Հինամացուրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հինամացուրի
HinaSet.jpg
Տեսակ տոն
Ենթադաս Double Thirdth Day
Ամսաթիվ Մարտի 3
Տոնվում է Flag of Japan.svg Ճապոնիա

Հինամացուրի (ճապ.՝ 雛祭り), հայերեն՝ Աղջիկների տոն կամ Տիկնիկների տոն, Ճապոնիայի[1] ամենակարևոր տոներից մեկը, որը նշում են մարտի 3-ին[2]: Այս տոնը հայտնի է նաև Օձերի առաջին օրվա տոն (ճապ.՝ Ձոսի նա սեքու) և Դեղձերի ծաղկման տոն (ճապ.՝ 桃の節句 Մոմո նո սեքու) անուններով[3]:

Այդ օրը այն ընտանիքները, որտեղ կան աղջիկներ, համընդանուր ցուցադրում են յուրահատուկ տիկնիկներ՝ դրանց անվանելով հինա նինգյո (ճապ.՝ 雛人形), որոնք դրվում են աստիճանի նման բազմահարկ հանակաձարի (ճապ.՝ 雛飾り) ցուցափեղկի վրա: Հանակաձարին սովորաբար ունենում է երեք, հինգ կամ յոթ հարկ, ծածկված է կարմիր գույնի կտորով, և հաճախ զարդարվում է դեղձի ծաղիկների թերթերով, սենյակը, որտեղ դրված են տիկնիկները, զարդարվում են բալենու և մանդարինի արհեստական թերթերով պատրաստված գնդերով: Հինամացուրիի անհրաժեշտ պարագաները վաճառվում են Հինա-նո իտի (ճապ.՝ 雛の市, բառացիորեն «տիկնիկային շուկա») հատուկ տոնավաճառներում: Հինա-նո իտին լինում է փետրվարին և լավ առիթ է հանդիպել ընկերներին ու ծանոթներին՝ շփվելու և զրուցելու համար:

Աղջիկները հագնվում են ծաղկանկար գեղեցիկ կիմոնո, հյուրընկալվում են միմյանց, տալիս նվերներ, ուտում են տարբեր քաղցրավենիքներ, օրինակ՝ հիսի մոտի (ճապ.՝ 菱餅), հինա արարե՝ հատուկ փխրուն քաղցրավենիք, որը պատրաստված է բրնձից և ծածկված քաղցր մրգահյութով, տարբեր բլիթներ, խմում են սիրոձակե (ճապ.՝ 白酒)՝ սպիտակ, քաղցր, ցածր ալկոհոլային սակե: Տոնի ժամանակ աղջիկները պարտավոր են հետևել գեղեցիկ խոսելաձևի կանոններին, այլ կերպ Հինամացուրին ծառայում է աղջիկների դաստիարակության նպատակին, և թույլ է տալիս նրանց ծնողներին ցուցադրել հյուրերին, որ իրենց աղջիկները լավ դաստիարակված են ու տիրապետում են վարվելագարքի կանոններին։

Տիկնիկների դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին աստիճան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կայսրի տիկնիկը, ներքևի աստիճանին գտնվում են երկու արքունական տիկնայք

Հինամացուրիի առաջին աստիճանի ամենավերևում տեղադրված են օ դայրի սամա (ճապ.՝ お内裏さま)՝ կայսեր և օ հինա սամա (ճապ.՝ お雛さま)՝ կայսրուհու տիկնիկները[4]: Դրանք հավաքածուի ամենաթանկ և ամենագեղեցիկ տիկնիկներն են, նրանք կրում են տոնական, մետաքսե կամ դիպակե հագուստ, ընդ որում՝ կայսրուհու տիկնիկը կրում տասներկու կիմոնո, որոնք մեկը մյուսի վրա են։ Տիկնիկների երկու կողմից դրված են լապտերներ, իսկ մեջտեղում՝ սկուտեղ սրբազան ծառերով՝ զարդարված թղթե ժաներիզներով[5]։

Երկրորդ աստիճան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս աստիճանում դրված են արքունական տիկնանց երեք տիկնիկները (ճապ.՝ 三人官女 Սան նին կանձյո), որոնք պահում են սակեի լցման պարագաները[6]։

Երրորդ աստիճան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այստեղ տեղակայված են հինգ երաժիշտ տիկնիկներ (ճապ.՝ 五人囃し Գո նին բայասի)[5][6][7], որոնք նվագում են ճապոնական հին երաժշտություն (ճապ.՝ 雅楽 գագակուն)։ Ամեն մի երաժշտի ձեռքին կա կամ ֆլեյտա, կամ էլ թմբուկ, բացառությամբ մեկի՝ երգչի, որը բռնում է հովհար։

Մնացած[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չորրորդ աստիճանի կողքերին երբեմն տեղակայված է նախարարների երկու քանդակ (ճապ.՝ 大臣 Դայձին), ինչպես նաև չորրորդ և հինգերորդ աստիճաններում տեղակայված են բարձրաստիճան պաշտոնյանների քանդակներ, թիկնապահներ և ծառաներ։ Վեցերորդ և յոթերորդ աստիճաններում տեղակայված են խաղալիք կահույք, գործիքներ, զարդատուփեր և այլ նմանատիպ իրեր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Hina Matsuri" in Japan Encyclopedia, p. 313.
  2. Sosnoski Daniel (1996)։ Introduction to Japanese culture։ Tuttle Publishing։ էջ 10։ ISBN 0-8048-2056-2 
  3. Pate Alan Scott (2008)։ Japanese Dolls: The Fascinating World of Ningyo։ Tuttle Publishing։ ISBN 4-8053-0922-9 
  4. 捨てたいのに広まった 「うれしいひなまつり」 (Japanese)։ The Asahi Shimbun։ 2 March 2012։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2 March 2012-ին 
  5. 5,0 5,1 Shoaf Judy։ «Girls' Day Dolls»։ University of Florida։ Վերցված է 1 March 2018 
  6. 6,0 6,1 «Hinamatsuri, A Day of Celebration For Girls»։ VOYAPON (en-US)։ 2 March 2016։ Վերցված է 1 March 2018 
  7. «Hina Matsuri (The Doll's Festival)»։ Zooming Japan (en-US)։ 3 March 2013։ Վերցված է 1 March 2018 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ishii, Minako. Girls' Day/Boys' Day. Honolulu: Bess Press Inc., 2007. 1-57306-274-X.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]