Հիշողության լապտերներ

Հիշողության լապտերներ;
	Հիշողության լապտերները Ժնևում
Տեսակ	հուշարձան և հուշահամալիր
Քանդակագործ	Մելիք Օհանյան
Ստեղծում	ապրիլի 13, 2018
Երկիր	Շվեյցարիա
Քաղաք	Թրամբլեյ զբոսայգի
Բնակավայր	Ժնև
Շինության ձև	Հուշարձան
Ներկա վիճակ	Կանգուն
	Réverbères de la Mémoire Վիքիպահեստում

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)

«Հիշողության լապտերներ» (ֆրանսերեն՝ Les réverbères de la mémoire), հայոց ցեղասպանության զոհերին նվիրված հուշարձան Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում։ Տեղակայված է Ազգերի պալատից (ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանը Ժնևում) ոչ հեռու՝ Թրամբլեյ զբոսայգում։

Պատմություն

2004 թվականին շվեյցարահայ համայնքը դիմել է Ժնևի քաղաքային խորհրդին՝ Հայոց ցեղասպանության իննսունամյա տարելիցի կապակցությամբ Ժնևում հուշակոթող տեղադրելու խնդրանքով։ Քաղաքային խորհուրդը 2008 թվականին միաձայն որոշում է կայացրել հուշակոթողը կառուցելու մասին։ Հայտարարված մրցույթի արդյունքում ութ հոգուց բաղկացած ժյուրին միաձայն մրցույթի հաղթող է ճանաչել ֆրանսահայ արվեստագետ Մելիք Օհանյանի ներկայացրած նախագիծը։

Հուշարձանը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Բացվել է 2018 թվականի ապրիլի 13-ին։ Բրոնզաձույլ հուշարձանը բաղկացած է 10 մետր բարձրությամբ արցունքի տեսք ունեցող 9 լապտերներից^[1]^[2]։

Շվեյցարիայի Ազգային խորհուրդը և Ժնև քաղաքն առանձին բանաձևով ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը։ Նմանատիպ հուշարձան կառուցելու ծրագրերը նախատեսված են եղել վաղուց, սակայն բազմիցս հանդիպել են թուրքական հակազդեցությանն ու հետաձգվել են^[3]։ 2008 թվականին Ժնևը քվեարկել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան կառուցելու համար։ Շվեյցարիայի Ազգային խորհուրդը` պառլամենտի ստորին պալատը, 2003 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ընդունել է մի բանաձև, որով ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը։ Շվեյցարիայում գործում է նաև Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրենք` հակառակ ծայրահեղ աջակողմյանների ներկայացուցիչներից մեկի կողմից օրենքը մեղմացնելու (ցեղասպանության սահմանումը փոխելու) խորհրդարանին ուղղված հայցի^[4]^[5]։

Բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Շվեյցարիայում ՀՀ դեսպան Շառլ Ազնավուրը, Ժնևի քաղաքապետ Ռեմի Պագանին, Ժնևի 2014-2015 թվականներին քաղաքապետ, մշակութային հարցերով փոխքաղաքապետ Սամի Կանաանը, Ժնևի Հանրապետության և կանտրոնի պետական խորհրդի անդամ Անտոնիո Օջերսը, ՄԱԿ-ի Ժնևյան գրասենյակի գլխավոր տնօրենի տեղակալը, Ժնևում հավատարմագրված դեսպաններ, Շվեյցարիայի դաշնային խորհրդարանի պատգամավորներ, Ժնևի Հանրապետության օրենսդիր մեծ պալատի անդամներ, Ժնևի քաղաքային խորհրդի անդամներ, լրագրողներ, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ։

Սա մի հուշարձան է, որը մեզ ասում է՝ պետք է, որ նման բան այլևս երբեք չկրկնվի։

- Շառլ Ազնավուր

Այս հուշարձանի գաղափարն այն է, որ չկա մեկ միասնական կետ, որտեղ այն կանգնեցված լինի, սակայն այդ կարևոր կետը հենց դիտորդն է, այցելուն։ Այն նաև խորհրդանշում է սփյուռքը, որ տարածվել է տարբեր վայրերում, և լույս է սփռում այդ վայրերից։

- Մելիք Օհանյան