Մանում (տեքստիլ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ի. Մ. Պրյաշնիկովի «Մանածագործուհին» նկարը, 1878
Ա. Ա. Բուչկուրի, «Մանածագործուհիները» 1903-1905

Մանում, տարբեր թելերի պարուրաձև ոլորման և շարվածքի գործընթաց: Մանումը կատարվում է հիմնականում թելերն առավել ամուր և երկար դարձնելու նպատակով: Հայաստանում մանել սկսել են անհիշելի ժամանակներից, դա է վկայում պեղումների արդյունքում հայտնաբերված փայտյա, ոսկրե և կավե իլիկների առկայությունը:

Մանման եղանակները.

  • Մազաթելի ոլորումը ձեռքի ափերի մեջ
  • Մազաթելի մակերևութային ոլորում
  • Մանում իլիկի օգնությամբ
  • Մանում ճախարակի օգնությամբ
  • Մանում մանածագործական սարքերի օգնությամբ

Մանման գործընթացի փուլեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանումը զանազան մանածագործական գործիքների կիրառմամբ ներառում է երեք փուլեր. այդ թվում յուրաքանչյուր փուլ իր ընթացքն ունի.

  • Մազաթելի զանգվածի պատրաստում և դրանից ժապավենի ստացում
    • Փխրեցում, մամլած զանգվածը ծվեն-ծվեն են անում, մանրացնում, որպեսզի ավելի հեշտ միախառնվի և աղբից հեշ զատվի:
    • Միախառնում, փխրունացված մազաթելի զանազան տեսակների իրար հետ ոլորման գործընթացը, որպեսզ ստանան այնպիսի թելեր, որպիսին հարկավոր է՝ առաձգական, ամուր, բարակ, հաստ և այլն:
    • Գզում, ապահովում է հետագա փխրեցումն ու մազաթելի մաքրումը զանազան տեսակի աղբից:
    • Սանդերքում, տեղի է ունենում առանձնացում: Ընդհանուր զանգվածից այլ մանր թելերի առանձնացման գործընթացն է: Հեռացնում են գործընթացից մնացած մանր մասերը և ձևավորում կամ ժապավեն կամ էլ հաստաթել:
  • Նախամանում, աստիճանաբար ժապավենից դուրս են հանում հաստաթելը (նախաթել) և կծիկ պատրաստում ըստ համապատասխան ձևի և չափի:

Մանման համակարգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոյություն ունի մանման երեք հիմնական համակարգ.

  • սանդերքամեքենայով[1]
  • հաստոցային գործիքների օգնությամբ[2]
  • սանրավոր մեքենաներով

Մանումը գրականության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորատուսի բնակչուհի, ով իլիկով թել է մանում

Հայ գրականության մեջ հայտնի է Ղազարոս Աղայանի «Ճախարակ» բանաստեղծությունը, որի մեջ խոսվում է մանելու գործընթացի մասին.

Մանի՛ր, մանիր, ի՛մ ճախարակ,
Մանիր սպիտակ մալանչներ,
Մանիր թելեր հաստ ու բարակ,
Որ ես հոգամ իմ ցավեր։
Ձեթ եմ ածել ականջներըդ,
Նոր շինել եմ շրտըվիկ,
Դե՜հ, շու՛տ շարժիր լայն թևերդ,
Ոստեր շինիր սըրուլիկ։
Մանի՛ր, մանիր, ի՛մ ճախարակ,
Լիսեռնիկդ պտըտիր,
Մանիր թելեր հաստ ու բարակ,
Իլիկիդ վըրա փաթաթիր։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Spinning», Spinning the Web (Manchester City Council: Libraries), http://www.spinningtheweb.org.uk/m_display.php?irn=66&sub=machproc&theme=industry&crumb=Spinning, վերցված է 2009-01-29 
  2. Collier 1970, էջ. 80

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]