,5 % 3,6 % 38,0 % 58,3 % +20,3
Հունվար 2013 28,6 % 4,4 % 4,1 % 33,6 % 15,9 % 5,5 % 4,4 % 3,2 % 37,1 % 59,4 % +22,3
Դեկտեմբեր 2012 28,6 % 4,7 % 4,3 % 32,0 % 16,2 % 5,3 % 5,2 % 3,5 % 37,6 % 58,7 % +21,1
Նոյեմբեր 2012 29,6 % 4,5 % 4,4 % 31,4 % 17,0 % 5,0 % 4,9 % 3,0 % 38,5 % 58,3 % +19,8
Հոկտեմբեր 2012 27,8 % 4,4 % 4,1 % 33,9 % 17,2 % 5,0 % 4,5 % 3,2 % 36,3 % 60,6 % +24,3
Սեպտեմբեր 2012 29,2 % 4,3 % 3,9 % 33,5 % 16,6 % 5,2 % 3,9 % 3,4 % 37,4 % 59,2 % +21,8
Օգոստոս 2012 30,2 % 4,4 % 4,0 % 31,6 % 17,3 % 4,6 % 4,7 % 3,3 % 38,6 % 58,2 % +19,6
Հուլիս 2012 29,8 % 4,8 % 3,9 % 30,5 % 18,4 % 5,0 % 4,4 % 2,9 % 38,5 % 58,3 % +19,8
Հունիս 2012 29,9 % 4,7 % 4,3 % 32,0 % 16,2 % 4,7 % 4,8 % 3,4 % 38,9 % 57,7 % +18,8
Մայիս 2012 30,8 % 4,6 % 4,2 % 30,9 % 16,0 % 5,1 % 4,7 % 3,6 % 39,6 % 56,7 % +17,1
Ապրիլ 2012 30,5 % 5,1 % 4,5 % 29,4 % 17,3 % 5,1 % 5,2 % 3,0 % 40,1 % 57,2 % +17,1
Մարտ 2012 32,9 % 5,3 % 4,5 % 27,9 % 16,3 % 5,4 % 4,6 % 3,1 % 42,7 % 54,2 % +11,5
Փետրվար 2012 34,4 % 5,1 % 4,8 % 27,9 % 14,4 % 5,1 % 5,3 % 2,9 % 44,3 % 52,5 % +8,2
Հունվար 2012 34,7 % 5,0 % 4,1 % 29,3 % 13,7 % 5,3 % 4,9 % 3,0 % 43,8 % 53,2 % +9,4
Նախկին ընտրություններ
14 սեպտեմբերի 2009
35,4 % 6,2 % 6,2 % 17,2 % 22,9 % 5,5 % 3,9 % 2,5 % 47,8 % 49,5 % +1,7

Ընտրությունների արդյունքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2013 թվականի սեպտեմբերի 9-ին տեղի ունեցած Նորվեգիայի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները

Կուսակցություն Բնօրինակ անվանում Ձայներ Տեղեր
Ընդամենը % ± Փոփոխություններ Ընդամենը ± Փոխոխություն %
Աշխատավորական կուսակցություն նորվ.՝ Det norske Arbeiderparti 869 279 30,8 −4,5 55 −9 32,5
  Պահպանողական կուսակցություն նորվ.՝ Høyre 755 567 26,8 +9,6 48 +18 28,4
  Զարգացման կուսակցություն նորվ.՝ Fremskrittspartiet 460 869 16,4 −6,6 29 −12 17,2
  Քրիստոնեաժողովրդական կուսակցություն նորվ.՝ Kristelig Folkeparti 157 705 5,6 0,0 10 0 5,9
  Կենտրոնամետների կուսակցություն նորվ.՝ Senterpartiet 154 588 5,5 −0,7 10 −1 5,9
  Ազատական կուսակցություն նորվ.՝ Venstre 146 997 5,2 +1,3 9 +7 5,3
  Ձախ սոցիալիստական կուսակցություն նորվ.՝ Sosialistisk Vensterparti 114 987 4,1 −2,1 7 −4 4,1
  Կանաչների կուսակցություն նորվ.՝ Miljøpartiet De Grønne 78 274 2,8 +2,4 1 +1 0,6
  «Կարմիրներ» նորվ.՝ Rødt 30 412 1,1 −0,3 0 0
  «Քրիստոնյաներ» նորվ.՝ De kristne 17 640 0,6 +0,6 0 0
  Թոշակառուների կուսակցություն նորվ.՝ Pensjonistpartiet 11 823 0,4 0,0 0 0
  Ծովահենների կուսակցություն նորվ.՝ Piratpartiet 9 716 0,3 +0,3 0 0
  Ափերի կուսակցություն նորվ.՝ Kystpartiet 3 277 0,1 −0,1 0 0
  «Ժողովրդավարներ» նորվ.՝ Demokratene i Norge, DEM 2 292 0,1 +0,1 0 0
  Քրիստոնեաների միասնության կուսակցություն նորվ.՝ Kristent Samlingsparti 1 748 0,1 −0,1 0 0
  Նորվեգիայի ազատականների կուսակցություն նորվ.՝ Det Liberale Folkeparti 901 0,0 0,0 0 0
  Կոմունիստական կուսակցություն նորվ.՝ Norges Kommunistiske Parti 609 0,0 0,0 0 0
  «Ալտայի համար հիվանդանոցներ» նորվ.՝ Sykehus til Alta 469 0,0 - 0 -
  Հասարակության կուսակցություն նորվ.՝ Samfunnspartiet 293 0,0 0,0 0 0
  Ժողովրդական ցուցակ նորվ.՝ (Folkeliste mot oljeboring i Lofoten, Vesterålen og Senja 267 0,0 - 0 -
  «Ժողովրդի իշխանություն» նորվ.՝ Folkemakten 174 0,0 - 0 -
Ընդամենը 100.0 169 -
Մաքուր քվեաթերթիկներ
Անվավեր քվեաթերթիկ
'
Ընտրողներ
Source: NRK

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]