Նեոէքսպրեսիոնիզմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վասիլի Ռյաբչենկո «Կարմիր սենյակ 1»

Նեոէքսպրեսիոնիզմ, ժամանակակից կերպարվեստի ուղղություն: Ծագել է 1970-ականնեերին և գերիշխել է մինչև 1980-ականների կեսերը: Յոթանասունականներին Եվրոպայում ի հայտ եկած այս ուղղությունը կոնցեպտուալ ու մինիմալիստական արվեստի դեմ արձանգանքն էր, այն ընդգրկում էր անհատական էքսպրեսիայի վերածննդին առնչվող կերպարվեստի երևութական լայն շերտեր[1]:

Կիրառելով վառ հագեցած գույներ նեոէքսպրեսիոնիստները վերադարձան կերպարային, ֆիգուրատիվ, հուզական ձևերին: Հաճախ լիցքավորված ագրեսիայով ու նյարդային լարվածությամբ նկարիչները կրկին անդրադառնում էին էքսպրեսիոնիզմի արտահայտիչ ձևերին: Այս կանխադատությունները գլխավորապես առաջ էին գալիս ալլեգորիաներով ու պոստմոդեոնիստական բովանդակ ֆիգուրատիվ ժեստուալ գործեր ստեղծելու գերակայության, ինչպես էսթետիկական ընդհանրությունների միջոցով:

1960-70-ականներին կերպարվեստը վերջացած ու մեռած համարելով, գործուն զարգանում ու տարածվում են Վիդեոարտի էկրանները, Պերֆորմանսի մարդկային մարմինները, Մինիմալիզմի արտադրական կաղապարներն ու Կոնցեպտուալիզմի բնագիրները: Բայց 1981 թվականին Լոնդոնի Թագավորական ակադեմիան կազմում է «Նոր կերպարվեստային ոգի» պատկերահանդեսը, որի ընթացքում ներկայացված ստեղծագործությունները առանձնանում են ֆիգուրատիվությրւմբ, էքսպերսիայով ու սիմվոլիզմով: Գեղագիտական տեսանկյունից այս նոր ուղղությունը զարգացնում էր Տաշիզմի հնարքներ:

Նեոէքսպրեսիոնիզմի ուղղության գերմանացի ներկայացուցիչներից հիշատակման են արժանի նաև ֆոտոռեալիստական աշխատանքների ու հաջորդափոխվող աբստրակցիաների հեղինակ Դերհարդ Ռիխտերը և պատմության հիմնախնդիրների շուրջ մտորող Անսելմ Կիֆերը, ով իր աշխատանքներում խառը տեխնիկա է կիրառել: Նեոէքս­պրեսիոնիզմի ուղղության առաջընթացում իր ավանդն է ունեցել նաև Իտալիան: Իտալացի տրանսավանգարդիստների խմբակի կազմում էին Ֆրանչեսկո Կլեմենտեն և Սանդրո Կիան, ով Նեոէքսպրեսիոնիզմի առավել զգացմունքային, էքսցենտրիկ ու գրոտեսկային կերպարների հեղինակն է:

Անհրաժեշտ է հիշատակել նաև «Նոր կերպարայնության» գեղանկարիչներին ու հատկապես Սյուզան Ռոթենբերգին: 1970-ականների ձիերի պարզեցված սիլուետներով ու ուրվանկարներով նրա աշխատանքները մինիմալիստական աբստրակցիաներին այլընտրանք առաջարկելու առաջին ուրույն նախաքայլերն էին:

Հետևորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Վերածննդից մինչև սթրիթ-արտ. մշակութային հանրագիտարան-բառարան։ Երևան: «Առեդիտ» ՍՊԸ։ 1988։ էջեր 366–369